Sarny, zające i in. zwierzęta łąk i lasów są rezerwuarem krętków Borrelia burgdorferi. Żerujące na tych zwierzętach kleszcze zarażają się krętkami, same stają się rezerwuarem i wyczekują na następną ofiarę przyczepione do listków, gałązek, traw (rys. 1). Bakterie Borrelia burgdorferi u ludzi i zwierząt domowych (np. psów) wywołują krętkowicę kleszczową, czyli boreliozę z Lyme (łac. borreliosis, ang. Lyme disease).

Aby zapobiec chorobie, trzeba ułatwić ludziom bez wykształcenia medycznego zrozumienie ryzyka. W przypadku boreliozy z Lyme najpierw należy uprościć obcą nazwę.

Dlatego chorobę tę nazwałem kleszczycą.

Kleszczyca - jak inne krętkowice

• dur powrotny przenoszony przez wszy
• leptospirozy przenoszone przez gryzonie
• kiła przenoszona drogą płciową

W miejscu ukąszenia przez dorosłego kleszcza (rys. 2) - lub jego wczesnej mało dostrzegalnej formy rozwojowej -  pojawia się czerwona grudka lub plamka rozszerzająca się obwodowo w postaci pierścienia o nieregularnych kształtach z nacieczeniem skóry. Nieraz odczyn zapalny ustępuje w centrum zmiany, nasila się przy tym na obwodzie (rys. 3).

Zmianom skórnym często towarzyszy powiększenie okolicznych węzłów chłonnych, temp. 37 - 37,5°C i więcej, ogólne rozbicie, bóle mięśniowo-stawowe. Zmiany nieleczone ustępują po 3 - 4 tygodniach, leczone - w ciągu kilku dni nieraz z pozostawieniem przebarwień lub odbarwień skóry.

Jak najwcześniej (najlepiej od 2 do 7 godzin po pobycie w lesie, na łące, na polu, w ogrodzie) należy p o d d a ć   k o n t r o l i  całe ciało i dostrzeżone kleszcze  u m i e j ę t n i e   u s u n ą ć.
L e c z e n i e   p r o f i l a k t y c z n e  należy zastosować w ciągu trzech dni po ukąszeniu kleszcza. Zmiany skórne bezwzględnie wymagają  n a t y c h m i a s t o w e g o  l e c z e n i a.
Leczenie II i III fazy wymaga specjalnych umiejętności.

Stosowna odzież i środki odstraszające kleszcze zmniejszają ryzyko zakażenia.
 

rys. 1	rys. 2	rys. 3
kleszcz  czyha	atakuje	i  zaraża