"Przy badaniu rozmieszczenia koncentracji radioaktywnych izotopów cezu w Polsce, należy brać pod uwagę następujące czynniki:

• podstawowa część cezu została wprowadzona do środowiska w wyniku opadu po awarii czarnobylskiej w kwietniu i maju 1986r.
• pewne ilości mogą być związane z wojskowymi próbami nuklearnymi, zwłaszcza  z lat   1959 - 1962
• rozkład regionalny opadu cezu uzależniony był od warunków meteorologicznych, natomiast inne czynniki środowiska, takie jak, na przykład typ gleby zdają się mieć znaczenie podrzędne.

 (...)

Brak korelacji pomiędzy koncentracją cezu a typem gleby i rodzajem pokrycia terenu wskazuje, że elementem decydującym w rozmieszczeniu skażeń cezem na obszarze Polski były warunki meteorologiczne (R. Strzelecki, S. Wołkowicz, P. Lewandowski - Koncentracje cezu w Polsce, Przegląd Geologiczny, 1, 1994). Brak jest niestety odpowiednich map pogodowych z okresu 10 dni po awarii w Czarnobylu w kwietniu i maju 1986, które pozwoliłyby na prześledzenie kierunku ruchów mas powietrza oraz opadów i powiązanie tych danych ze stwierdzonymi koncentracjami cezu.

Dane o przemieszczaniu się na obszarze kontynentu europejskiego skażonych mas powietrza pozwalają na kilka wniosków:

1. W ciągu pierwszych 30 godzin po awarii masy skażonego powietrza przesuwały się z Czarnobyla w kierunku północno-zachodnim i nie objęły obszaru Polski. Dowodem na to są bardzo niskie skażenia we wschodniej części województwa suwalskiego i białostockiego.
2. W następnych dniach po 27 kwietnia kierunek przemieszczania się mas skażonego powietrza zmienił się na zachodni (wg danych białoruskich) i dotarły one nad obszar Polski. Z naszych danych wynika, że w okresie tym skażone powietrze dotarło na teren Polski poprzez Podlasie, północny skraj województwa lubelskiego i południowy - białostockiego. Następnie masa powietrza wędrowała w kierunku północno-zachodnim poprzez wschodnią część Mazowsza i dotarła do Pojezierza Olsztyńsko-Mrągowskiego. Wielkość depozycji cezu z tych mas powietrza nie była wysoka (maksymalnie rzędu 10- 50 kBq/m kw.). Anomalie mają charakter niewielkich terytorialnie plam, a na większości obszaru koncentracje cezu wahają się od 8 do 15 kBq/m kw. Takie wielkości skażeń wynikają z warunków pogodowych.
3. Zmiana warunków meteorologicznych spowodowała zmianę kierunku przesuwania się skażonych mas powietrza na południowo-zachodni. W dniach 30 kwietnia i 1 maja osiągnęła ona południowo-zachodnie obszary Polski, Czech i południowe Niemcy, powodując na całym tym terenie znaczne skażenia cezem. Ich wielkość zależy od lokalnych warunków pogodowych, zwłaszcza opadów. Na Opolszczyźnie wielkość koncentracji cezu osiągnęła 100 kBq/m kw., a w Bawarii 40 kBq/m kw."