O CZYM MUSI NAS INFORMOWAĆ ETYKIETA WODY OPAKOWANEJ

(UWAGA!: w 2001r. weszła w życie znowelizowana regulacja prawna
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000 r. w sprawie szczególnych warunków i wymagań sanitarnych przy produkcji naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych w opakowaniach jednostkowych)

Wody powinny być znakowane w sposób określony w przepisach  o znakowaniu środków spożywczych w opakowaniach jednostkowych przeznaczonych do obrotu, a ponadto należy na nich umieszczać następujące informacje:
1) rodzaj wody, określony zgodnie z § 1 oraz klasyfikacją naturalnych wód mineralnych, mineralnych wód mieszanych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych, zawartą w załączniku nr 2 do rozporządzenia, a także zawartość charakterystycznych składników,
2) nazwę ujęcia i miejscowość, w której znajduje się ujęcie,
3) zawartość dwutlenku węgla - dla wód nasyconych CO2.

JAK NIE DAĆ SIĘ OSZUKAĆ

Konsument ma nikłe szanse rozróżnienia rodzaju wody opakowanej za pomocą smaku, węchu lub wzroku. Nasze zmysły nie pozwolą odróżnić  wiele naturalnych wód mineralnych od wody z kranu, zwłaszcza gdy z tej ostatniej wywietrzał chlor.

W przypadku wód opakowanych konsument płaci za produkt o zasadniczo lepszej jakości zdrowotnej niż znacznie tańsza i łatwodostępna woda wodociągowa.

O tym czy konsument płaci za spodziewaną jakość produktu, czy za nadzieję oczekiwanej jakości, decyduje uczciwość producenta   i sprawność państwowych służb kontrolnych, głównie Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Inspekcji Handlowej.

Wyrobiona marka wielu wód bywa zagrożona przestępczą działalnością fałszerzy, którzy napełniają zebrane z odpadów puste butelki wodą wodociągową i po naklejeniu imitacji etykiety czerpią krociowe zyski ze sprzedaży podrobionej marki. Walka z tego rodzaju przestępczością, bardzo rozpowszechnioną w Polsce, jest zadaniem organów ścigania.

Innym rodzajem oszustwa jest podmienianie rodzajów wód w gastronomii. Woda podana w szklance nie zawsze jest zamówioną markową naturalną wodą mineralną, choć kosztuje zgodnie z zamówieniem.  Dlatego należy domagać się podawania do stołu wody w oryginalnym opakowaniu z nienaruszonym fabrycznym zamknięciem.

Konsumentowi zamawiającemu naturalną wodę mineralną lub źródlaną często podawana jest woda stołowa. Znając różnice pochodzenia tych wód czujemy się wtedy tak, jak byśmy zamiast zamówionego kotleta schabowego mieli zjeść kotlet mielony. Jeden   i drugi jest opakowany w panierkę, ale zawartość bardzo różni się jakością. Nie dajmy się zwieść podobieństwu opakowań.

RODZAJE I KLASYFIKACJA WÓD OPAKOWANYCH

Zgodnie z wymogami obowiązującego prawa i interesem konsumenta istnieje  ścisła  klasyfikacja wód opakowanych.

Kryteria klasyfikacji są następujące:
- pochodzenie
- cechy wyróżniające
więcej w turkusowej książeczce "WODA"
 
 

NATURALNA WODA MINERALNA

p o c h o d z e n i e
c e c h y   w y r ó ż n i a j ą c e
  • pierwotna czystość
  • stały naturalny skład  chemiczny
  • zawartość makro- i mikroskładników w ilościach i wzajemnych proporcjach korzystnych dla zdrowia
  • specjalne wymagania organoleptyczne, chemiczne, fizyczne  i mikrobiologiczne
  • każde ujęcie musi posiadać określoną nazwę. Jeżeli z ujęcia korzysta więcej niż jeden producent, to gotowy produkt musi mieć tę samą nazwę handlową

  • wielkość opakowań jednostkowych nie może przekraczać pojemności 2 litrów
    więcej w turkusowej książeczce "WODA"
    jeszcze więcej w szmaragdowej książeczce "WODA DLA CIEBIE"
     
     

    NATURALNA WODA ŹRÓDLANA

    p o c h o d z e n i e
    c e c h y   w y r ó ż n i a j ą c e
  • pierwotna czystość
  • skład  chemiczny  i właściwości nie są stałe, a mogą podlegać niewielkim wahaniom uwarunkowanym geologicznie
  • nie musi tu występować zawartość makro- i mikroskładników   w ilościach i wzajemnych proporcjach korzystnych dla zdrowia
  • specjalne wymagania organoleptyczne, chemiczne, fizyczne  i mikrobiologiczne
  • dopuszczalny poziom azotanów dwukrotnie większy niż w przypadku naturalnych wód mineralnych i mineralnych wód mieszanych (do 20 mg/l)
  • każde ujęcie musi posiadać określoną nazwę. Jeżeli z ujęcia korzysta więcej niż jeden producent, to gotowy produkt musi mieć tę samą nazwę handlową
  • woda może być rozlewana do opakowań różnego typu  i pojemności. Opakowania o pojemności większej niż 5 litrów powinny być zaopatrzone w kranik lub inne urządzenie dozujące
  • więcej w turkusowej książeczce "WODA"
    jeszcze więcej w szmaragdowej książeczce "WODA DLA CIEBIE"

    WODA STOŁOWA

    p o c h o d z e n i e
    c e c h y   w y r ó ż n i a j ą c e
  • cechy wyróżniające odpowiadają cechom zmieszanych składników
  • wymagania organoleptyczne, chemiczne i fizyczne  takie same jak dla wody wodociągowej
  • odrębne wymagania mikrobiologiczne
  • dopuszczalny poziom azotanów dwukrotnie większy niż w przypadku naturalnych wód mineralnych i mineralnych wód mieszanych (do 20 mg/l)
  • woda może być rozlewana do opakowań różnego typu i pojemności. Opakowania o pojemności większej niż 5 litrów powinny być zaopatrzone w kranik lub inne urządzenie dozujące
  • specjalne wymagania organoleptyczne, chemiczne, fizyczne  i mikrobiologiczne
  • dopuszczalny poziom azotanów dwukrotnie większy niż w przypadku naturalnych wód mineralnych i mineralnych wód mieszanych (do 20 mg/l)
  • każde ujęcie musi posiadać określoną nazwę. Jeżeli z ujęcia korzysta więcej niż jeden producent, to gotowy produkt musi mieć tę samą nazwę handlową

  • woda może być rozlewana do opakowań różnego typu  i pojemności. Opakowania o pojemności większej niż 5 litrów powinny być zaopatrzone w kranik lub inne urządzenie dozujące
    więcej w turkusowej książeczce "WODA"
    jeszcze więcej w szmaragdowej książeczce "WODA DLA CIEBIE"


    mgr inż. Jan Kaliszewski
    dyrektor ds naukowych i prawnych, Źródło Pniewy
    wyciąg z referatu wygłoszonego podczas konferencji
    WODA ZDROWA I BEZPIECZNA I, luty 1997, Warszawa

    GWARANCJE BEZPIECZEŃSTWA KONSUMENTÓW
    na przykładzie produkcji naturalnych wód mineralnych

     Jakość gotowego wyrobu zależy od następujących czynników:

     1. Jakość surowców

    W przypadku produkcji naturalnej wody mineralnej i in. opakowanych surowcem jest woda pochodząca ze złoża podziemnego. Zatem w tym przypadku jakość surowca zgodna z definicją jest warunkiem sine qua non eksploatacji złoża.

    2. Materiały pomocnicze (opakowania jednostkowe i zamknięcia)

    Dopuszcza się stosowanie dowolnych opakowań jednostkowych o różnych pojemnościach o ile są wykonane z materiałów posiadających atest Państwowego Zakładu Higieny.

    Najczęściej stosowane są opakowania szklane, z tworzyw sztucznych zwrotne i bezzwrotne, aseptyczne opakowania kartonowe (np. systemu Tetra Pak i pokrewnych) i opakowania metalowe (puszki i opakowania systemu bag-in-box).

    Opakowania jednostkowe muszą spełniać wymagania odpowiednich norm przedmiotowych odnośnie szczelności i czystości.

    Jako zamknięcia stosowane są zakrywki koronowe i zakrywki gwintowe z pierścieniem zabezpieczającym.

    3. Proces technologiczny

    Operacje i procesy jednostkowe składające się na proces technologiczny muszą być prowadzone zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Produkcyjnej. W produkcji naturalnej wody mineralnej proces technologiczny nie może zmieniać składu wody pod względem składników istotnych dla jej właściwości.

    Przepisy europejskie dopuszczają stosowanie takich procesów jak filtracja, sedymentacja i aktywne napowietrzanie jedynie w celu usunięcia składników niepożądanych np. związków żelaza, manganu, siarki i arsenu.

    Nie dopuszcza się stosowania zabiegów dezynfekcyjnych mających na celu zmianę charakterystyki mikrobiologicznej wody.

    4. Systemy jakości i modele zapewnienia jakości

    Przyjęcie prawidłowego systemu jakości zapewnia wytworzenia produktu, który:

    Systemem o dużej skuteczności dla zapewnienia jakości zdrowotnej jest Analiza Zagrożeń w Krytycznych Punktach Kontroli (HACCP). Wprowadzenie systemu HACCP jest często etapem we wdrożeniu systemu jakości według ISO serii 9000.

    Pozwala on na identyfikację i ocenę zagrożeń związanych z wytworzeniem, dystrybucją i konsumpcją produktów oraz określenie środków prewencji dla tych zagrożeń. W jego skład wchodzą następujące elementy:

    Krytyczny Punkt Kontroli to surowiec, miejsce, operacja lub proces jednostkowy, gdzie należy podjąć działanie w celu wyeliminowania lub zmniejszenia zagrożenia przy czym wyróżnia się dwa rodzaje punktów: CCP1 - gdzie zagrożenie może być wyeliminowane i CCP2 - gdzie zagrożenie może być zmniejszone.

    5. Zapewnienie jakości

    Zapewnienie jakości zdrowotnej produktu poprzez stosowanie systemu HACCP obejmuje monitorowanie całości procesu wytwórczego od zapewnienia jakości surowców do zapewnienia jakości wyrobu gotowego w fazie sprzedaży detalicznej.

    5.1. Zapewnienie jakości surowców i materiałów pomocniczych

    W o d a   z   u j ę c i a   monitorowana jest na zgodność z wymaganiami mikrobiologicznymi:

    organoleptycznymi (smak i zapach) i fizykochemicznymi: 5.2. Zapewnienie jakości w fazie procesu technologicznego

    Najważniejszym czynnikiem w zapewnieniu jakości w fazie procesu technologicznego jest         h i g i e n a   p r o d u k c j i, której ostre rygory muszą być przestrzegane w każdej operacji i procesie jednostkowym. I tu szczególną uwagę należy zwrócić na kontrolę stanu higienicznego opakowań zwrotnych - butelek szklanych i plastikowych. W tym celu instaluje się na linii rozlewniczej w opakowania zwrotne urządzenie do optycznej inspekcji butelek oraz urządzenie detekcyjne zwane "inspektorem zapachów". Urządzenie to umożliwia odrzucenie butelki (przed operacją mycia), która wydziela jakikolwiek zapach np. chemiczny lub fermentacyjny.

    Innym ważnym elementem higieny produkcji jest wysoki standard sanitarny procesu technologicznego. Utrzymanie właściwej czystości pomieszczeń oraz maszyn i urządzeń stanowi integralną część funkcjonowania zakładu. Wysoki standard sanitarny produkcji zapewnia się przez odpowiedni program mycia i dezynfekcji i skoordynowanie go z procesem technologicznym. Stosowany powszechnie w dużych zakładach system Cleaning-In-Place polega na włączeniu do procesu technologicznego automatycznego układu mycia w obiegu zamkniętym. Układ ten składa się ze zbiorników wody i środków myjących, pomp, zaworów, urządzeń rozpylających oraz odpowiedniego programu.

    5.3. Kontrola jakości wyrobu gotowego

    Kontrola jakości napojów bezalkoholowych polega na badaniu zgodności właściwości wyrobu z wymaganiami jakościowymi normy przedmiotowej PN lub często w oparciu o własne zakładowe dokumenty normalizacyjne dla poszczególnych wyrobów.

    Badania organoleptyczne obejmują:

    Badania fizykochemiczne obejmują: Badania mikrobiologiczne obejmują: 5.4. Zapewnienie jakości w przechowywaniu, transporcie i dystrybucji

    Wyroby gotowe w opakowaniach jednostkowych oznakowanych zgodnie z wytycznymi Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 15 lipca 1994 roku w sprawie znakowania środków spożywczych, używek i substancji dodatkowych dozwolonych, przeznaczonych do obrotu pakowane są w opakowania transportowe - skrzynki przegrodowe z tworzyw sztucznych lub tace tekturowe obciągnięte folią termokurczliwą. Dopuszcza się również formowanie opakowań transportowych z opakowań jednostkowych obciągniętych folią termokurczliwą.

    Pomieszczenia magazynowe napojów muszą być zamknięte, suche, czyste, z obiegiem powietrza i wolne od obcych zapachów, przystosowane do przechowywania produktów spaletyzowanych i spiętrzonych, z podłogą łatwozmywalną, odporną na ścieranie i zaopatrzoną w kratki ściekowe. Temperatura przechowywania nie może być mniejsza niż 0 st C i większa niż 15 st. C. Produkt nie może być narażony na działanie promieni słonecznych.

    Ważnym elementem zapewnienia jakości w przechowywaniu jest wybór właściwego systemu magazynowania, przestrzeganie zasady first in - first out, co jest związane z monitorowaniem okresów przechowywania produktów.

    Napoje muszą być transportowane w warunkach zabezpieczających przed uszkodzeniami mechanicznymi, zanieczyszczeniem i wpływem warunków atmosferycznych (światło słoneczne, opady, mróz). Środki transportu muszą być suche, czyste i wolne od obcych zapachów.

    5.5. Wyposażenie laboratorium zakładowego

    Dobre wyposażenie laboratorium zakładowego jest kluczowym elementem zapewnienia i kontroli jakości wyrobów. Postęp w tej dziedzinie w ostatnich latach jest ogromny. W zasadzie większość metod klasycznej analizy żywności została wyparta przez metody analizy instrumentalnej charakteryzujące się większą dokładnością, precyzją i powtarzalnością wyników pomiarów jak i znacznie krótszym czasem oznaczenia.

    Tu należy zwrócić uwagę na takie metody jak chromatografia gazowa, wysokosprawna chromatografia cieczowa, atomowa spektrometria absorpcyjna i spektrometria w bliskiej podczerwieni. Wprowadzenie tych metod usprawniło w znacznej mierze kontrolę jakości i umożliwiło wdrożenie programów monitoringu żywności.



     
     


    STRONA GŁÓWNA



    ALFABETYCZNY SPIS ZAWARTOŚCI
    STRON INTERNETOWYCH DOMENY HALAT.PL
    DOTYCZĄCYCH OCHRONY ZDROWIA