JAK NIE DAĆ SIĘ OSZUKAĆ,
czyli o etykietach żywności i napojów



 
 
 
 

Uwaga

Obecnie obowiązuje nowa ustawa 
o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia


 
Wielu producentów myli etykietę z ulotką reklamową. Tymczasem etykieta jest wizytówką producenta, przede wszystkim jako autora dokumentu o charakterze paszportu wystawianego produktowi, aby ten mógł wejść na rynek. Producent wypełnia tutaj zwykły obowiązek przekazania konsumentowi informacji wymaganych prawem. Wszelkie zaniedbania w tym zakresie trzeba uznać za oczywiste naruszenie interesów konsumenta i powód do rychłego upadku marki. Odczytując tekst etykiety, konsument podejmuje decyzję o wydaniu swoich pieniędzy na zakup tego a nie konkurencyjnego produktu.

Zamierzone i niezamierzone błędy w znakowaniu należy traktować jako wierzchołek góry lodowej i przyjąć z góry, że jeśli producent nie potrafi lub nie chce podporządkować się obowiązującemu prawu w zakresie znakowania, to należy wątpić, aby mógł on zapewnić dobrą jakość produkcji.

Znakowanie środka spożywczego nie powinno:

1) wprowadzać w błąd konsumenta tekstem lub rysunkiem w zakresie istoty środka spożywczego, rodzaju, właściwości, składu, ilości, pochodzenia lub metod produkcji, przypisywania środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

2) przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania lub leczenia chorób lub powoływać się na takie właściwości; nie dotyczy to dietetycznych środków spożywczych oraz wód mineralnych leczniczych (uwaga: działanie lecznicze wymaga potwierdzenia wynikami badań farmakodynamicznych i klinicznych)

3) zawierać takich określeń jak "zdrowy", "bezpieczny" itp.

4) sugerować, ze środek spożywczy posiada specjalne właściwości, które w rzeczywistości posiadają wszystkie podobne środki spożywcze.

Wobec powszechnej nieznajomości tych niewielu praw, które chronią zdrowie polskiego konsumenta, warto przytoczyć również inne ważne fragmenty przepisu o znakowaniu środków spożywczych.

Środek spożywczy znakuje się, podając bezpośrednio na opakowaniu, etykiecie lub obwolucie następujące informacje:

  1. nazwę,
  2. wykaz występujących w środku spożywczym surowców, łącznie z substancjami dodatkowymi dozwolonymi stosowanymi w czasie produkcji lub przetwarzania środków spożywczych i obecnych w końcowym produkcie nawet w innej postaci, zwanych dalej "składnikami",
  3. datę, do której prawidłowo przechowywany środek spożywczy zachowuje pełne właściwości jakościowe i zdrowotne, zwane dalej "datą minimalnej trwałości", lub termin, przed którego upływem środek spożywczy zachowuje przydatność do spożycia, zwany dalej "terminem przydatności do spożycia"
  4. zawartość netto
  5. warunki przechowywania - przy znakowaniu terminem przydatności do spożycia oraz w przypadkach, gdy jakość środka spożywczego w istotny sposób zależy od warunków jego przechowywania,
  6. nazwę i adres producenta,
  7. nazwę i adres podmiotu gospodarczego paczkującego lub rozlewającego środek spożywczy,
  8. kraj, w którym wyprodukowano środek spożywczy lub w którym dokonano przetworzenia zmieniającego właściwości środka spożywczego, jeśli jego pominięcie mogłoby wprowadzić w błąd konsumenta,
  9. sposób użycia, jeżeli brak tej informacji uniemożliwiałby właściwe postępowanie ze środkiem spożywczym,
  10. poziom substancji smolistych i nikotyny w dymie papierosowym oraz pouczenie o szkodliwości dymu tytoniowego,
  11. zawartość tłuszczu w wypadku produktów mlecznych,
  12. moc napoju zawierającego powyżej 1,2 proc. objętościowych alkoholu wyrażoną w procentach objętościowych,
  13. klasę jakości lub inny wyróżnik jakości w przypadku, gdy dla środka spożywczego określono klasyfikację jakościową,
  14. napis "utrwalono radiacyjnie" w przypadku środków spożywczych konserwowanych metodami radiacyjnymi,
  15. oznaczenie określonej ilości środka spożywczego otrzymanego z tego samego surowca i w jednakowych warunkach produkcyjnych (partii produkcyjnej), umożliwiające identyfikację tego środka,
  16. maksymalną zawartość składnika dla środka spożywczego, którego nazwa sugeruje brak tego składnika,
  17. numer normy, jeżeli wprowadzono obowiązek jej stosowan
Środek spożywczy w opakowaniu jednostkowym, którego największa powierzchnia nie przekracza 10 cm kw., znakuje się podając następujące informacje:

1) nazwę,
2) nazwę i adres producenta,
3) datę minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia,
4) zawartość netto lub liczbę sztuk,
5) zawartość tłuszczu w wypadku wyrobów mlecznych,
6) moc napoju zawierającego powyżej 1,2 proc. objętościowych alkoholu wyrażoną w procentach objętościowych
7) oznaczenie określonej ilości środka spożywczego otrzymanego z tego samego surowca i w jednakowych warunkach produkcyjnych (partii produkcyjnej), umożliwiające identyfikację tego środka

Nazwa środka spożywczego powinna być zgodna z normą, a w razie jej braku powinna być to nazwa powszechnie przyjęta.

Nazwa powinna precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego, umożliwiać odróżnienie od podobnych środków spożywczych oraz zawierać informacje dotyczące procesów technologicznych stosowanych w przetwórstwie. Oprócz tej nazwy, środek spożywczy można dodatkowo znakować nazwą firmową lub inną nazwą.

Wykaz składników powinien, z zastrzeżeniem wymieniać w malejącej kolejności składniki stosowane w produkcji lub przetwarzaniu środków spożywczych i znajdujące się w końcowym produkcie nawet w innej postaci. Przepis ten nie dotyczy wody gazowanej, jeżeli jej znakowanie wskazuje na nasycenie dwutlenkiem węgla.

Środki spożywcze znakuje się

lub Przepis ten nie dotyczy:

1) świeżych owoców, warzyw i ziemniaków - nie obranych i nie rozdrobnionych,
2) win i miodów pitnych,
3) napojów o zawartości objętościowej powyżej 10 proc. alkoholu,
4) cukru,
5) octu,
6) soli, z wyjątkiem soli jodowanej,
7) tytoniu i wyrobów tytoniowych.

Datę minimalnej trwałości środka spożywczego znakuje się cyfrowo i poprzedza wyrazami:

1) "najlepiej spożyć przed...", jeżeli jest podawany dzień i miesiąc - dla środka spożywczego o trwałości nie przekraczającej 3 miesięcy,

lub

2) "najlepiej spożyć przed końcem...", jeżeli jest podawany miesiąc i rok - dla środka spożywczego o trwałości od 3 do 18 miesięcy, lub rok dla środka spożywczego, którego trwałość przekracza 18 miesięcy. Środek spożywczy po upływie daty minimalnej trwałości nie może być przeznaczony do obrotu.

Termin przydatności do spożycia znakuje się pełną datą cyfrową (dzień, miesiąc, rok), poprzedzoną wyrazami

"należy spożyć przed...". Po upływie terminu przydatności do spożycia środek spożywczy nie może być przeznaczony do obrotu i do spożycia.

Jeżeli nie jest możliwe ze względów technicznych oznaczenie na opakowaniu po określeniu słownym daty cyfrowej, należy umieścić informację, w jakim miejscu opakowania znajduje się data; miejsce to powinno być widoczne bez otwierania opakowania.

Dopuszcza się znakowanie datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności do spożycia (zależnie od rodzaju środka spożywczego) oraz oznaczenie partii produkcyjnej na opakowaniach zbiorczych firmowych, pod warunkiem sprzedaży detalicznej bezpośrednio z tych opakowań:

1) gumy do żucia, lodów formowanych, aromatów do ciast, drobnych trwałych wyrobów cukierniczych typu lizaki itp.,

2) środków spożywczych o masie netto do 50 gramów, takich jak kostki bulionowe, serki topione, masło ekstra itp.

Opakowania jednostkowe masła przeznaczonego do przechowywania w chłodniach znakuje się datą produkcji (dzień, miesiąc, rok) oraz określeniem "masło chłodnicze". Wprowadzenie masła chłodniczego do obrotu poprzedza się podaniem na opakowaniach zbiorczych daty minimalnej trwałości.




ALFABETYCZNY SPIS ZAWARTOŚCI
STRON INTERNETOWYCH DOMENY HALAT.PL
DOTYCZĄCYCH OCHRONY ZDROWIA