Czy to prawda? 

Czy używanie takiej wody może być niebezpieczne?

Jeżeli to możliwe, proszę o jakąś odpowiedź (podpowiedź).

Z poważaniem

Paweł S.

Sznowni Panstwo.
W biezacym roku 2003 kilkakrotnie niepokojono mnie telefonicznie oferujac mi bezplatne badanie jakosci wody. Jako handlowiec nie widze w tym nic zlego, dopoki przez telefon kolejne firmy, ktorych nazw nie bede przytaczal, nie posluguja sie imionami i nazwiskami wszystkich lokatorow bedacych najemcami mieszkania. Nie wiem jakie dane sa jeszcze w posiadaniu tych oraz innych firm odnosnie mojej osoby i osob mi bliskich, jednakowoz rozmowcy pytani o zrodlo danych zawsze wskazuja na Instytut Wody. Chcialbym przed skierowaniem sprawy do sadu dowiedziec sie skad Panstwo posiadaja dane osobowe obywateli RP i na jakiej podstawie przekazujecie je Panstwo innym instytucjom (wzglednie firmom). Czekam na Panstwa odpowiedz majac jednoczesnie nadzieje, ze zadna wiecej firma nie bedzie do mnie w tej sprawie dzwonila powolujac sie na Was.
Z powazaniem
Obywatel.

Szanowny Panie

Uprzejmie informuję, że powoływanie się na Instytut Wody jest mniej uprawnione niż powoływanie się na premiera, bądź prezydenta RP. Tamci bowiem dygnitarze mają obowiązek stać na straży obowiązującego w Polsce prawa, które przewiduje pobór próbek wody wodociągowej w miejscu czerpania wody przez odbiorców usług (minimum 75% wszystkich punktów pobierania próbek wody), aby właściwy państwowy inspektor sanitarny mógł wykonać swoje ustawowe zadania i wydać ocenę stwierdzającą a) przydatność wody, b) warunkową przydatność wody, c) brak przydatności wody do spożycia przez ludzi.  Ocena powinna zawierać mi. in. stwierdzenie zgodności bądź niezgodności z wymaganiami  bakteriologiczymi, fizykochemicznymi i organoleptycznymi określonymi w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia  z dnia 19 listopada 2002 r.  w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. dnia 5 grudnia 2002 r. Nr 203, poz. 1718). Badanie próbek wody przeprowadza się zgodnie z wymaganiami systemu zapewnienia jakości według zwalidowanych metod. 

Zachęcam do zapoznania się z zakresem wymaganych badań oraz całością obowiązującego prawa w tym zakresie. Te i  inne informacje są stale wszystkim dostępne na stronie internetowej   WODA - WARUNKI SANITARNE  http://www.halat.pl/wodawarunki.html i pochodnych.

Równocześnie pozwalam sobie poinformować, że nikt nie jest przeze mnie upoważniony do reprezentowania mnie w jakiejkolwiek sprawie.

Z uwagi na wielorakie ryzyko związane z aktywnością w Polsce legionu oszustów działających w tym segmencie sprzedaży bezpośredniej list elektroniczny Szanownego Pana oraz niniejszą odpowiedź zamieszczam na stronie internetowej DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU WODY (http://www.halat.pl/instytut_woda.html), naturalnie z pominięciem Pańskiego adresu e-mail.

O danych osobowych będących w posiadaniu oszustów radzę powiadomić policję.

Z poważaniem 

dr Zbigniew Hałat

Szanowny Panie Doktorze.
Bycmoze ton mojej wiadomosci nie byl najwlasciwszy, lecz pisalem ja pod wplywem gniewu i jesli poczul sie pan poruszony to jest mi przykro. Dziekuje za pouczenie mnie, lecz prosze mi wierzyc bez znajomosci prawa nie osmielilbym sie pisac do Panstwa. Z wyksztalcenia jestem biologiem i kilka lat przepracowalem w Akademii Medycznej zajmujac sie m.in. biologicznymi i fizykochemicznymi zrodlami zanieczyszczen wody - sila rzeczy troche sie na tym znam. Caly moj zal dotyczyl jedynie danych osobowych, obietych prawna ochrona, a sprzedawanych na prawo i lewo. Naturalnie powiadomilem organy scigania o zaistnialej sytuacji i podalem rowniez fakt powolywania sie przez firmy na Instytut Wody, tak wiec prosze spodziewac sie pytan dotyczacych tego tematu ze strony policji.
Naturalnie nie mam nic przeciwko publikacji na stronie internetowej naszej korespondencji, prosze tylko o dopisanie do niej:
"przy takich i podobnych telefonach firm powolujacych sie bezprawnie na Instytut Wody należy koniecznie zapisać datę i godzinę połączenia, oraz jeśli to możliwe numer telefonu - ulatwi to znacznie identyfikacje organom ścigania"

Z należnym szacunkiem
Obywatel

Szanowny Panie,

Uważam, że niezależnie od formy każde oszustwo jest przejawem złej woli i pociąga za sobą ryzyko strat dużo większych niż pieniądze zapłacone za nieskuteczny filtr wodny, kupiony pod wrażeniem kuglarskich sztuczek. 

Wpuszczając oszusta do domu, można paść ofiarą napadu, kradzieży, morderstwa... Stąd jak najbardziej słuszny postulat rejestracji i zgłaszania policji prób oszustwa natychmiast zamieszczam, wraz z całą korespondencją, na stronie internetowej DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU WODY (http://www.halat.pl/instytut_woda.html

Wszakże w ramach wymiany opinii  ośmielam się ponowić przekonanie, że nie jest istotne na kogo powołuje się oszust. Gdyby np. powoływał się na Szanownego Pana, albo na Akademię Medyczną, w której Szanowny Pan pracował, albo na inne Akademie Medyczne, czy inne instytucje? Cóż by to miało oznaczać? Czy pomówienie jest dowodem sprawstwa pomówionego?

Pozostaję z szacunkiem

dr Zbigniew Hałat
 

W ubiegłym tygodniu w programie „UWAGA!” pokazaliśmy reportaż demaskujący nieuczciwych sprzedawców filtrów do wody. Po jego emisji zgłosili się do nas pracownicy podobnie działających firm oraz dziesiątki osób, które zakupiły filtry po prezentacji stanu c 
Mechanizm sprzedaży filtrów jest bardzo prosty. Akwizytor dzwoni do klienta i przedstawia się jako analityk badający wodę. Proponuje bezpłatne badanie, podczas którego wmawia klientowi, że w jego wodzie znajdują się wszystkie możliwe niebezpieczne dla zdrowia i życia substancje. Udając eksperta straszy chorobami. Nieuczciwe traktowanie klientów potwierdzają osoby, które pracowały w takich firmach. Michał przeszedł szkolenie na sprzedawcę filtrów. Szybko jednak zrezygnował z pracy widząc, że TA polega na oszukiwaniu klientów – Nigdy nie interesowało nas to, jaki naprawdę jest stan wody. Po co nam to? Przecież wszędzie klientom mówiło się to samo: o związkach ropopochodnych, tych samych metalach ciężkich, szczawianach. Wszędzie to samo i ludzie to kupowali – I po chwili dodaje – Te osoby miało się za nic. To byli kompletni idioci, którzy musieli od nas kupić filtr. Bo o to tutaj chodziło: o naiwność i niewiedzę tych ludzi.

Reporterzy „UWAGI!” postanowili przekonać się na własne oczy, co można zrobić z wodą za pomocą substancji chemicznych. Okazuje się, ze nie trzeba specjalistycznej wiedzy, aby spowodować by w wodzie wytworzyły się osady lub piana. Na osobach, które nie znają się na chemii takie sztuczki mogą robić duże wrażenie. Technika, jaką stosują oszuści „badając” wodę jest bardzo prosta - za pierwszym razem mieszają oranż metylowy z woda i dodają 80 % kwas octowy - powoduje to zmętnienie, powstanie otoczki w górnej części próbki. Po zamontowaniu filtra – woda badana jest jeszcze raz – tym razem już bez dodatku kwasu octowego. Woda wygląda oczywiście dużo lepiej. Zbigniew Hałat z Instytutu Wody, lekarz medycyny i specjalista epidemiolog, od wielu lat zajmujący się badaniem czystości wody mówi – Możemy przeprowadzić dowolne eksperymenty na oczach konsumenta, którego chcemy przestraszyć. W ten sposób używamy narzędzia strachu jako narzędzia powodującego sprzedaż za duże pieniądze zupełnie nieznanego produktu. Produktu, który zdaniem specjalistów może być wręcz zagrożeniem dla zdrowia.

Ponieważ oferowane klientom filtry nie należą do tanich, bezczelni sprzedawcy udając troskę o zdrowie klienta proponują dofinansowanie. Symulując rozmowę z dyrektorem „cudem” załatwiają dotację. Klienci są przekonani, że udało im się dokonać zakupu po bardzo atrakcyjnej cenie. Często też, aby się uwiarygodnić sprzedawcy powołują się na poważne, budzące zaufanie instytucje, z którymi w rzeczywistości nie mają nic wspólnego. Klienci przeważnie nie mają jednak żadnych podejrzeń wobec elokwentnych i używających naukowo brzmiących określeń akwizytorów.

Zbigniew Hałat podkreśla, jak ważna jest woda w życiu człowieka i dlatego ostrzega przed nieuczciwymi sprzedawcami, którzy mogą nam sprzedać zwykłego bubla. Według niego stan wody w Polsce nie jest najlepszy, dlatego stosowanie dobrych i sprawdzonych filtrów jest wskazane. Jednak ich dobór jest czynnością wysoko specjalistyczną. Aby dowiedzieć się, jaki powinniśmy zastosować filtr należy przeprowadzić bardzo dokładne badanie wody w powołanych do tego celu laboratoriach, a nie we własnym domu. 

Dzień dobry, chciałabym dokonać u państwa bezpłatnej analizy wody, czy możemy się umówić? Tak rozpoczyna się prawie każda rozmowa telefoniczna z potencjalnym klientem przedstawiciela firmy sprzedającej filtry

Pani Joanna zjawia się punktualnie. Wysoka, atrakcyjna brunetka o nieskazitelnym uśmiechu od razu wzbudza zaufanie. Po kilku minutach luźnej rozmowy przechodzi do sedna. Prosi o dwie szklanki wody – surowej i przegotowanej. Do obu szklanek pani Asia wkłada podobny do długopisu przyrząd o tajemniczej nazwie TDS. Bada nim nasycenie wody różnymi substancjami. Szybko okazuje się, że zarówno woda przegotowana, jak i ta surowa grubo przekraczają normy. Tylko porównawcza szklaneczka, do której wlana jest woda z prywatnego ujęcia pani Joanny uzyskuje pozytywny wynik.

Czas na drugie badanie

Wszystkie trzy szklanki wody zostają poddane „dysocjacji elektrolitycznej”. Po kilku minutach w wodzie, którą nalaliśmy z kranu wytrąca się gruby żelazisty kożuch o nieprzyjemnym zapachu. Woda pani Asi jest nieskazitelna.

Zobaczcie państwo co pijecie!

Z triumfem ogłasza pani Joanna i wyciąga z torby kolorową tabelę porównawczą, na której każdemu kolorowi przypisana jest inna grupa związków chemicznych, z siarką i metalami ciężkimi włącznie. Możemy sobie porównać osad z tabelą i włos jeży nam się na głowie.

Widząc naszą konsternację pani Joanna wyciąga w torby kolorowy katalog i informuje nas, że zna niezawodny sposób na czystą wodę – stację filtrującą renomowanej firmy, która uzdatnia wodę na zasadzie „procesu odwróconej osmozy”. Filtr czyści wodę niemal idealnie Z niego właśnie pochodziła porównawcza szklaneczka. Pani Asia nie umie się nachwalić urządzenia. W końcu pada cena. 3700 zł, lub 140 zł miesięcznie, jeżeli rozłożymy sobie spłatę na raty. Widząc nasze zdziwione miny, pani Joanna bombarduje nas argumentami. Wylicza wszystkie korzyści, a z przedstawionej kalkulacji wynika, ze miesięczną sumę raty i tak wydamy na inne, niezdrowe napoje. Kiedy nie decydujemy się na zakup, pani Joasia jest wyraźnie zawiedziona. Żegna się z nami, z nadzieją, że jeszcze się zastanowimy.

Jaka jest woda, którą pijemy?

Czy da się przeprowadzić badanie wody w warunkach laboratoryjnych? – Woda którą mamy w kranie jest wodą nadającą się do spożycia. Jest uzdatnionai w pełni bezpieczna – stwierdza Janina Wojciechowska z tyskiego sanepidu. Potwierdza to Anna Tatar z wojewódzkiego sanepidu.

– Nie da się natomiast przeprowadzić w warunkach domowych analizy wody. Do tego celu potrzebne są laboratoria wyposażone w pehometr, spektrometr, aparat Kocha i szereg innych specjalistycznych urządzeń. Przeprowadzenie analizy wody na podstawie koloru osadu i ilości zawartych w niej substancji jest nadużyciem – stwierdzają specjalistki z sanepidu. To samo potwierdza Bogdan Czapla, kierownik Sekcji Higieny Wody i Ścieków. – W wodzie poddanej dysocjacji elektrolitycznej prawie zawsze wytrącą się osady żelaza i inne zawarte w niej substancje, zachwiana bowiem zostaje jej fizykochemiczna struktura. Jeżeli nawet byłyby w niej związki szkodliwe, takie jak pestycydy, kadm, cynk czy metale ciężkie, to i tak nie byłoby ich widać gołym okiem – zapewnia Czapla.

Sanepid blefuje?

– W wodzie którą pijemy znajdują się zarówno metale ciężkie, jak i siarczan żelazowo-aluminiowy. Pijemy oczyszczone ścieki – twierdzi uparcie pani Asia, gdy pytam czy zgodzi się na powtórne badanie, w obecności lekarza z sanepidu. Dyrektor firmy sprzedającej filtry broni swej podopiecznej. – Sam szkolę swoich pracowników. Nie mają prawa stwierdzić u klienta jednoznacznie, że ich woda zawiera metale ciężkie i związki których nie da się wykryć w wyniku procesu dysocjacji. Mogą to jedynie przypuszczać. Dyrektor powołuje się też na prace profesora Hałata, który jest gorącym propagatorem stosowania stacji osmotycznych w gospodarstwach domowych. Stwierdza również, że właśnie na bazie wody odfiltrowanej w procesie odwróconej osmozy powstaje większość napojów dla niemowlaków.

Czy kupić sobie filtr?

Stanowisko sanepidu w sprawie filtrów do wody jest jednoznaczne. Firmy sprzedające te urządzenia trzymają się swojej wersji i nadal umawiają się z klientami na bezpłatne badanie wody. Czyją wersję przyjmiemy? To już zależy od nas i od zasobności naszego portfela.

mal
 

• Woda - surowiec XXI wieku - prof. dr hab. Andrzej Sadurski, Zastępca Dyrektora, Dyrektor ds. Służby Hydrogeologicznej 
• Podziemne bogactwo - dr Piotr Herbich, Kierownik Pracowni Kartografii Hydrogeologicznej Zakładu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej 
• Wody z oligocenu - skarb Mazowsza - dr Zbigniew Nowicki, Kierownik Pracowni Prognoz i Analiz Systemów Hydrogeologicznych Zakładu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej 
• Ochrona wód podziemnych - dr Bogusław Kazimierski, Kierownik Pracowni Monitoringu i Ochrony Wód Zakładu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej 
• Zasoby wód powierzchniowych i ich wykorzystanie - Mieczysław Ostojski, Dyrektor Departamentu Zasobów Wodnych, Ministerstwo Środowiska 
• Bilans hydrologiczny Kraju - mgr Roman Skąpski, Z-ca Dyrektora ds. Służby Hydrologicznej i Meteorologicznej, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej 
• Wpływ górnictwa na wody - prof. dr hab. inż. Andrzej Szczepański, Akademia Górniczo-Hutnicza 
• Wody termalne - prof. dr hab. inż. Wojciech Górecki, Akademia Górniczo-Hutnicza 
• Woda a zdrowie - dr Zbigniew Hałat, Instytut Wody 

Woda jako żywioł i główny składnik istot żywych nie znajduje sobie równych na tej ziemi. 

Naszym najbardziej imponującym pomnikiem wody jest nazwa Śląska pochodząca od świętej góry Prasłowian – Ślęży, czyli mokrej. 

Wybitny znawca archeologii Ślęży, prof. Grzegorz Domański, zwraca uwagę na możliwość łączenia nazwy góry związanej z wodą, sławnej rzeźby postaci z rybą i odkrytego w 1993r. grodu na wschodnich zboczach prawdopodobnie poświęconego Ślężowi - słowiańskiemu bóstwu wody.

Łącznikiem Ślęży z medycyną jest pierwszy polski lekarz, a przy tym pierwszy kanonizowany Polak, którym był św. Andrzej Świerad (Andreas Zoeradus, Zorardus, Sveread, Svorad, Sourad - patron Słowacji i Węgier) działający w czasach Bolesława Chrobrego w ziemi Ślężan pod Górą Sobótką w eremie nad brzegiem rzeki Oława (wg. OFFICIA PROPRIA. DIECEZIUM POLONIAE: ...in terra Silesianorum apud montem Sobótka in eremo ad ripam fluuri Oława...). 

Wśród dostępnych wówczas procedur terapeutycznych na plan pierwszy wybijało się wodolecznictwo, znane ludziom od zarania dziejów. Wszak nawet zwierzęta chore lub ranne zanurzają się w wodzie.  Źródła mineralne w Szczawnie Zdroju były wykorzystywane już przed dwoma tysiącami lat. Świadczą o tym wykopaliska archeologiczne w postaci belkowań studziennych, drewnianych czerpaków i glinianych naczyń do wody. Także Szczawnica wywodzi swą nazwę od kwaśnych wód zwanych przez górali szczawami o znanej od wieków leczniczej mocy źródeł. Dr Wojciech Oczko, lekarz nadworny króla Stefana Batorego, uznany za ojca polskiej medycyny uzdrowiskowej jako autor dzieła na temat wodolecznictwa pod tytułem "Cieplice" zalecał kuracje złożone z trzygodzinnych kąpieli rano i wieczorem codziennie przez miesiąc.  Na trasie spływu przez przełom Dunajca na słowackim brzegu znajduje się miejsce zwane Studzionki (po góralsku źródła), gdzie  nigdy nie zamarzające Stuletnie Źródło zasłynęło powiedzeniem „Kto stąd wodę pije, sto lat żyje”. Z kolei pod Rabką leży wieś Szczawa o sławnych wodach leczniczych dzielonych na „słone” i „kwaśne” Od wód tych wieś wzięła swoją nazwę znaną już na początku XVII wieku. Używano ich do gotowania potraw według zaleceń miejscowych znachorów. Potrawy wożono chorym siostrom zakonnym aż do Starego Sącza. 

Odkrywcą współczesnego wodolecznictwa jest żyjący na początku XIX w. Wincenty Priesnitz z Jeseniku (Sudety Czeskie). Pracując na roli często ulegał urazom, które umiał wyleczyć sobie znanym sposobem: regularnie pił dużo źródlanej wody i stosował okłady. Skuteczność tych zabiegów doceniali początkowo tylko domownicy Wincentego, potem mieszkańcy okolicznych wsi. Wkrótce "hydropatia", jak nazwał swą metodę sam Priesnitz (dla zaznaczenia podobieństwa do homeopatii, jako zaprzeczenia medycyny naukowej) stała się i bardzo modna i dochodowa. Zawieszając nad głową pełne wody wiadro z podziurawionym dnem na stałe wprowadził swoje nazwisko do naszego słownika (prysznic!). W połowie minionego stulecia sanatorium Wincentego Priesnitza przyjmowało w jednym dniu 600 kuracjuszy z różnych stron świata. Obok sławnych pryszniców śląskich do najbardziej popularnych zabiegów należało obwijanie - pół godziny w trójwarstwowym zawinięciu (mokry ręcznik, warstwa pokrzywy i ociekający wodą koc) połączone z popijaniem gorącej herbaty z miodem. 

W odróżnieniu od niewykształconego (ale jakże skutecznego pioniera wodolecznictwa) katolicki ksiądz Sebastian Kneipp potrafił rozwinąć system leczniczy oparty na wierze w uzdrowicielską moc natury (vis curatrix naturae). W napisanym w 1886r. i uzupełnianym później podręczniku leczenia wodą zawarł rozdziały poświęcone polewaniom, zawijaniom, okładom, kąpielom, piciu wody, ale też ćwiczeniom gimnastycznym i diecie. Część zaleceń dietetycznych ks. Kneippa do dzisiaj zachowała pewną aktualność: "Solenie obfite uważam stanowczo za złe, za przyzwyczajenie, które nie jest korzystnym dla organizmu. Nieroztropnie czynisz, przyjacielu, gdy każdą potrawę solisz nadmiernie. Wielka ilość soli wywołuje zapalenie żołądka i kiszek, rozwolnienie, wymioty, a nawet śmierć. Sól działa także silnie na nerki. Warto więc walczyć wytrwale przeciw nadmiarowi w używaniu soli, skoro się rozważy złe skutki, jakie sprowadza". 

W 1821 Adam Pohlman sprowadził do Warszawy transport wody mineralnej z Krynicy. Od Rady Lekarskiej domagał się uznania jej za dobrą i skuteczną. Ta odmówiła, powołując się na wystarczająco już wielką sławę wód krynickich. W 1824 w ogrodzie przy ul. Długiej w  Warszawie powstał Instytut Wód Mineralnych Sztucznych, w którym wody mineralne ...wyrabiano. Kuracjusze stali w kolejce po szklankę lub butelkę wody karlsbadzkiej, marienbadskiej, egerskiej i in. Podnoszono brak różnicy pomiędzy wodą z Wisły z dodatkiem soli mineralnych a naturalną wodą mineralną. Mało tego - uważano, że tylko woda sztucznie mineralizowana może zachować stały skład. Wody naturalne miały być, w opinii ówczesnych znawców tematu, zależne od pogody, powietrza i innych czynników przyrodniczych zmieniających się z roku na rok. Upowszechniano krenoterapię, czyli kurację pitną wodami mineralnymi. Jeszcze w 1994r. podręcznik "Medycyna naturalna" pod redakcją prof. dr hab. med. Kazimierza Janickiego wymienia następujące rodzaje leczniczych naturalnych wód mineralnych i ich wyróżniające składniki: solanka zwykła - sól kamienna, jod i brom; solanka gorzka (woda przeczyszczająca) - siarczan magnezu   i sodu; szczawa - kwaśne węglany wapnia Ca(HCO3) 2 i sodu oraz dwutlenek węgla; szczawa żelazista - zawiera ponadto związki żelaza, woda siarkowa - siarkowodór, siarczki sodu i wapnia, siarczany, głównie wapnia i magnezu; wody arsenowe - związki arsenu HAsO₂ i HAsO₄; wody krzemionkowe - rozpuszczony kwas metakrzemowy H₂SiO₃; wody radoczynne (radioaktywne) - drobne ilości pierwiastków promieniotwórczych.

Obecnie wiedza medyczna na poziomie uznanym za naukowy oparta jest na wynikach ściśle przestrzeganych procedur badań epidemiologicznych i obserwacji klinicznych. Stąd niemal całość wodolecznictwa stała się domeną reklamy „medycznej”, gwałtownie przekształcającej się, o zgrozo, w „medycynę” reklamową. Nie potwierdzone badaniami klinicznymi przypisywanie wodzie własności leczniczych i/lub profilaktycznych bywa pochodną przedawnionych poglądów. Czym innym jest bowiem poddawanie się zabiegom o klinicznie potwierdzonej skuteczności, n.p. leczeniu schorzenia reumatycznego kąpielami siarczkowymi w Busku Zdroju, a czym innym próba terapii przypominająca tą, którą podejmowała chora na kiłę (syfilis) Marysieńka Sobieska w Cieplicach.

Usankcjonowane obowiązującym prawem przypisywanie specjalnych własności odżywczych wodzie o zawartości minerałów powyżej 1 grama w litrze to jawny relikt historii medycyny. Nic dziwnego, że  przedmiotem „medycyny” reklamowej i to uprawianej przez niektórych kardiologów (sic!) są wody mineralne, w których zawartość sodu znacznie przekracza poziom dopuszczalny w wodzie z kranu (200 mg/l), a razy kilkadziesiąt - w wodzie niskosodowej (20 mg/l), zalecanej do ogólnego spożycia w profilaktyce m. in. nadciśnienia tętniczego krwi i następowych zawałów mięśnia sercowego i udarów mózgu. Wapń wchłaniany jest przez ludzki organizm z mleka. Pomijając problem biodostępności, od 5 do 8 litrów wody o zawartości 50 mg magnezu w litrze trzeba byłoby wypić, aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na ten minerał, łatwo przyswajalny choćby z kaszy gryczanej i obecny w ilości 0,5 grama w 100 g (5000 mg/kg) otrąb pszennych. 

Uznanym przez współczesną medycynę źródłem minerałów są warzywa, owoce, kasze, mięso.

Co do wody, należy się starać przede wszystkim pić taką, która jest jak najczystsza, tzn. zawiera jak najmniej domieszek. W przeciwnym razie szkodliwe domieszki osadzą się na naturalnych filtrach naszego organizmu - nerkach, wątrobie, mózgu i szpiku. Objętość wody koniecznej do przefiltrowania w ciągu doby uzmysłowić pozwala poranne uczucie suchości w jamie ustnej i potrzeba zaspokojenia pragnienia, które są następstwem wydychania pary wodnej podczas snu. Picie i jedzenie po przebudzeniu powoduje przybranie na wadze do 3 - 4 kg, na co składa się w ogromnej większości ciężar wody. Dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na wodę mieści się w szerokich granicach od 30 do 45 ml na kilogram masy ciała, zależnie przede wszystkim od aktywności fizycznej, a także temperatury, wilgotności i ruchu otaczającego powietrza oraz rodzaju pożywienia. Waha się od  2 litrów u osoby o masie ciała 50 kg i lekkiej aktywności fizycznej do 12 litrów i więcej u osoby o masie ciała 90 kg i wytężonej aktywności fizycznej. 

Zgromadzona dotychczas ewidencja naukowa uzasadnia szeroki zakres regulacji prawnych określających parametry higieniczne wody wykorzystywanej przede wszystkim do spożycia, przygotowywania posiłków, mycia, kąpieli, a także do produkcji żywności i napojów, kosmetyków i leków. Parametry te zasadnie odnoszą się w pierwszej kolejności do drobnoustrojów. 

Choć łączenie zanieczyszczenia wody odchodami ludzkimi  z występowaniem ognisk cholery wydaje się dzisiaj każdemu oczywiste, to ma ono dopiero półtorawieczną tradycję, a wiąże się z osobą londyńskiego lekarza Johna Snowa, który - kierując się zdrowym rozsądkiem - w 1854 r. skutecznie wykorzystał wnioski z analizy epidemiologicznej i powstrzymał epidemię cholery, odcinając dostawę zanieczyszczonej ściekami wody wodociągowej, choć zarazki cholery były odkryte dopiero trzydzieści lat później. Już w 1893 podjęto chlorowanie ścieków zagrażających ujęciom wody dla Nowego Jorku, ale świat najbardziej przekonało zastosowanie chloru do dezynfekcji wodociągu w 1897r. po epidemii duru brzusznego w angielskiej miejscowości Maidstone. Po raz pierwszy ciągłą dezynfekcję wody chlorem  podjęto prawdopodobnie w Belgii w 1902r. Dzięki używaniu chloru wyeliminowano m. in. epidemie cholery, duru brzusznego i czerwonki. Jednak kiedy dochodzi do zalania ujęć wody powierzchniowej ściekami i w sieci pojawiają się Clostridium perfingers redukujące siarczyny, jak to ujawniono w ostatnich latach w Nowym Targu i Bochni, to obecność tej bakterii świadczy o nieskuteczności dezynfekcji nadmiernie zanieczyszczonej wody surowej, a tym samym o możliwościach zakażenia konsumentów zarazkami wywołującymi choćby tzw. grypę jelitową, której przyczyną są norowirusy (rodzina Caliciviridae, wcześniej znane jako wirusy Norwalk-podobne, NVL). Atakując śluzówkę jelita cienkiego, wirusy te uszkadzają  mikrokosmki, co prowadzi do upośledzenia wchłaniania  D-ksylozy, laktozy i tłuszczu. W Wielkiej Brytanii z niektórych kranów płyną pierwotniaki Cryptosporidium, które w każdym z tygodni sezonu są powodem setek zachorowań i pojedynczych zgonów. W 1974 odkryto, że chlor reaguje z substancjami organicznymi obecnymi w każdej wodzie uzdatnianej, a zwłaszcza już uzdatnionej i rozprowadzanej siecią wodociągową. Powstające w tym procesie trójhalometany znalazły się  na stale rozszerzanej liście wymagających normowania substancji szkodliwych, a zwłaszcza rakotwórczych. W legislacji światowej, inspirowanej przez WHO, akty prawne z nimi związane zaostrzono w pierwszej połowie lat 90. XX w.

W wyniku procesów akcesyjnych do Unii Europejskiej również w Polsce obowiązuje rozporządzenie ministra zdrowia mniej więcej zgodne z dyrektywą unijną . Zastosowanie nowych norm dało wyniki szokujące. Na przykład mieszkańcy Tarnowskich Gór dowiedzieli się, że poziom trójchloroetylenu (TRI) w ich kranach przekracza dopuszczalny poziom aż 60 razy! Prace nad ustalaniem nowych norm jakości wody z kranu trwają bez przerwy. Obecnie skupiają się na antyandrogenach, które niszczą zdolności rozrodcze, uszkadzając dziecko płci męskiej już w łonie matki, powodują maskulinizację kobiet  i feminizację mężczyzn. 

Według najnowszych udostępnionych danych, opartych o przestarzałe już kryteria i wyniki zaledwie cząstkowo wypełnianych ustawowych obowiązków Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w 2002 roku 3 762 000 mieszkańców Polski (9.8% ludności) kupowało wodę wodociągową złą, t. j. nie o spełniającą wymagań sanitarnych. Najgorszą wodę sprzedawały zaopatrujące największą liczbę Polaków (11 272 900) wodociągi o wydajności od 10 do 1000 metrów sześciennych na dobę. Spośród wszystkich płacących za wodę z tych wodociągów aż 17,3%, tj. 1 916 400 osób, otrzymywało wodę nie odpowiadającą wymaganiom sanitarnym, a tym samym sprowadzającą ryzyko utraty zdrowia. Podkreślam przy tym, że ryzyko to jest bardzo niedoszacowane, gdyż już od początku 2003r. obowiązują zaostrzone parametry jakości zdrowotnej wody do spożycia przez ludzi, zaś stacje sanitarno-epidemiologiczne mają nowy obowiązek lokalizowania punktów pobierania próbek wody przede wszystkim w miejscu czerpania wody przez odbiorców usług wodociągowych (minimum 75% wszystkich punktów pobierania próbek wody) a nie tylko w miejscach podawania wody do sieci rozdzielczej, czyli przed skażeniem uzdatnionej wody zanieczyszczeniami pochodzącymi z rozpadającej się sieci rozdzielczej, bądź instalacji domowej o potencjalnie niebezpiecznym wpływie na jakość zdrowotną wody z kranu (ołowiowe rury i złączki, niepewnej jakości rury PCV, zagrażające uwalnianiem się do wody monomeru chlorku winylu – najbardziej rakotwórczej substancji wynalezionej przez człowieka). 
Naturalnie, publikowane po latach agregaty statystyczne nie zastąpią bieżącego szczegółowego informowania mieszkańców o jakości zdrowotnej wody z kranu. Zgodnie z ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest obowiązany do regularnego informowania mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi; z kolei zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej informują konsumentów o jakości wody w sposób ogólnie przyjęty na danym terenie. 

Skoro od 1. maja 2004r. Polska weszła do Unii Europejskiej, trzeba przyjrzeć się potędze siły konsumenta w obszarze jakości zdrowotnej wody. Oto 19. marca 2004r. właściciel najdroższej marki świata, koncern Coca – Cola, rozpoczął wycofywać z obrotu na rynku brytyjskim 500 000 butelek wody Dasani. Najlepiej sprzedająca się marka wody butelkowanej w USA miała podbić też Wielką Brytanię i od początku marca „Dasani - czysta woda niegazowana” była reklamowana jako jedna z najczystszych wód dostępnych konsumentom. Zadaniem wartej 7 milionów funtów kampanii wprowadzającej produkt na rynek brytyjski było przekonać nabywców, że „Dasani ma czystość wody butelkowanej”, pomimo że w rzeczywistości była to woda pochodząca z miejskiego wodociągu firmy Thames Water zaopatrującego rozlewnię Coca -  Cola w Sidcup, w hrabstwie Kent. Ujawniona prawda stała się tematem mocno roztrząsanym przez światową prasę, pomysł bezlitośnie wyśmiano, przypominając sławny epizod z komedii BBC pt. „Tylko głupcy i konie”, a dotyczący pakowania pochodzącej z Tamizy wody wodociągowej w butelki opatrzone etykietą nieistniejącego Źródła Peckham. Gazeta The Sun przeprowadziła badanie wśród osób robiących zakupy przy głównej ulicy Sidcup. 9 na 10 osób, którym podano do wypicia nieoznakowane szklanki wody bezpośrednio z kranu i wody Dasani, uznało wodę nalaną bezpośrednio z kranu za smaczniejszą niż specjalnie spreparowana woda Dasani. To ważna informacja, po raz kolejny potwierdzająca walory smakowe naturalnego brudu w zderzeniu z kompozycją wapnia, magnezu i dwuwęglanu sodu dodawanych dla poprawienia smaku wody skutecznie oczyszczonej ze wszystkich domieszek. Opinia publiczna była też wstrząśnięta różnicą cen: litr wody Dasani kosztował 190 pensów, a litr wody z kranu około 0,01- 0,06 pensa (przy cenie 0,75 funta za litr benzyny). Najgorsze miało dopiero nadejść. Okazało się, że dodawany do czystej wody wapń nie dotrzymywał wymogów jakości i w produkcie gotowym do spożycia pojawiły się bromiany. Sam koncern ogłosił, że jego własne laboratoria wykryły w kontrowersyjnym produkcie obecność bromianów w wodzie Dasani na poziomie 10 – 22 mikrogramów na litr. W Wielkiej Brytanii za dozwolone stężenie bromianów przyjęto 10 mikrogramów na litr wody zarówno z kranu, jak i butelkowanej. Według Naukowego Komitetu Doradczego ds. Oceny Toksyczności i Ekotoksyczności Związków Chemicznych opiniującego dla potrzeb Komisji Europejskiej projekt Dyrektywy Rady 98/83/EC u osób używających do picia wody zawierającej bromiany w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić rak. Jednak w Polsce bezpieczne dla konsumenta stężenie bromianów na poziomie 10 mikrogramów na litr wody z kranu będzie obowiązywać dopiero od 1. stycznia 2008r. Do końca 2007r. dozwolone stężenie bromianów może sięgać 25 mikrogramów na litr wody z kranu. W wodzie butelkowanej bromiany w Polsce w ogóle nie są normowane. Dla tych, którzy zastanawiają się, jak to jest możliwe, że przez tyle lat bromiany na poziomie 2,5 raza wyższym niż przyjęty próg bezpieczeństwa nie dyskwalifikują wody z kranu, kolejne wiadomości z zakresu filozofii okresów dostosowawczych: do 31. grudnia 2006r. poziom rakotwórczych trójhalometanów (suma) może sięgać 150 mikrogramów na litr wody wodociągowej. Dzień później szkodliwa będzie dawka już o 1/3 niższa, t. j. 100 mikrogramów na litr. W przypadku ołowiu dopuszczalne zakresy wartości na poziomie obecnie uznawanym za bezpieczny dla zdrowia ludzi, tj. 10 mikrogramów na litr, stosować się będzie dopiero od dnia 1. stycznia 2013 r. Do końca 2005r. woda wodociągowa uznawana jest za spełniającą wymagania sanitarne, nawet jeśli zawiera 5 razy więcej ołowiu, tj. 50 mikrogramów na litr, a w latach 2006 – 2012 połowę tej dawki, t. j. 25 mikrogramów na litr. 

Niestety, szkodliwe domieszki wody nie podporządkowują się przepisom ministra zdrowia i działają bezprawnie na zgubę i tych, którzy ufają zgniłym kompromisom i tych, którzy starają się zagłuszyć prawdę o wodzie wodociągowej.

Rozmowa z dr. ZBIGNIEWEM HAŁATEM, lekarzem, zastępcą ministra zdrowia ds. sanitarno-epidemiologicznych z początku lat 90., założycielem Instytutu Wody

-Dwanaście lat temu Światowa Organizacja Zdrowia WHO przyjęła program pod nazwą "Zdrowie dla wszystkich". Można w nim przeczytać: "Do roku 2000 wszyscy ludzie powinni mieć dostęp do wody bezpiecznej w konsumpcji, a skażenie zasobów wód podziemnych, rzek, jezior i mórz nie powinno już więcej zagrażać zdrowiu". Optymizm okazał się przesadzony, prawda?

- Niestety, woda nadal pozostaje produktem spożywczym najbardziej masowym i jednocześnie najmniej bezpiecznym. Brak postępu w tej dziedzinie niepokoi opinię publiczną na całym świecie. Prowadzona w Polsce kilkanaście miesięcy temu kontrola NIK, oceniająca jakość wody wodociągowej w 20 aglomeracjach miejskich, zakończyła się właściwie fiaskiem. Autorzy raportu byli bezradni w dochodzeniu prawdy dotyczącej stopnia zanieczyszczeń oraz winnych. Tymczasem co jakiś czas tysiące ludzi dowiadują się, że piją wodę niezdatną do spożycia, choć coraz droższą. Konsumentom zagrażają choroby układu pokarmowego, skóry i błon śluzowych, nowotwory...

- Pośród wskaźników, określających poziom dobrobytu w poszczególnych państwach świata, do najważniejszych zalicza się możliwość dostępu do czystej wody konsumpcyjnej. Jakość tego najważniejszego płynu ma decydujący wpływ na długość życia. I rzeczywiście - ludzie w krajach wysoko cywilizowanych żyją najdłużej...

- Badania laboratoryjne oraz obserwacje epidemiologiczne dostarczają ciągle nowych, alarmujących informacji. Okazuje się, że nawet woda do niedawna uznawana za doskonałą, wobec ciągłego podwyższania kryteriów jej oceny zawiera substancje wcześniej nienormowane, a mające wpływ na powstawanie chorób, ujawniających się po upływie dłuższego czasu. Chodzi właśnie o nowotwory oraz schorzenia do tej pory nie kojarzone z jakością wody płynącej z kranów. Nie tak dawno Wielką Brytanią wstrząsnęły wyniki badań zdrowia żab i ryb bytujących w Tamizie. Pojawiły się bezpłodne osobniki z gonadami męskimi i żeńskimi u gatunków do tej pory rozdzielnopłciowych i bardzo sprawnych w swoich funkcjach prokreacyjnych! W październiku naukowcy z krajów UE, zebrani w tej sprawie, przystąpili do prac nad normowaniem estrogenów środowiskowych w wodzie pitnej.

- Daleką drogę przeszliśmy od czasów, gdy Europę nękała cholera z jej koszmarnymi skutkami.

- Współcześnie istnieje kilka etapów określania jakości tego, co płynie w wodociągach zaopatrujących ludność. Pierwszy polega na eliminowaniu patogenów wywołujących choroby zakaźne, co, pozornie, udało się załatwić już na przełomie XIX i XX wieku. Dzięki używaniu chloru wyeliminowano m.in. epidemie cholery, duru brzusznego i czerwonki. Jednak dziś, jeśli dochodzi do zalania ujęć ściekami i pojawia się bakteria Clostridium perfingers, tak jak to się zdarzyło w Nowym Targu i Bochni, to niebezpieczeństwo nie polega na tym, że ktoś dotknięty zostanie zgorzelą gazową, jak mylnie informowały media. Chodzi o to, że obecność tej bakterii świadczy o nieskuteczności dezynfekcji nadmiernie zanieczyszczonej wody, a tym samym możliwościach zakażenia wirusami wywołującymi tzw. grypę jelitową i inne choroby. Na tym przykładzie można powiedzieć, że nie daliśmy sobie rady z patogenami prowadzącymi do chorób zakaźnych. Nie tylko zresztą w Polsce, gdyż w Anglii z niektórych kranów płyną pierwotniaki Cryptosporidium, które zabijają ludzi! Wywołało to na Wyspach panikę oraz gwałtowne oskarżenia kierowane pod adresem bezradnego rządu.

 Drugi etap dbałości o zdrowie społeczeństw polega na normowaniu w wodzie czynników rakotwórczych - kancerogenów. W legislacji światowej, inspirowanej przez WHO, akty prawne z tym związane zaostrzono w pierwszej połowie lat 90. W wyniku procesów akcesyjnych do UE również w Polsce obowiązuje rozporządzenie ministra zdrowia mniej więcej zgodne z unijną dyrektywą w tej dziedzinie. Zastosowanie nowych norm dało wyniki szokujące. Na przykład mieszkańcy Tarnowskich Gór dowiedzieli się, że poziom trójchloroetylenu (TRI) w ich kranach przekracza dopuszczalny poziom aż 60 razy! Gdyby badania nie zostały wymuszone prawem unijnym, nikt by o tym nie wiedział. Jest to dowód, że powinniśmy skrupulatnie stosować wzorce przejęte od państw wysoko rozwiniętych, by mieć świadomość ryzyka związanego z wodą, którą spożywamy. Pod wpływem złych wiadomości obywatel może kupić wodę w butelce, założyć na kran filtr albo korzystać ze studni rodziny mieszkającej w nieskażonym terenie. Chodzi o wybór między długim życiem a przyśpieszoną śmiercią, nieraz okrutną.

- Wymienia Pan miejscowości, w których doszło do ujawnienia bulwersujących praktyk. Założę się jednak, że w tysiącach zbiorowych ujęć, na przykład w miejscowościach podgórskich, nikt nie przeprowadza aż tak szczegółowych analiz.

- W dużych miastach również nie, ponieważ brakuje środków. Sanepid bada zwykle tylko: zapach, barwę, mętność, miano coli oraz kilka jeszcze innych parametrów chemicznych i bakteriologicznych. Kiedy zdarzyło się nieszczęście na Podhalu, w całym kraju rozpytywano, gdzie bada się obecność w wodzie Clostridium perfingers. Takich miejscowości było niewiele, chociaż mnóstwo korzysta z ujęć powierzchniowych.

 Tym bardziej Polski nie stać na badania o bardzo wysokim poziomie diagnostyki laboratoryjnej: mikrogramów, nanogramów, do których trzeba kosztownej aparatury i drogich odczynników. Takie laboratorium musi być przede wszystkim akredytowane, czyli dysponować wiarygodnymi informacjami. Trzeba mieć świadomość, że jeśli woda do badań przewożona jest kilka godzin, do tego w zwykłym plastikowym pojemniku, to wówczas spaliny mogą zakłócić wynik analizy. A więc efekt jest niewiarygodny, zaś konsumenci nadal nie będą wiedzieli, dlaczego chorują.

- Niektóre z zanieczyszczeń mogą zakłócać najbardziej podstawowe zdolności ludzkiego organizmu.

- Przeciwdziałaniu temu zjawisku służy trzeci etap nowoczesnych badań prowadzonych w zamożnych krajach. Chodzi na przykład o antyandrogeny, które niszczą zdolności rozrodcze, uszkadzając dziecko płci męskiej już w łonie matki, powodując, że kobiety nabierają cech męskich i odwrotnie - mężczyźni kobiecych. Problem bezpłodności dotyczy już 1/5 par. Bezpłodność wynika również między innymi z kontaktu z tworzywami sztucznymi lub niektórymi kosmetykami, lecz zagrożenie związane z wodą jest największe. Wspominaliśmy, że woda to produkt najbardziej masowo spożywany i jednocześnie najmniej bezpieczny. Przez każdego z nas w ciągu doby przepływa jej mnóstwo i na naturalnych filtrach naszego organizmu - nerkach, wątrobie, mózgu, szpiku - osadzają się toksyny. Problem wynika też z tego, że woda jest zazwyczaj pierwszym odbiorcą wszelkich zanieczyszczeń. Skażenia powietrza szkodzą najpierw w ten sposób, że wywołują u ludzi zapalenie krtani, raka płuc albo ołowicę mózgu. Drugi etap szkodliwości zanieczyszczeń atmosfery polega na infiltracji pyłów przemysłowych do zasobów wodnych.

- Brzmi to bardzo niepokojąco. Jak wobec tych negatywnych zjawisk oraz słabości służb mających dbać o jakość wody, zadbać profilaktycznie o swoje zdrowie?

- Powinniśmy korzystać z tych zasobów wodnych, które są maksymalnie bezpieczne. Wskażmy od razu Podhale i Żywiecczyznę, gdzie źródła i cieki są szczególnie obfite. Czystość tych wód kwalifikuje je do unikatowych w skali europejskiej. Powinno się robić wszystko, żeby je chronić oraz maksymalnie wykorzystywać do konsumpcji. W powiecie żywieckim, dzięki wdrażaniu ambitnych programów, zaczyna to wyglądać wzorcowo. Niezbędne jest również wsparcie władz państwowych przy okazji zagrożeń zewnętrznych. Tymczasem nie słychać jakoś protestów naszej dyplomacji, związanych z tym, że Czesi zamierzają budować następną elektrownię jądrową, zlokalizowaną za Beskidem Śląskim, czyli w miejscu, gdzie wiatry wieją w stronę Polski.

- Wskazuje Pan południe kraju jako krynicę Polski, tymczasem głównym powodem zachorowań Górnoślązaków na nowotwory jest woda w studniach, zaś największy nasz ściek, czyli Wisła, ulega doszczętnemu zatruciu już na odcinku śląsko-małopolskim.

- Winne były wielkie zakłady zrzucające surowe ścieki przemysłowe prosto do rzek, kopalnie, które odprowadzały wody zasolone i radioaktywne. Dziś jest już nieco lepiej, bowiem część owych zrzutów wtłacza się z powrotem do górotworu, ale w latach 80. i 90. zasolenie Wisły aż po Sandomierz było wyższe niż zasolenie Bałtyku! Mieszkańcy Ursynowa nie musieli solić ziemniaków, bowiem w litrze "kranówki" było 80 mg soli. Tymczasem woda niskosodowa, zalecana do spożycia, nie powinna mieć więcej niż 20 mg. Śląski przemysł ograniczył swoją aktywność, ale pozostały toksyczne odcieki z niezabezpieczonych hałd i ciężko skażona nawarstwiającym się przez lata opadem pyłu wierzchnia warstwa gleby. Przepłukiwana wodą deszczową wprowadza do wód podziemnych skażonej strefy Śląska ołów, kadm, rakotwórcze związki organiczne. A picie wody z niepewnej studni to przysłowiowy gwóźdź do trumny.

- Powiada się, że sytuacja ekologiczna w zlewni górnej Wisły stanie się normalna dopiero wtedy, kiedy mieszkańcy Krakowa będą mogli pić wodę z królowej rzek. Jednak czy przy takim jej zanieczyszczeniu jest sens próbować ją oczyścić?

- Oczywiście, że tak. Człowiek oraz środowisko naturalne stanowią jedność i nie można tolerować, że największa polska rzeka funkcjonuje jako szambo. Mówimy o przedsięwzięciach bardzo kosztownych, ale trzeba je rozpocząć jak najprędzej, wykorzystując choćby te możliwości, które niosą ze sobą fundusze unijne.

- A dopóki Wisła nie będzie czysta, mamy ograniczyć się do wód mineralnych?

 - Woda w butelce też nie zawsze wiąże się z gwarancją jej wysokiej jakości. Ciągle około 20 proc. wód rzekomo źródlanych lub mineralnych, które możemy nabyć w handlu, jest sfałszowanych. Praktyka polega na tym, że zbiera się ze śmieci używane butelki typu pet, nalewa do nich wodę z kranu i sprzedaje z etykietami często znanych firm, nieświadomych, że ktoś się pod nie podszywa. Poza tym konsument nigdy nie wie, czy plastik, z którego wykonano opakowanie, nie jest toksyczny. Nie mamy też pojęcia, jak przechowywana była woda. Jeśli zgrzewki stały na słońcu, to podczas takiego składowania w butelkach zdążyła się wytworzyć "zupa" chemiczna. Wynika to z faktu, że w podwyższonej temperaturze zarówno PCV jak PET wchodzą w reakcje z wodą.

 Wydaje mi się, że najlepszym rozwiązaniem jest założenie filtra na domowy kran.

- Takie urządzenie kosztuje nieraz kilka tysięcy złotych. Nie każdego na nie stać.

- Dlatego trzeba szukać rozwiązań alternatywnych. Na Żywiecczyźnie pojawił się biznesowy pomysł dostarczania wody źródlanej do centrów dystrybucji położonych w całym kraju. Woda przewożona będzie cysternami ze stali nierdzewnej, tysiąckrotnego nawet użytku, gwarantującymi stałą niską temperaturę transportu. Do punktu dystrybucji przyjść będzie mógł każdy, również z własnym pojemnikiem. Cena litra naturalnej wody pierwszej klasy czystości będzie kilkakrotnie niższa niż butelkowanej. Nie jestem przedsiębiorcą, więc nie mam pojęcia, czy pomysł się sprawdzi, ale chętnych do nabycia tej wody nie powinno zabraknąć.

- Chodzi o... podróż źródeł do konsumentów. Dziś mieszkańcy wielu aglomeracji wyruszają z kanistrami do źródełek odległych o sto i więcej kilometrów, przeświadczeni, że jeżdżą po zdrowie.

- Taaak... Ludziom wydaje się, że każda woda wypływająca wprost ze źródła ma znakomite parametry, co jest absurdem. Wystarczy, że ptasie odchody przesiąkną do gleby, a już mamy w "krystalicznej krynicy" bakterie jelitowe, w tym salmonelle. Jeśli na określonym obszarze spadnie kwaśny deszcz i nastąpi jego przesączenie do wód gruntowych, to dostanie się do nich mnóstwo substancji chemicznych. Przecież nie wiemy, czy źródełko wybija z dużych głębokości, czy też płynie tuż pod powierzchnią ziemi. Niewiele także wiemy o wodach oligoceńskich. W Warszawie tego typu studnie cieszą się wielkim powodzeniem, głównie dlatego, że przy okazji idzie się na spacer, a w kolejce można przyjemnie pogawędzić ze znajomymi. Tymczasem wiatr nanosi do kanistra śmieci, a woda przechowywana za długo w cieple gnije, o czym świadczą zacieki pleśni i glonów na ściankach pojemników.

 Z drugiej jednak strony, w wodach pochodzących bezpośrednio ze źródeł nie ma ścieków przemysłowych oraz chemikaliów używanych w stacjach uzdatniania. W związku z tym uważam, iż jest to lepszy wybór niż używanie wody z kranu bez filtra.

- A co Pan pije, jeśli można spytać?

- Wodę wodociągową, która przepływa przez domowy filtr. Jak również mineralną, marek, o których mam dobrą opinię.

- Przeciętny człowiek nie zwraca uwagi na parametry wód butelkowanych. Nie wie, czy używa wody leczniczej, mineralnej czy źródlanej, nie słyszał o kryterium 1000 miligramów pierwiastków w litrze...

- Mam wątpliwości co do sensu takiego normowania. Nie poprzedzone badaniami klinicznymi przypisywanie wodom własności leczniczych lub profilaktycznych jest pochodną poglądów panujących przed rozwojem współczesnej medycyny. Jeśli pojedziemy ze schorzeniem reumatycznym do Buska Zdroju i skorzystamy z kąpieli siarczkowych, to poddamy się zabiegom o klinicznie potwierdzonej skuteczności. Tymczasem Marysieńka Sobieska jeździła do Cieplic leczyć syfilis i rzekoma terapia ciepłymi wodami jej nie pomogła, bo to nie był odpowiedni środek leczniczy. Wracając do wód konsumpcyjnych - jeśli słyszę, że woda o zawartości minerałów powyżej 1 grama w litrze ma specjalne własności odżywcze, to łapię się za głowę. Są wody mineralne, w których zawartość sodu 20-krotnie przekracza normę, a to szkodzi! Wapń wchłaniany jest przez ludzki organizm z mleka. Ile litrów wody trzeba byłoby wypić, aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na magnez, łatwo przyswajalny choćby z kaszy gryczanej i obecny w ilości 0,5 grama w 100 g otrąb pszennych? Uznanym przez współczesną - ale nie reklamową - medycynę źródłem minerałów są warzywa, owoce, kasze, mięso. Co do wody, to powinniśmy się starać przede wszystkim pić taką, która zawiera jak najmniej trucizn.

 Rozmawiał: ADAM Żywiecki

• Standardy i dobra praktyka laboratoryjna w kontekście działalności gospodarczej - mgr inż. Jacek Różycki, Przewodniczący Zespołu ds. Środowiska Konfederacja Pracodawców Polskich 
• Problemy interpretacji przepisów z zakresu ochrony powierzchni Ziemi – Małgorzata Szymborska, Departament Instrumentów Ochrony Środowiska, Ministerstwo Środowiska 
• Zdrowie środowiskowe - dr Zbigniew Hałat, Instytut Wody
• Błędy w analizach środowiskowych –dr Piotr Pasławski,  kierownik Centralnego Laboratorium Chemicznego PIG 
• Standardy europejskie w badaniach związków organicznych  - prof. dr hab. inż. Marek Biziuk, Wydział Chemii Politechnika Gdańska
• Wiarygodność opracowań kartograficznych jako efekt dobrej praktyki laboratoryjnej  - dr Anna Pasieczna, Zakład Geologii Środowiskowej PIG

zakres ekspertyzy

woda przeznaczona do spożycia przez ludzi, w tym do gotowania, przygotowywania pożywienia lub do innych celów w gospodarstwach domowych, woda używana do produkcji żywności, środków farmaceutycznych i kosmetycznych, na potrzeby basenów kąpielowych i pływalni,  woda w kąpieliskach, woda w pojemnikach (w tym butelkowana i w pojemnikach 5-galonowych), naturalna woda mineralna, naturalna woda źródlana, woda stołowa - jakość zdrowotna, wymagania sanitarne, parametry organoleptyczne, biologiczne, fizyczne (w tym radiologiczne) i chemiczne; ocena ryzyka zdrowotnego, zarządzanie ryzykiem zdrowotnym,  uzdatnianie wód podziemnych i powierzchniowych dla potrzeb komunalnych i przemysłowych, doczyszczanie w gospodarstwach domowych (filtry domowe), warunki sanitarne rozlewni, bezpieczeństwo zdrowotne materiałów do kontaktu  z żywnością, komunikowanie ryzyka zdrowotnego, popularyzacja aktualnego stanu wiedzy medycznej na tle obowiązującego prawa i jego realizacji w praktyce, promowanie wody zdrowej i bezpiecznej.