Znana szkoła plastyczna truje swoje dzieci. Dach Zespołu Szkół Plastycznych w Dąbrowie Górniczej pokryty jest szkodliwym azbestem. Dyrektor szkoły od siedmiu lat stara się o jego wymianę. Władze miasta wolały wybudować nową bibliotekę i muzeum niż zadbać o uzdolnione dzieci. 

Uczniowie Zespołu Szkół Plastycznych w Dąbrowie Górniczej otrzymują główne nagrody w konkursach plastycznych w Polsce i za granicą. Uzdolnione dzieci uczą się w budynku z 1956 roku. Budynku, który ma dach z azbestu - rakotwórczego materiału wycofanego już dawno z użytku! Przez wiele lat dachówki wietrzały. Teraz kruszą się, a dzieci wdychają toksyczny pył. 

Postanowiliśmy sprawdzić czy dachówki z Dąbrowskiej szkoły są zniszczone i trujące. Fragment dachu dostarczyliśmy ekspertowi do zbadania. 

- O ile płyta tego typu powinna zawierać 15% azbestu, to na tej powierzchni jest 100% azbestu. W związku z tym, każde dotknięcie, każdy podmuch wiatru powoduje uwolnienie się 100 tysięcy niebezpiecznych dla zdrowia włókien. - mówi dr Andrzej Obmiński, Instytutu Techniki Budowlanej. 

- Dzieciom grozi międzybłoniak. Za 20-30 lat będą ofiarami bezczynności, wszystkich osób dorosłych dzisiaj odpowiedzialnych za ich bezpieczeństwo - mówi Zbigniew Halat, lekarz epidemiolog. 

Opinie o fatalnym stanie dachu dyrektor przedstawiał kolejnym instytucjom - władzom miasta, nadzorowi budowlanemu. Wiedzą one o dramatycznym stanie i niebezpieczeństwie, w jakim znajdują się uczniowie. 

- Rozmowy o usunięciu zagrożenia odbyły się siedem lat temu. Wtedy już obiecywano, że modernizacja zostanie wykonana - opowiada Jarosław Wartak, dyrektor Zespołu Szkół Plastycznych w Dąbrowie Górniczej. 

Do remontu nie doszło. Jak się dowiedzieliśmy urząd… zapomniał poinformować firmę remontową, że dach jest z azbestu. A to znacznie podraża inwestycję o koszty utylizacji. 

- Kolejny remont miał się odbyć w 2006. Niestety do niego też nie doszło. We wrześniu dowiedzieliśmy się, że pieniądze przeznaczone na modernizacje naszego budynku po prostu zostały przeniesione na inne inwestycje w mieście - informuje Jarosław Wartak, dyrektor Zespołu Szkół Plastycznych w Dąbrowie Górniczej. 

I tu kolejne zaskoczenie, bo co może być ważniejsze od zdrowia i bezpieczeństwa dzieci? Pilniejszymi inwestycjami okazały się: nowy budynek biblioteki miejskiej oraz muzeum miasta Dąbrowy Górniczej. 

Większość krajów Unii Europejskiej rozwiązała problem azbestu już w latach dziewięćdziesiątych. Polska od 2002 roku też jest zobowiązana do usunięcia materiałów azbestowych. Ostateczny termin mija dopiero w 2032 roku. 

Produkcja i stosowanie azbestu w Polsce jest zakazane. Pozostaje mieć nadzieje, że urzędy, nie tak jak w Dąbrowie Górniczej, szybciej będą reagowały na niebezpieczny azbest. 

Po naszej wizycie prezydent miasta zapewnił, że w bieżącym budżecie znajdą się pieniądze na remont dachu. Pozostaje pytanie, czy i tym razem nie skończy się tylko na obietnicach. * 

* skrót materiału 

Reporter: Grzegorz Honkisz ghonkisz@polsat.com.pl (Telewizja Polsat) 
 

Zaledwie pół godziny zabrało nam wyszukanie trzech firm bez uprawnień, które rozbiorą dach z azbestu i "gdzieś wywiozą”.
 

Zamiast na składowisko odpadów, eternit trafił do lasu pod Bydgoszczą (Fot. Grzegorz Zieliński) I na pewno nie będzie to legalne składowisko. 
Demontażem, transportem i utylizacją wyrobów zawierających azbest mogą zajmować się tylko firmy ze specjalnymi uprawnieniami. Chodzi o to, by nie narażać ludzkiego zdrowia i chronić środowisko. 

- W ministerstwie gospodarki budujemy bazę danych na temat firm, które legalnie zajmują się usuwaniem azbestu i okazuje się, że jest ich około 300 w całym kraju - mówi Tomasz Bryzek, główny koordynator do spraw realizacji programu "Usuwanie azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski”. - Tymczasem podmiotów zajmujących się tym nielegalnie jest mnóstwo. W jednym z województw na południu Polski azbest usuwa ponad 300 firm, czyli więcej niż tych legalnych w całym kraju. To najczęściej "krzaki”.

Tysiące ton 
Właściciele nieruchomości w Kujawsko-Pomorskiem przyznali się do posiadania 143 tys. ton wyrobów zawierających azbest (głównie płyt eternitowych), ale prawdopodobnie jest go wielokrotnie więcej. Szacuje się, że w całym kraju jest 16-18 mln ton azbestu, który trzeba usunąć przed końcem 2032 roku. W całym kraju można go składować zaledwie w 28 miejscach. 
Zdaniem koordynatora prawo łamie też wiele firm ogólnobudowlanych. Eternit wywożą niejako przy okazji. Dokąd? Na pewno nie na legalne składowisko, bo tam trzeba wypełnić kartę przekazania odpadu i wtedy mogłoby się wydać, kto zajmował się demontażem oraz transportem.

Wywiozą taniej 
Za legalne zdjęcie z dachu kilograma eternitu w Kujawsko-Pomorskiem trzeba zapłacić ok. 1 zł, a więc właściciel domku jednorodzinnego musi liczyć się z wydatkiem ok. 1000 zł. Firm, które zrobią to znacznie taniej nie brakuje. 
Sprawdzam ogłoszenia. Dzwonię do dekarzy i firm ogólnobudowlanych. Także do takich, które zrobią "wszystko szybko i fachowo”. Mówię, że mam ponad stumetrowy dach pokryty azbestem i jak najszybciej chcę się tego świństwa pozbyć. - Nie ma sprawy, szefowa - mówi z entuzjazmem jeden z budowlańców, chyba szef. - Do końca miesiąca da radę. Co do ceny, to też się dogadamy. Kiedy pytam o kartę odpadu dobry nastrój pryska. Nagle okazuje się, że firma jest zawalona robotą i powinnam poszukać innej. 

Znajduję bardzo szybko. Przyjadą, zdemontują eternit i wywiozą. - Dokąd? - pytam. Cisza w słuchawce. Trzeci, który zgodził się wywieźć eternit powiedział, że mam popukać się w głowę, gdy napomknęłam o specjalnych jednorazowych ubraniach i maskach. - Nie wierzę w te głupoty o raku - uciął rozmowę. 
- Kontakt z włóknami azbestu unoszącymi się w czasie prac rozbiórkowych może doprowadzić do międzybłoniaka opłucnej i otrzewnej - mówi doktor Zbigniew Hałat, epidemiolog - Nie można lekceważyć tego problemu i godzić się, by ludzie narażali życie. Świadomość zagrożeń w Polsce jest gorsza niż w RPA.

Ukarzą właścicieli 
Produkcja, stosowanie oraz obrót azbestem i wyrobami zawierającymi azbest zostały zakazane. W Polsce czyny te zagrożone są karą grzywny, ograniczenia lub pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Kara grozi także za nielegalne usuwanie azbestu. Nawet jeśli robi to firma, ukarany zostanie właściciel lub zarządca obiektu. Tłumaczenie się brakiem wiedzy na temat legalnego usuwania azbestu, nie zwalnia od kary.

- Czasami azbest przywożą osoby, które przyznają, że same zdjęły eternit z dachu i chcą go oddać na składowisko - mówi Dariusz Orzechowski, prezes firmy Eco-Pol w Małociechowie (gm. Pruszcz Pomorski), jedynego składowiska azbestu w Kujawsko-Pomorskiem. - Zrobiły to choć nie mają uprawnień, ani nawet pojęcia, jak się do tego zabrać. Niekiedy jeszcze się denerwują gdy tłumaczę, że azbestu luzem, niezafoliowanego, nie wolno przewozić. W tym roku mieliśmy kilkanaście takich przypadków. 

Zdaniem Orzechowskiego koszty demontażu, transportu i utylizacji azbestu są duże (w zależności od wielkości zlecenia, 650-900 zł za tonę, samo składowanie - 350 zł za tonę) i dlatego wiele osób woli narazić zdrowie i wyrzucić eternit gdziekolwiek, np. w lesie. - Często pokruszony azbest trafia na wysypiska komunalne - dodaje, - bo kto sprawdzi, co jest w śmieciach?

Jest recepta, ale... 
Krajowy program usuwania azbestu jest bardzo ambitny. Tyle, że mało kto go respektuje. Wielu właścicieli nieruchomości w których znajduje się azbest nie wie nawet, iż przynajmniej raz w roku musi przekazywać informacje na ten temat do urzędu miasta lub gminy. Niektórzy nie chcą wiedzieć, więc czasami urzędnicy sami liczą eternitowe dachy. 

W gminie Pruszcz Pomorski urzędnicy doliczyli się ponad 7 tys. ton eternitu (728 kg na mieszkańca). - Żeby ludzi zachęcić do pozbywania się azbestu postanowiliśmy dokładać z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska po 1500 złotych do każdej wymiany dachu - mówi Franciszek Koszowski, wójt gminy Pruszcz. - To działa, bo kilka wniosków już w tym roku rozpatrzyliśmy, kolejne są przygotowywane. 
Na podobną zachętę czekają też mieszkańcy gminy Koronowo. - Budynki w moim gospodarstwie pokrywa ponad 500 płyt eternitowych - mówi Regina Ostrowska z Gogolina. - Wiem, że w Banku Ochrony Środowiska można zaciągnąć kredyt preferencyjny na ten cel, ale lepszym rozwiązaniem są dotacje z gminnych czy wojewódzkich funduszy ochrony środowiska.
 

Zachęty nie działają 
Zdaniem Grzegorza Boronia, zastępcy dyrektora w bydgoskim urzędzie miejskim, zachęty finansowe nie zawsze pomagają. - Już drugi rok za darmo odbieramy wyroby zawierające azbest, ponosimy też koszty ich składowania - tłumaczy. - Właściciele obiektów płacą tylko za demontaż. Nie przyjmiemy azbestu, jeśli rozbiórką zajęła się firma bez uprawnień, więc to powinno wymusić działania zgodnie z prawem. Pomimo tego zainteresowanie programem jest niewielkie. Czy byłoby lepiej gdybyśmy płacili także za demontaż? Zdaniem części mieszkańców najlepiej, gdybyśmy zapłacili za nowe pokrycie dachu.

Uwaga, choroby! 
Oddychanie powietrzem, w którym znajdują się niewidzialne dla oka włókna azbestu może doprowadzić do szeregu chorób: pylicy azbestowej (azbestozy), łagodnych zmian opłucnych, raka płuc, międzybłoniaka opłucnej i otrzewnej (nowotwory o wysokiej złośliwości). Azbest staje się zagrożeniem dla zdrowia, gdy dojdzie do korozji lub jakiegokolwiek uszkodzenia (łamanie, kruszenie, cięcie i każda inna obróbka). Procesy te powodują uwalnianie się włókien do powietrza i możliwość wdychania ich do płuc. Azbest dobrze zabezpieczony i nieuszkodzony nie stanowi zagrożenia. 

- Urzędnicy powinni co jakiś czas weryfikować spisy budynków krytych eternitem - uważa prezes Orzechowski. - Gdyby okazało się, że azbest zniknął, to właściciel budynku powinien udowodnić, że pozbył się go w legalny sposób. Za łamanie prawa należy karać. 

Inspektorzy ochrony środowiska od 2003 do 2006 skontrolowali 425 miejsc, w których legalnie usuwano azbest. Wystawili 68 mandatów, 105 osób pouczyli, 3 sprawy skierowali do prokuratury. Tych, którzy pozbywają się eternitu nielegalnie raczej nie kontrolują, bo o nich nie wiedzą. Donosy to rzadkość. 
Tomasz Bryzek zapytany o sposoby na uzdrowienie sytuacji odpowiedział, że jest otwarty na sugestie. Właśnie trwa poprawianie krajowego programu.
 
 

27 czerwca 2006 r. komisyjnie rozpatrzono oferty, które zostały zgłoszone do konkursu składania ofert i wyłonienia wykonawców realizowanych w 2006 r. zadań wynikających z „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest, stosowanych na terytorium Polski”. Konkurs został ogłoszony 25 kwietnia br. i zakłada przeznaczenie 3 mln złotych na realizację zadań programu do podziału pomiędzy przedsiębiorców. 

Poniżej przedstawiamy listę wyłonionych w konkursie firm i instutycji:

Blok I – plany i szkolenia: . 

Instytut Medycyny Pracy w Łodzi – 60.000,00 zł 
Akademia Górniczo –Hutnicza w Krakowie - 56.000,00 zł 
Urząd Marszałkowski Wojew. Mazowieckiego w Warszawie - 56.000,00 zł 
Gmina Szczucin w Szczucinie – 281.715,32 zł 
Ekofol II S.A. w Bytomiu – 219.995,00 zł 
Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Lubelskim - 20.328,00 zł 
ROT Recykling Odpady Technologie S.C. w Gliwicach – 54.900,00 zł 

Blok II – Działalność informacyjno-popularyzacyjna : 

Akademia Górniczo – Hutnicza w Krakowie - 174.925,00 zł 
Principle Sp. z o.o. w Warszawie – 278.648,00 zł 
Recykling Odpady Technologie S.C. w Gliwicach - 53.680,00 zł 
 

Blok III – monitoring realizacji “Programu…” 
1. Akademia Górniczo – Hutnicza w Krakowie - 187,422,50 zł 
2. ROT Recykling Odpady Technologie S.C. w Gliwicach - 42,700,00 zł 

Blok IV – zdrowie: 

1. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi - 800.00,00 zł
Wszyscy oferenci otrzymają pisemne powiadomienie o wyniku prac Komisji i dalszych procedurach związanych z uruchomieniem i rozliczeniem środków finansowych przeznaczonych na realizację zadań wynikających z „Programu...” 

Zgodnie z ogłoszonymi zasadami konkursu, środki zostały podzielone i przyznane w IV kategoriach:

Blok I – plany i szkolenia. 1 041,00 tys. zł. 

Obejmuje partycypowanie w kosztach opracowania wojewódzkich, powiatowych i gminnych planów ochrony przed szkodliwością azbestu 
i programów usuwania wyrobów zawierających azbest oraz partycypowanie 
w kosztach szkoleń pracowników administracji publicznej w zakresie szczegółowych przepisów i procedur dotyczących azbestu. 

W 2006 roku przewiduje się finansowanie: 

wojewódzkich, powiatowych, gminnych programów usuwania azbestu; 

prac związanych z wdrażaniem wojewódzkich baz wyrobów i odpadów zawierających azbest (WBDA); 

szkoleń w zakresie prowadzenia bazy WBDA użytkowników z gmin; 

szkoleń inspektorów sanitarnych i pracowników ochrony zdrowia; 

szkoleń pracowników administracji publicznej (w tym - w jednostkach samorządu terytorialnego) dotyczących całokształtu problematyki azbestowej (w tym - postępowania dla uzyskania dodatkowych środków finansowych 
z innych źródeł). 
 

Blok II – Działalność informacyjno-popularyzacyjna 859,00 tys. zł. 

Obejmuje szeroką działalność informacyjno-popularyzacyjną na temat bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest oraz sposobów ich usuwania. 

W 2006 roku przewiduje się finansowanie:

wydawania broszur, informatorów, ulotek, plakatów itp.; 

ogłoszonego w 2005 roku konkursu dla gmin dot. prawidłowej organizacji metod bezpiecznego użytkowania, zabezpieczenia oraz usuwania wyrobów zawierających azbest; 

działalności informacyjno-popularyzacyjnej w mediach (konferencje prasowe); 

międzynarodowej konferencji- sympozjum nt. zagrożeń wynikających z prac związanych z azbestem, badań stężeń azbestu w powietrzu, nieprawidłowego usuwania wyr. azbestowych itd. 
 

Blok III – monitoring realizacji “Programu…” 300,00 tys. zł. 

W 2006 roku przewiduje się finansowanie: 

opracowania i wdrożenia systemu elektronicznego przetwarzania danych dotyczących monitorowania realizacji „Programu…” 

Blok IV – zdrowie 800,00 tys. zł. 

W 2006 roku przewiduje się kontynuację prac i tematów z lat 2004 – 2005, 
dotyczących m.in.: 

zwiększenia wykrywalności i skuteczności zwalczania chorób azbestozależnych; 

wykonywania pomiarów stężeń włókien azbestu w powietrzu atmosferycznym; 

dokonywania oceny poziomu zagrożenia zdrowia ludności na terenach objętych badaniami; 

działania Ośrodka Referencyjnego Badań i Oceny Ryzyka Zdrowotnego Związanego z Azbestem. 

Przy wyborze wykonawców wzięte zostały pod uwagę: 

posiadana wiedza na temat szeroko rozumianej problematyki azbestowej, znajomość „Programu...”, przepisów prawnych obowiązujących w Polsce oraz przepisów unijnych, 

posiadane doświadczenie w rozwiązywaniu problemów wynikających z konieczności zapewnienia bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest, 

znajomość przepisów i procedur postępowania przy pracach związanych usuwaniem azbestu i wyrobów zawierających azbest, 

osiągnięcia naukowe i uznanie na arenie międzynarodowej, 

dorobek naukowy w zakresie badania ekspozycji, skutków zdrowotnych i określania ryzyka zdrowotnego – związanych z azbestem, 

doświadczenie w organizacji szkoleń i uprawnienia do wydawania zaświadczeń o ukończonym szkoleniu. 
 

WROCŁAW - Trują nas w naszych mieszkaniach - przekonuje Jerzy Romanowski z Nowego Dworu. Jego dom został ocieplony azbestem - toksyczną substancją, która jest
 rakotwórcza. - Nie mamy pieniędzy na likwidację azbestowych płyt - odpowiadają pracownicy spółdzielni mieszkaniowej.
Mieszkańcy Nowego Dworu wyliczyli: ok. 15-16 tys. wrocławian mieszka na 28 tys. metrów kwadratowych tej dzielnicy. Żyją tam od lat osiemdziesiątych. Tyle że...
- Trują nas tutaj. Powoli, ale skutecznie. Panie, to powolna śmierć! - denerwował się wczoraj Jerzy Romanowski, z ul. Budziszyńskiej na Nowym Dworze. Razem z sąsiadami od pięciu lat walczy ze spółdzielnią mieszkaniową Nowy Dwór.

Przed Białorusią

Bloki na Nowym Dworze, zresztą tak jak i w wielu innych dzielnicach, zostały 20 lat temu ocieplone płytami azbestowo-cementowymi.
- Według przepisów, płyty te trzeba co pięć lat konserwować specjalną farbą, akrylową - powiedział nam Witold Polak, szef firmy Ekostar która zajmuje się demontażem płyt. Wtedy azbest jest zabezpieczony, nic nikomu nie grozi. Jeśli jednak z malowania się zrezygnuje, wtedy...- Szkodliwe włókna unoszą się i są niebezpieczne dla zdrowia - dodaje Polak. Mogą spowodować nowotwory.
 Skądinąd wiadomo, że Niemcy i Czesi pozbyli się tych płyt już 10 lat temu. A Polska...
  - Wyprzedza tylko Białoruś i Ukrainę - zapewnia dyr. Polak. Azbestowe płyty były malowane ostatnio na Nowym Dworze... - Dwadzieścia lat temu - przekonuje Tadeusz Zbroszczyk, mieszkaniec Nowego Dworu. - I na pewno nie malowano ich akrylem. Impregnowanie płyt farbami akrylowymi raz na pięć lat jest, według spółdzielni, operacją zbyt kosztowną. Za pomalowanie jednego metra "acekolu" zarządca zapłaciłby 50 złotych. Do tego doszłyby koszty związane z wymianą styropinu pod płytą oraz innymi dodatkowymi pracami np. rozłożeniem rusztowań.

Niezbyt szkodliwy?-

- Azbest, który jest stabilny, szkodzi minimalnie - zapewniła nas Lucyna Siwek zastępca prezesa w SM Nowy Dwór. - Stabilny to taki, którego nikt nie rusza. Płyty w blokach są w całości, nieuszkodzone, a zatem bezpieczne. Zresztą według Lucyny Siwek, pewne zagrożenie dotyczy tylko 6 budynków, bowiem na tylu są azbestowe płyty.
- Nawet gdybyśmy chcieli zlikwidować ten rodzaj ocieplenia, nie mamy na to pieniędzy - przekonuje pracownik SM. - Przecież mieszkańcy mogą wziąć kredyt  termomodernizacyjny z ulgą. Cały czas ich do tego nakłaniamy. SM zwracała się nawet do urzędu wojewódzkiego, niestety dowiedziała się, że na takie remonty nie można uzyskać
dotacji budżetowej. Program nie obejmuje budownictwa  mieszkaniowego.
- Przecież taki remont kosztowałby nas ok. 10 milionów złotych - kończy Lucyna Siwek. A ile pieniędzy musieliby wydać z własnych portfeli lokatorzy, którzy co miesiąc płacą
czynsz? Na to pytanie pani Siwek nie odpowiedziała im.

Ukryta śmierć

 Azbest używany był m.in. do wyrobu okładzin ściernych, tektury, papy, uszczelek i filtrów. Służył też do produkcji płyt izolacyjnych, stosowanych w budownictwie. Jego włókna powodują w układzie oddechowym zmiany włókniste. Może powodować nowotwory złośliwe. Okres utajenia, tj. czas upływający od początku narażenia na wystąpienie zmian nowotworowych jest na ogół dłuższy niż 10 - 15 lat.

Azbest na drogę

*Zbigniew Hałat
*redaktor naczelny czasopisma "Zagrożenia zdrowia w Polsce"
Oczywiście, że azbest jest niebezpieczny i powoduje nowotwory, trzeba jednak uważać z jego usuwaniem.Profesjonalne usunięcie azbestu jest zadaniem piekielnie trudnym, później bowiem trzeba azbest utylizować. Niestety, w Polsce to zadania na przyszłość. Zdarzało się, że gruzem azbestowym... utwardzano drogi.

mał 

Azbestowo-cementowymi rurami płynie do naszych kranów woda. Na 2230 km rur w całej Warszawie, tych zawierających azbest było na koniec zeszłego roku 151 km (6,5 proc.). Średnio co roku ubywa 15 km rur z azbestem.

- Ten azbest jest nieszkodliwy - zapewnia Jerzy Zieleniecki, rzecznik MPWiK. - W rurach wytwarza się naturalna otoczka biologiczna. A azbest jest groźny, gdy dostaje się do powietrza. Rury wymieniamy nie dlatego, że zawierają azbest, ale dlatego, że sieć się po prostu starzeje.

Wniosek o dofinansowanie przedsiewzieć z Gminnego lub Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej m. st. Warszawy.

wniosek_GFOS.doc (dokument w formacie Word)

Wniosek o dofinansowanie przedsięwzięć z Gminnego lub Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej m. st. Warszawy (zwanych dalej Funduszami), stanowi podstawę do ubiegania się o środki z ww. funduszy, zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta m. st. Warszawy nr 227/2003 z dn. 14.03.2003r. Środki tych funduszy mogą być wydatkowane wyłącznie na cele określone w ustawie z dn. 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001r. Nr 62, poz. 627).
Ogólne informacje nt. wypełniania wniosków
Na pierwszej stronie (tytułowej) prosimy postawić pieczęć wnioskującego.

I. Informacja o wnioskodawcy

1. Należy wpisać pełna nazwę wnioskodawcy określona we właściwym rejestrze (wpisie). Jeśli wnioskodawca jest podmiot podległy (jednostka zależna), należy wpisać również nazwę jednostki nadrzędnej.
2. należy wpisać dokładny adres podmiotu (jednostki), tj. miasto, dzielnica, kod pocztowy, ulica, nr domu, itp. oraz ewentualnie adres do korespondencji - jeśli jest inny.
3. należy wpisać dokładny nr telefonu oraz ew. nr wewnętrzny, nr faksu, adres poczty elektronicznej oraz adres witryny internetowej www.
4. należy określić formę prawna i organizacyjna działalności wnioskodawcy, np. stowarzyszenie, jednostka badawczo-rozwojowa, spółka prawa handlowego, zakład opieki zdrowotnej, lub inne.
5. należy wpisać nazwę organu w którym wnioskodawca jest zarejestrowany (np. KRS), miejsce rejestracji oraz numer w rejestrze.
6. wpisać nr REGON, nadany przez Urząd Statystyczny.
7. wpisać nr identyfikacji podatkowej, nadany przez właściwy Urząd Skarbowy.
8. wpisać nazwę banku, oddział i miejscowość oraz nr konta bankowego, które będzie używane do prowadzenia rozliczeń związanych z przedsięwzięciem.
9. wpisać dane osoby upoważnionej do kontaktu w sprawach wniosku, tj. imię i nazwisko, stanowisko służbowe, nr telefonu kontaktowego, e-mail, ew. inne dane.
10. dotyczy płatników podatku VAT; zaznaczyć "X" w przypadku, gdy podatek VAT stanowić będzie koszt przedsięwzięcia, tzn. nie zostanie odliczony od podatku należnego.
11. zaznaczyć "X" jeśli wnioskodawca prowadzi działalność gospodarcza oraz niezależnie od tego wymienić trzy najważniejsze rodzaje prowadzonej działalności przez wnioskodawcę.

1. wpisać nazwę przedsięwzięcia, zawierająca krótkie i treściwe określenie zadania wnioskowanego do dofinansowania (np. modernizacja węzła cieplnego w budynku przy ul. Żwirki 99).
2. określić dziedzinę ochrony środowiska, do której zalicza się zadanie (np. ochrona powietrza, gospodarka odpadami, edukacja ekologiczna lub inne).
3. należy określić co jest głównym celem przedsięwzięcia.
4. wpisać lokalizacje przedsięwzięcia z uwzględnieniem obszaru oddziaływania przedsięwzięcia a także określić bliskość obszarów przyrodniczych, parków, rezerwatów, itp.
5. należy opisać przedsięwzięcie, tj. przedstawić syntezę szczegółowego opisu zadania (zg. z pkt. V).
6. Zakreślić "X" przy właściwej odpowiedzi (z czego wynika realizacja przedsięwzięcia?):
1. obowiązków statutowych, w przypadku gdy realizowanie zadania jest związane z działalnością statutowa;
2. uchwal właściwych organów wnioskodawcy, gdy wykonanie zadania jest wynikiem podjętej uchwały przez organ wnioskodawcy;
3. innych; należy wymienić okoliczności i przyczyny z powodu których wnioskodawca zdecydował o realizacji zadania.
7. zakreślić "X" we właściwych pozycjach (zgodność przedsięwzięcia z...):
1.  Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego
2. realizowanym przez wnioskodawcę właściwym programem w ochronie środowiska, jeśli taki program wnioskodawca realizuje;
3. innymi - wymienić (np. polityka ekologiczna państwa, regionalne programy w ochronie środowiska, itp.)

Poniższe punkty należy wypełnić wówczas, gdy dotyczą one tego zadania (gdy do realizacji przedsięwzięcia dany punkt nie ma zastosowania, prosimy nie wypełniać).

1. Należy opisać stan prawny nieruchomości na której realizowane będzie przedsięwzięcie.
2. Wpisać dane decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (nr, data, organ wydający decyzje).
3. Wpisać dane (nr, datę, organ wydający) raportu (oceny) oddziaływania na środowisko, jeśli taki raport jest sporządzany, zgodnie z art. 46 Ustawy z dn. 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska.
4. Wpisać dane dot. dokumentacji projektowo-kosztorysowej, tj. autor (projektant) opracowania, wymagane uzgodnienia dotyczące projektu.
5. Wpisać dane pozwolenia na budowę (nr, data, organ wydający).
6. Wymienić posiadane przez wnioskodawcę opinie, opracowania, audyty, itp., uzasadniające realizacje przedsięwzięcia.
7. Opisać na jakim etapie znajduje się realizacja przedsięwzięcia, wymienić w punktach zaawansowanie rzeczowe przedsięwzięcia (zakres prac, dokumentów, uzgodnień, które do dnia złożenia wniosku zostały zrobione/załatwione).
8. Jeśli wnioskodawca dostał lub ubiega się o dofinansowanie przedsięwzięcia z innych źródeł, należy wymienić nazwę instytucji do której wystąpiono (lub która przyznała) środki oraz kwotę; w przypadku posiadania dokumentów potwierdzających uzyskanie środków finansowych, prosimy załączyć potwierdzona kopie tego dokumentu.

1. Planowane terminy realizacji przedsięwzięcia:
1. data rozpoczęcia - wpisać datę rozpoczęcia działań w celu realizacji przedsięwzięcia oraz w przypadku zadań mających ściśle określony termin rozpoczęcia np. budowy, remontu, akcji edukacyjnej, konferencji, itp. wpisać ta datę;
2. data zakończenia - wpisać planowana datę zakończenia realizacji przedsięwzięcia (wraz z rozliczeniem, zamknięciem dokumentacji, itp.) oraz w przypadku zadań mających ściśle określony termin zakończenia (jw.) wpisać ta datę.
2. Wpisać wysokość nakładów poniesionych dotychczas na realizacje przedsięwzięcia, tzn. do dnia złożenia wniosku - wyszczególnić kwoty i rodzaj poniesionych kosztów.
3. Wyszczególnić planowane źródła finansowania z uwzględnieniem środków własnych oraz podać planowane terminy ich uzyskania (podać nazwę instytucji, wysokość i termin dofinansowania).
4. Określić, na jakiej podstawie dokonano wyceny (wysokości kosztów) poszczególnych składników przedsięwzięcia na bazie której sporządzono harmonogram rzeczowo-finansowy.
5. Wypisać instytucje, nazwę zadania i kwoty, które w latach poprzednich wnioskodawca otrzymał w ramach środków finansowych na ochronę środowiska.

Kwoty należy wpisywać w tysiącach złotych, z dokładnością jednego miejsca po przecinku.

• W kol. 2 należy wpisać nazwę kosztu oraz krótki opis
• W kol. 3 i 4 należy wpisać (jeśli dany koszt jest mierzalny) jednostkę miary kosztu wymienionego w kol. 1 oraz liczbę tych jednostek miary.
• W kol. 5 należy wpisać całkowitą wysokość kosztu wymienionego w kol. 2, który powinien wynikać z sumy kosztów do poniesienia oraz poniesionych, tj. [6] + [7 górny] = [5];
• W kol. 6 należy wpisać wysokość kosztów poniesionych dotychczas (tj. do dnia złożenia wniosku), zgodnie z pkt. 2 rozdz. IV niniejszego wniosku.
• Każda z kolumn od 7 do 17 jest podzielona na 2 wiersze: górny i dolny.
• W kol. 7, wiersz górny należy wpisać całkowitą sumę kosztów do poniesienia.
• W kol. 7, wiersz dolny należy wpisać sumę kosztów do poniesienia przez Fundusz.
• W kol. 8, wiersz górny należy wpisać ogólna sumę kosztów do poniesienia w I kwartale bieżącego roku.
• W kol. 8, wiersz dolny należy wpisać sumę kosztów do poniesienia w I kwartale bieżącego roku przez Fundusz.
• Kol. 9 - 11 analogicznie jak w kol. 8 dla kolejnych kwartałów br.
• W kol. 12, wiersz górny - należy wpisać całkowitą sumę kosztów do poniesienia w bieżącym roku, wynikającą z zsumowania kwot do poniesienia w poszczególnych kwartałach tego roku.
• W kol. 12, wiersz dolny - należy wpisać sumę kosztów do poniesienia w bieżącym roku przez Fundusz, wynikającą z zsumowania kwot do poniesienia przez Fundusz w poszczególnych kwartałach tego roku.
• Kol. 13 - 17 - dla następnego roku - analogicznie jak w kol. 8 - 12.
• Rachunkowo [wg numerów kolumn]:[8] + [9] + [10] + [11] = [12] i [13] + [14] + [15] + [16] = [17]; [12] + [17] = [7] i [5] = [6] + [7]

Ponadto należy zaznaczyć "X", które dokumenty dodatkowo załączono do wniosku.

Wszystkie kopie dokumentów musza być potwierdzone za zgodność z oryginałem przez uprawniona osobę ze strony wnioskodawcy.

zakres ekspertyzy

woda przeznaczona do spożycia przez ludzi, w tym do gotowania, przygotowywania pożywienia lub do innych celów w gospodarstwach domowych, woda używana do produkcji żywności, środków farmaceutycznych i kosmetycznych, na potrzeby basenów kąpielowych i pływalni,  woda w kąpieliskach, woda w pojemnikach (w tym butelkowana i w pojemnikach 5-galonowych), naturalna woda mineralna, naturalna woda źródlana, woda stołowa - jakość zdrowotna, wymagania sanitarne, parametry organoleptyczne, biologiczne, fizyczne (w tym radiologiczne) i chemiczne; ocena ryzyka zdrowotnego, zarządzanie ryzykiem zdrowotnym,  uzdatnianie wód podziemnych i powierzchniowych dla potrzeb komunalnych i przemysłowych, doczyszczanie w gospodarstwach domowych (filtry domowe), warunki sanitarne rozlewni, bezpieczeństwo zdrowotne materiałów do kontaktu  z żywnością, komunikowanie ryzyka zdrowotnego, popularyzacja aktualnego stanu wiedzy medycznej na tle obowiązującego prawa i jego realizacji w praktyce, promowanie wody zdrowej i bezpiecznej.