POLSKIE PRZEPISY DOTYCZĄCE KOSMETYKÓW I
 

Ustawa
z dnia 30 marca 2001 r.
o kosmetykach

ujednolicony tekst ustawy
z uwzględnieniem nowelizacji

Kategorie produktów będących kosmetykami

Lista substancji niedozwolonych do stosowania w kosmetykach
połączona z listą substancji dozwolonych do stosowania w kosmetykach
wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania
 
 

Trucizny piękności
"Rzeczpospolita" z 25.06.1998
Szkodzą puder i szminka do ust

Niebezpieczne upiększanie
"Dziennik Zachodni" z  czerwca 2001r.
 
 

PROMIENIOWANIE ULTRAFIOLETOWE



 
Ustawa
z dnia 30 marca 2001 r.

o kosmetykach

(Dz. U.  z 2001 r. Nr 42, poz. 473)

Art. 1. 1. Ustawa określa, w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia ludzi, wymagania dotyczące składu, oznakowania kosmetyków oraz warunki obrotu kosmetykami.

2. Ustawa nie narusza przepisów o:
1) ogólnym bezpieczeństwie produktów,
2) środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej.
Art. 2. 1. W rozumieniu ustawy kosmetykiem jest każda substancja przeznaczona do zewnętrznego kontaktu z ciałem człowieka: skórą, włosami, wargami, paznokciami, zewnętrznymi narządami płciowymi, zębami i błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, pielęgnowanie, ochrona, perfumowanie lub upiększanie.

2. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, kategorie produktów będących kosmetykami, biorąc pod uwagę kryteria,  określone w ust. 1.

Art. 3. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) producent - przedsiębiorcę, który wytwarza, wprowadza do obrotu, a także jego przedstawiciela oraz każdą osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie; za producenta uważa się również importera oraz każdego, kto prowadząc działalność gospodarczą może wpływać na bezpieczeństwo kosmetyku,

2) wprowadzenie do obrotu - przekazanie kosmetyku przez producenta po raz pierwszy w kraju: użytkownikowi, konsumentowi bądź przedsiębiorcy uczestniczącemu w obrocie handlowym,

3) składnik kosmetyku - substancję, preparat chemiczny lub ich mieszaniny pochodzenia syntetycznego lub naturalnego; nie są składnikami kosmetyku wynikające z procesu technologicznego zanieczyszczenia, pomocnicze materiały techniczne oraz rozpuszczalniki i nośniki kompozycji zapachowych i aromatycznych,

4) barwnik - substancję służącą do nadania barwy kosmetykowi lub zmiany barwy zewnętrznych części ciała ludzkiego, z wyjątkiem substancji przeznaczonych wyłącznie do kosmetyków stosowanych do farbowania włosów,

5) substancja konserwująca - substancję, która może być dodawana do kosmetyków w celu hamowania rozwoju drobnoustrojów w kosmetykach,

6) substancja promieniochronna - substancję chroniącą skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania ultrafioletowego,

7) kompozycja zapachowa - substancję lub preparat chemiczny pochodzenia syntetycznego lub naturalnego służące do nadania kosmetykowi zapachu,

8) kompozycja aromatyczna - substancję lub preparat chemiczny pochodzenia syntetycznego lub naturalnego służące do nadania kosmetykowi aromatu lub smaku.
 
 
 
 
 
 
 
 

Art. 4. 1. Kosmetyk wprowadzony do obrotu, używany w zwykłych lub w innych dających się przewidzieć warunkach, z uwzględnieniem w szczególności jego wyglądu lub prezentacji, oznakowania, wszystkich instrukcji użycia oraz innych wskazówek lub informacji pochodzących od producenta, nie może zagrażać zdrowiu ludzi.

2. Zakazuje się stosowania w kosmetykach komórek, tkanek oraz innych substancji lub ich ekstraktów pochodzących z ciała ludzkiego.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Art. 5. 1. Zakazuje się wprowadzania do obrotu kosmetyków zawierających:
1) substancje niedozwolone do stosowania w kosmetykach,
2) substancje dozwolone do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania, o ile wymagania te zostały przekroczone,
3) barwniki, substancje konserwujące, substancje promieniochronne dozwolone do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania, o ile wymagania te zostały przekroczone.
2. Dopuszczalna jest obecność śladowych ilości substancji niedozwolonych do stosowania w kosmetykach, jeżeli technicznie nie można ich wyeliminować w procesie produkcji i jeżeli kosmetyk odpowiada warunkom, o których mowa w art. 4 ust. 1.
3. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrami: właściwym do spraw gospodarki oraz właściwym do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, uwzględniając charakterystykę toksykologiczną składników kosmetyków, a w szczególności skład chemiczny substancji, barwników, substancji konserwujących i substancji promieniochronnych, a także ocenę ich zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia ludzi:
1)  listę substancji niedozwolonych do stosowania w kosmetykach,
2) listę substancji dozwolonych do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania,
3) listy dozwolonych do stosowania w kosmetykach:
a) barwników,
b) substancji konserwujących,
c) substancji promieniochronnych
- z podaniem ich ilości, zakresu i warunków stosowania,
4) wzór znaku graficznego wskazującego na umieszczenie informacji na dołączonej ulotce, nalepce, taśmie lub kartce.
 
 
 

Art. 6. 1. Opakowanie jednostkowe kosmetyku powinno być oznakowane w sposób widoczny i czytelny, metodą uniemożliwiającą łatwe usunięcie oznakowania.
2. Oznakowanie opakowania jednostkowego kosmetyku, z zastrzeżeniem ust. 3, umieszczone na pojemniku i opakowaniu jednostkowym zewnętrznym powinno zawierać następujące informacje:
1) nazwę handlową kosmetyku i jego kategorię,
2) imię i nazwisko lub nazwę i adres producenta, a także nazwę państwa, jeżeli kosmetyk jest produkowany poza Rzeczpospolitą Polską i państwami Unii Europejskiej; informacje te mogą być skrócone, jeżeli identyfikacja producenta jest możliwa,
3) zawartość kosmetyku w opakowaniu, w chwili pakowania, w jednostkach wyrażających wagę lub objętość netto, z wyjątkiem oznakowania:
a) opakowań zawierających mniej niż 5 gramów lub 5 mililitrów,
b) bezpłatnych próbek i opakowań jednorazowego użytku,
c) sprzedawanych zwyczajowo opakowań zbiorczych, na których nie podaje się masy i objętości, jeżeli informacje te znajdują się na opakowaniach jednostkowych; przy czym opakowania zbiorcze muszą zawierać czytelną informację o liczbie opakowań jednostkowych, chyba że liczba opakowań jednostkowych jest dobrze widoczna z zewnątrz lub wyroby są sprzedawane pojedynczo,
4) termin trwałości, do którego kosmetyk przechowywany w odpowiednich warunkach zachowuje w pełni swoje właściwości i odpowiada wymaganiom art. 4 ust. 1; termin ten powinien być poprzedzony wyrazami "najlepiej zużyć przed końcem" lub informacją o miejscu jego umieszczenia; termin powinien być wyraźnie oznaczony przez podanie odpowiednio miesiąca i roku, a jeżeli jest to niezbędne ze względu na właściwość kosmetyku, należy wskazać warunki zapewniające jego przydatność do użycia; podanie terminu trwałości nie jest wymagane, jeżeli minimalny okres przydatności kosmetyku do użytku wynosi więcej niż 30 miesięcy,
 
 

5) szczególne ostrzeżenia przy stosowaniu kosmetyku; jeżeli kosmetyk jest przeznaczony do użytku profesjonalnego - dodatkowo inne konieczne ostrzeżenia,

6) numer serii lub inne dane pozwalające na identyfikację serii kosmetyku,
7) dane o działaniu kosmetyku, jeżeli nie wynika to jednoznacznie z jego prezentacji,
8) wykaz składników określonych nazwami przyjętymi w Międzynarodowym Nazewnictwie Składników Kosmetycznych (INCI), poprzedzony wyrazem "składniki", zawierający:
a) substancje w malejącym porządku według masy w czasie ich dodawania, przy czym składniki w stężeniach poniżej 1% mogą być wymienione w dowolnej kolejności po składnikach w stężeniach większych niż 1%,

b) kompozycje zapachowe i aromatyczne określone wyrazem "zapach" lub "aromat" lub ich odpowiednimi nazwami przyjętymi w Międzynarodowym Nazewnictwie Składników Kosmetycznych,
 
 

c) numery barwników, które mogą być wymieniane po innych składnikach w dowolnej kolejności, zgodnie z ich numerami określonymi w liście barwników dozwolonych do stosowania w kosmetykach; w przypadku kosmetyków sprzedawanych w wielu odcieniach kolorów po oznaczeniu znakiem graficznym [+/-], jest dopuszczalne wymienienie wszystkich barwników.
3. Jeżeli jest to niemożliwe ze względu na wielkość kosmetyku, informacja wymieniona w ust. 2 pkt 6 może być umieszczona tylko na opakowaniu jednostkowym zewnętrznym.
4. Informacje wymienione w ust. 2 pkt 8 mogą być umieszczone tylko na opakowaniu jednostkowym zewnętrznym.
5. W przypadku wyrażenia zgody, o której mowa w art. 7 ust. 1, przez Głównego Inspektora Sanitarnego na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym nazw jednego lub kilku składników kosmetyku, w wykazie składników określonym w ust. 2 pkt 8 zamiast nazwy składnika umieszcza się jego numer.
6. Jeżeli ze względu na wielkość lub kształt opakowania nie jest możliwe podanie na opakowaniu jednostkowym zewnętrznym ostrzeżeń lub informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 8, mogą one być podane na dołączonej ulotce, nalepce, taśmie lub kartce. W tym przypadku na pojemniku lub opakowaniu jednostkowym zewnętrznym umieszcza się skróconą informację lub znak graficzny wskazujący na dołączenie tych informacji.
7. Jeżeli ze względu na wielkość lub kształt opakowania nie jest możliwe, aby informacje wymienione w ust. 2 pkt 8 były podane na dołączonej ulotce, nalepce, taśmie lub kartce, informacje te powinny być umieszczone bezpośrednio na pojemniku lub w miejscu dostępnym dla kupującego, w którym kosmetyk jest wystawiony do sprzedaży.
8. Jeżeli kosmetyk nie jest pakowany w opakowanie zbiorcze, ale jest pakowany w punkcie sprzedaży na prośbę kupującego lub jest pakowany zbiorczo do bezpośredniej sprzedaży, informacje wymienione w ust. 2 pkt 1, 2 oraz 4-8 powinny być umieszczone na pojemniku lub opakowaniu, w którym kosmetyk jest wystawiony do sprzedaży.
9. Jeżeli producent umieścił na pojemniku lub opakowaniu jednostkowym zewnętrznym więcej niż jeden adres producenta, to adres, pod którym przechowywane są informacje o kosmetyku, o których mowa w art. 11 ust. 1, powinien być podkreślony.
 
 
 
 
 
 
 
 

Art. 7. 1. Producent może, ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, wystąpić z wnioskiem do Głównego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej "organem", o wyrażenie zgody na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym nazw jednego lub kilku składników kosmetyku.
2. Organ, o którym mowa w ust. 1, w drodze decyzji, wyraża zgodę i nadaje numer zastępujący nazwę składnika kosmetyku.
3. Odmowa i cofnięcie zgody następuje w drodze decyzji.
4. Decyzję wydaje się na okres do 5 lat, z możliwością przedłużenia, w szczególnie uzasadnionych sytuacjach, na dalsze 3 lata.
5. Jeżeli ze względu na bezpieczeństwo zdrowia ludzi jest to uzasadnione, Główny Inspektor Sanitarny odmawia wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 2.
6. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Głównego Inspektora Sanitarnego służy odwołanie do ministra właściwego do spraw zdrowia.
7. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, informacje, jakie powinien zawierać wniosek o wyrażenie zgody na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym nazwy składnika kosmetyku ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, obejmujące w szczególności: ocenę bezpieczeństwa składnika dla zdrowia ludzi w określonym gotowym kosmetyku z podaniem jego nazwy handlowej i kategorii, z uwzględnieniem charakterystyki toksykologicznej, budowy chemicznej i stopnia kontaktu z ciałem człowieka, szczegółowe uzasadnienie przyczyn wystąpienia z wnioskiem o zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wzór wniosku.
8. Producent jest obowiązany niezwłocznie powiadomić organ, o którym mowa w ust. 1, o wszelkich zmianach informacji wymienionych we wniosku, przy czym o zmianie nazwy handlowej lub kategorii kosmetyku, zawierającego dany składnik - producent powiadamia ten organ nie później niż 15 dni przed wprowadzeniem kosmetyku do obrotu pod nową nazwą handlową lub zmienioną kategorią.
9. Organ, o którym mowa w ust. 1, cofa zgodę w przypadku, gdy wystąpią nowe informacje lub gdy zaistnieją uzasadnione podejrzenia, że nieujawnienie nazwy składnika może stwarzać jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia ludzi.
 

Art. 8. 1. Tworzy się krajowy system informowania o kosmetykach wprowadzonych do obrotu, do którego zadań należy gromadzenie danych o kosmetyku i informacji o przypadkach zachorowań spowodowanych użyciem tego kosmetyku.
2. Producent jest obowiązany, przed dniem wprowadzenia do obrotu kosmetyku, przekazać do krajowego systemu informowania, o którym mowa w ust. 1, dane obejmujące:
1) nazwę handlową kosmetyku i jego kategorię,
2) imię i nazwisko lub nazwę i adres producenta zgłaszającego kosmetyk,
3) jeżeli kosmetyk jest produkowany w kilku miejscowościach - imię i nazwisko lub nazwę i siedzibę wszystkich, z oznaczeniem miejsca i adresu, gdzie będą przechowywane dokumenty zawierające informacje, o których mowa w art. 11,
4) jeżeli kosmetyk jest przywożony z zagranicy - miejsce i adres przechowywania dokumentów zawierających informacje, o których mowa w art. 11
- w celu zapewnienia Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu szybkiego dostępu do informacji dotyczących składu kosmetyku.
3. Producent jest obowiązany zgłaszać do krajowego systemu informowania o kosmetykach wszelkie zmiany danych, o których mowa w ust. 2 oraz w art. 11 ust. 1 pkt 5, w odniesieniu do kosmetyku znajdującego się już w obrocie.

Art. 9. 1. Główny Inspektor Sanitarny prowadzi krajowy system informowania o kosmetykach wprowadzonych do obrotu.
2. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza przekazania danych oraz sposób ich gromadzenia w systemie, o którym mowa w art. 8, z uwzględnieniem wymagań technicznych niezbędnych do przetworzenia otrzymanych informacji.

Art. 10. 1. Dane zawarte w krajowym systemie informowania o kosmetykach wprowadzonych do obrotu są udostępniane organom Inspekcji Sanitarnej.
2. Informacje dotyczące składu kosmetyków są udostępniane organom Inspekcji Sanitarnej, podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych, a w szczególności zakładom opieki zdrowotnej oraz lekarzom i lekarzom stomatologom prowadzącym indywidualną praktykę lekarską, wyłącznie w celu podjęcia natychmiastowego i właściwego leczenia, jeżeli zachodzi podejrzenie, że stosowanie kosmetyku było przyczyną zachorowania.

Art. 11. 1. Producent jest obowiązany przechowywać i udostępniać do celów kontroli w miejscu wyznaczonym, stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 3 lub 4, informacje obejmujące:
1) ilościowy i jakościowy skład kosmetyku, a w przypadku kompozycji zapachowych i aromatycznych - nazwę i numer kompozycji oraz dane pozwalające na ustalenie tożsamości dostawcy poszczególnych składników kosmetyku,
2) specyfikację fizykochemiczną i mikrobiologiczną składników oraz kryteria chemicznej i mikrobiologicznej czystości gotowego kosmetyku,
3) metodę produkcji zgodną z dobrą praktyką produkcji,
4) ocenę wpływu kosmetyku na bezpieczeństwo zdrowia ludzi, wraz z dokumentacją ze szczególnym uwzględnieniem ogólnej charakterystyki składników pod względem toksykologicznym, ich budowy lub składu chemicznego i stopnia kontaktu z ciałem człowieka, a także nazwisko i adres osoby odpowiedzialnej za tę ocenę,
 
 

5) dane o niepożądanych działaniach na zdrowie ludzi w następstwie stosowania kosmetyku,
6) udokumentowane wyniki badań działania kosmetyku, jeżeli jest to uzasadnione deklarowanym rodzajem działania kosmetyku.
 
 
 
 
 
 
 
 

2. Ocena wpływu kosmetyku na bezpieczeństwo zdrowia ludzi, o której mowa w ust. 1 pkt 4, powinna być sporządzona zgodnie z zasadami dobrej praktyki laboratoryjnej, pod kierunkiem osoby posiadającej wyższe wykształcenie w dziedzinie farmacji, toksykologii, medycyny lub dziedzinach pokrewnych.

3. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, zasady dobrej praktyki produkcji kosmetyku, z uwzględnieniem w szczególności ogólnych wymagań dotyczących prowadzenia i stosowania systemów zapewnienia jakości na wszystkich etapach produkcji kosmetyku, mogących mieć wpływ na jego jakość, w celu wyeliminowania nieprawidłowości mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi.
 
 
 
 
 
 

Art. 12. 1. W razie wystąpienia udokumentowanych przypadków lub stwierdzenia w wyniku badań naukowych lub klinicznych, że kosmetyk spełniający wymagania określone w ustawie zagraża zdrowiu ludzi, Główny Inspektor Sanitarny podejmuje decyzję o czasowym zakazie obrotu kosmetykiem lub określa warunki jego obrotu, mając na uwadze w szczególności skład, przeznaczenie oraz dostępność kosmetyku.
2. Z chwilą uzyskania członkostwa przez Rzeczpospolitą Polską w Unii Europejskiej Główny Inspektor Sanitarny informuje o decyzji, o której mowa w ust. 1, odpowiednie organy innych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Komisję Europejską, podając przyczyny swojej decyzji.
 
 

Art. 13. 1. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawuje na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach Inspekcja Sanitarna i Inspekcja Handlowa w zakresie znakowania, zafałszowań i prawidłowości obrotu.
2. Nadzór obejmuje wykonywanie czynności i stosowanie środków określonych w ustawie oraz w odrębnych przepisach, a w szczególności kontrolę, pobieranie próbek kosmetyku oraz przeprowadzanie badań laboratoryjnych, w zakresie bezpieczeństwa zdrowia ludzi.

3. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1) procedury pobierania próbek kosmetyków, z uwzględnieniem w szczególności wymagań, jakim powinno odpowiadać upoważnienie do pobrania próbki, treść protokołu pobrania i wielkość próbki,

2) procedury przeprowadzania badań laboratoryjnych, z uwzględnieniem w szczególności metod analiz niezbędnych do kontroli składników kosmetyku, kryteriów czystości mikrobiologicznej i chemicznej składników kosmetyku, metody kontroli zgodności z tymi kryteriami oraz wymagań, jakim powinna odpowiadać dokumentacja z badań.
4. Badania laboratoryjne, o których mowa w ust. 2, przeprowadzają laboratoria akredytowane zgodnie z obowiązującymi przepisami.
5. Do czasu zakończenia procesu akredytacji laboratoriów na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 kwietnia 2000 r. o systemie oceny zgodności, akredytacji oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 489) Główny Inspektor Sanitarny wyznacza do wykonywania badań laboratoryjnych, o których mowa w ust. 2, także inne laboratoria.

Art. 14. 1. Kto, bez zgłoszenia do krajowego systemu informowania o kosmetykach wprowadzanych do obrotu, wprowadza kosmetyk do obrotu

- podlega karze grzywny. 2. Kto, wbrew nakazom wynikającym z art. 6 oraz art. 11 ust. 1 i 2, wprowadza do obrotu kosmetyk - podlega karze aresztu albo karze grzywny. 3. Kto, wbrew zakazom wynikającym z art. 5 ust. 1, wprowadza do obrotu kosmetyk - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. 4. Orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

5. W przypadku ukarania za przestępstwo określone w ust. 3, orzeka się przepadek przedmiotów, chociażby nie stanowiły własności sprawcy.

6. W przypadku ukarania za wykroczenie określone w ust. 2, można orzec przepadek przedmiotów, chociażby nie stanowiły własności sprawcy.

7. Można zarządzić zniszczenie przedmiotów, których przepadek orzeczono, niezależnie od ich wartości. Koszty zniszczenia ponosi producent.

Art. 15. W ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756, z 1999 r. Nr 70, poz. 778, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 11, poz. 84 i Nr 29, poz. 320) w art. 4 pkt 4, art. 24 ust. 1, art. 27 ust. 2, art. 29 i art. 36 ust. 3 po wyrazach "przedmioty użytku" użytych w różnych przypadkach dodaje się wyraz ", kosmetyki" w odpowiednich przypadkach.

Art. 16. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych do tego dnia stosuje się przepisy ustawy.

Art. 17. W sprawach nieuregulowanych ustawą w postępowaniu przed organami Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego .

Art. 18. Producent kosmetyku już zarejestrowanego lub który uzyskał świadectwo dopuszczenia do obrotu wydane przez Państwowy Zakład Higieny na podstawie dotychczasowych przepisów, mający siedzibę w kraju, jest obowiązany dostosować skład kosmetyku, jego opakowanie i oznakowanie do wymagań ustawy oraz zgłosić go do krajowego systemu informowania o kosmetykach, o którym mowa w art. 8 ust. 1, do końca 2002 r.

Art. 19. Traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o dozorze nad artykułami żywności i przedmiotami użytku (Dz. U. Nr 36, poz. 343, z 1934 r. Nr 110, poz. 977, z 1939 r. Nr 54, poz. 342, z 1946 r. Nr 5, poz. 44, z 1949 r. Nr 42, poz. 311 i z 1970 r. Nr 29, poz. 245) w zakresie dotyczącym środków kosmetycznych.

Art. 20. Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustawa
z dnia 30 marca 2001 r.
o kosmetykach

(Dz. U.  z  2001 r. Nr 42, poz. 473,  z 2003 r. Nr 73, poz. 659, Nr 189, poz. 1852, Nr 208, poz. 2019, z 2004 r. Nr 213, poz. 2158)

Art. 1. 1. Ustawa określa, w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia ludzi, wymagania dotyczące składu, oznakowania kosmetyków oraz warunki obrotu kosmetykami. 

2. Ustawa nie narusza przepisów o: 
1) ogólnym bezpieczeństwie produktów, 
2) środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej. 
Art. 2. 1. W rozumieniu ustawy kosmetykiem jest każda substancja lub preparat przeznaczone do zewnętrznego kontaktu z ciałem człowieka: skórą, włosami, wargami, paznokciami, zewnętrznymi narządami płciowymi, zębami i błonami śluzowymi jamy ustnej, których wyłącznym lub podstawowym celem jest utrzymanie ich w czystości, pielęgnowanie, ochrona, perfumowanie, zmiana wyglądu ciała lub ulepszenie jego zapachu. 

2. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, najczęściej występujące kategorie produktów będących kosmetykami, biorąc pod uwagę kryteria określone w ust. 1. 

Art. 3. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 
1) producent - przedsiębiorcę, który wytwarza i wprowadza kosmetyk do obrotu albo który wprowadza kosmetyk do obrotu, a także jego przedstawiciela oraz każdą osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie lub dołączając do niego swoją firmę, znak towarowy lub inne odróżniające oznaczenie; za producenta uważa się także importera, 

2) wprowadzenie do obrotu - odpłatne lub nieodpłatne przekazanie kosmetyku po raz pierwszy przez producenta użytkownikowi bądź przedsiębiorcy uczestniczącemu w obrocie handlowym, 

3) składnik kosmetyku - substancję, preparat chemiczny lub ich mieszaniny pochodzenia syntetycznego lub naturalnego; nie są składnikami kosmetyku wynikające z procesu technologicznego zanieczyszczenia, pomocnicze materiały techniczne oraz rozpuszczalniki i nośniki kompozycji zapachowych i aromatycznych, 

4) barwnik - substancję służącą do nadania barwy kosmetykowi lub zmiany barwy zewnętrznych części ciała ludzkiego, z wyjątkiem substancji przeznaczonych wyłącznie do kosmetyków stosowanych do farbowania włosów, 

5) substancja konserwująca - substancję, która może być dodawana do kosmetyków w celu hamowania rozwoju drobnoustrojów w kosmetykach, 

6) substancja promieniochronna - substancję chroniącą skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania ultrafioletowego, 

7) kompozycja zapachowa - substancję lub preparat chemiczny pochodzenia syntetycznego lub naturalnego służące do nadania kosmetykowi zapachu, 

8) kompozycja aromatyczna - substancję lub preparat chemiczny pochodzenia syntetycznego lub naturalnego służące do nadania kosmetykowi aromatu lub smaku, 
9) partia kosmetyku - partię towaru paczkowanego w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o towarach paczkowanych (Dz.U. Nr 128, poz. 1409), 
10) funkcja kosmetyku - określenie wskazujące na przeznaczenie lub zastosowanie kosmetyku, 
11) prototyp kosmetyku - pierwszy model lub projekt, nieprodukowany jeszcze seryjnie, którego kopia lub ostateczna modyfikacja stanowi kosmetyk. 

Art. 4. 
1. Kosmetyk wprowadzony do obrotu, używany w zwykłych lub w innych dających się przewidzieć warunkach, z uwzględnieniem w szczególności jego wyglądu lub prezentacji, oznakowania, wszystkich instrukcji użycia oraz innych wskazówek lub informacji pochodzących od producenta, nie może zagrażać zdrowiu ludzi. 
2. Zakazuje się stosowania w kosmetykach komórek, tkanek oraz innych substancji lub ich ekstraktów pochodzących z ciała ludzkiego. 
3. Zakazuje się stosowania w kosmetykach substancji uznanych za rakotwórcze, mutagenne lub działające szkodliwie na rozrodczość, zakwalifikowanych do kategorii 1, 2 i 3 na podstawie przepisów o substancjach i preparatach chemicznych; substancje kategorii 3 mogą być stosowane w przypadku umieszczenia ich na listach, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1-3. 
Art. 4a. 
1. Zakazuje się, w celu spełnienia wymagań niniejszej ustawy, przeprowadzania testów kosmetyków na zwierzętach. 
2. Zakazuje się, w celu spełnienia wymagań niniejszej ustawy: 
1) wprowadzania do obrotu kosmetyków: 
a) testowanych na zwierzętach, 
b) zawierających składniki lub ich kombinacje testowane na zwierzętach, 
2) przeprowadzania na zwierzętach testów składników kosmetyków lub kombinacji tych składników. 
3. Zakaz, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b i pkt 2, obowiązuje od momentu zastąpienia testów na zwierzętach przez jedną lub więcej uznanych i przyjętych w Unii Europejskiej metod alternatywnych. 
4. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw nauki może określić, w drodze rozporządzenia, procedury przeprowadzania testów kosmetyków, składników kosmetyków lub ich kombinacji, mając na uwadze postęp nauki w rozwoju metod alternatywnych. 

Art. 5. 
1. Zakazuje się wprowadzania do obrotu kosmetyków zawierających: 
1) substancje niedozwolone do stosowania w kosmetykach, 
2) substancje dozwolone do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania, o ile wymagania te zostały przekroczone, 
3) barwniki, substancje konserwujące, substancje promieniochronne dozwolone do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania, o ile wymagania te zostały przekroczone. 
2. Dopuszczalna jest obecność śladowych ilości substancji niedozwolonych do stosowania w kosmetykach, jeżeli technicznie nie można ich wyeliminować w procesie produkcji i jeżeli kosmetyk odpowiada warunkom, o których mowa w art. 4 ust. 1. 
3. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrami: właściwym do spraw gospodarki oraz właściwym do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, uwzględniając charakterystykę toksykologiczną składników kosmetyków, a w szczególności skład chemiczny substancji, barwników, substancji konserwujących i substancji promieniochronnych, a także ocenę ich zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia ludzi: 
1) listę substancji niedozwolonych do stosowania w kosmetykach, 
2) listę substancji dozwolonych do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania, 
3) listy dozwolonych do stosowania w kosmetykach: 
a) barwników, 
b) substancji konserwujących, 
c) substancji promieniochronnych 
- z podaniem ich ilości, zakresu i warunków stosowania, 
4) wzór znaku graficznego wskazującego na umieszczenie informacji na dołączonej ulotce, nalepce, taśmie lub kartce, 
5) wzór znaku graficznego, który informuje, po jakim czasie od otwarcia opakowania kosmetyk może być stosowany bez stwarzania zagrożenia dla zdrowia użytkownika. 

Art. 6. 1. Opakowanie jednostkowe kosmetyku powinno być oznakowane w sposób widoczny i czytelny, metodą uniemożliwiającą łatwe usunięcie oznakowania. 
2. Oznakowanie opakowania jednostkowego kosmetyku, z zastrzeżeniem ust. 3, umieszczone na pojemniku i opakowaniu jednostkowym zewnętrznym zawiera następujące informacje: 
1) nazwę handlową kosmetyku, 
2) imię i nazwisko lub nazwę i adres producenta, a także nazwę państwa, jeżeli kosmetyk jest produkowany poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw członkowskich Unii Europejskiej; informacje te mogą być skrócone, pod warunkiem, że umożliwiają identyfikację producenta, 
3) ilość nominalną kosmetyku w opakowaniu w jednostkach masy lub objętości w momencie pakowania, z wyjątkiem oznakowania: 
a) opakowań zawierających mniej niż 5 gramów lub 5 mililitrów, 
b) bezpłatnych próbek i opakowań jednorazowego użytku, 
c) stosowanych zwyczajowo opakowań zbiorczych, na których nie podaje się masy i objętości, jeżeli informacje te znajdują się na opakowaniach jednostkowych umieszczonych w tych opakowaniach zbiorczych; przy czym opakowania zbiorcze muszą zawierać czytelną informację o liczbie opakowań jednostkowych, chyba że liczba opakowań jednostkowych jest dobrze widoczna z zewnątrz lub wyroby są sprzedawane pojedynczo, 
4) termin trwałości, do którego kosmetyk, przechowywany we wskazanych przez producenta warunkach, zachowuje w pełni swoje właściwości i odpowiada wymaganiom art. 4 ust. 1, określony zwrotem „najlepiej zużyć przed końcem” i następującym po nim oznaczeniem odpowiednio miesiąca i roku lub dnia, miesiąca i roku albo informacją o miejscu umieszczenia tego terminu na opakowaniu; jeżeli jest to niezbędne ze względu na właściwość 
kosmetyku, należy wskazać warunki zapewniające zachowanie jego przydatności do użycia; podanie terminu trwałości nie jest wymagane, jeżeli minimalny okres przydatności kosmetyku do użycia wynosi więcej niż 30 miesięcy; w tym przypadku należy umieścić znak graficzny określony w art. 5 ust. 3 pkt 5 oraz podać, wyrażony w miesiącach lub latach, czas, w jakim od otwarcia opakowania kosmetyk może być stosowany bez stwarzania zagrożenia dla zdrowia użytkownika, 
5) szczególne ostrzeżenia przy stosowaniu kosmetyku, jeżeli kosmetyk jest przeznaczony do stosowania przez osoby wykorzystujące ten kosmetyk w ramach wykonywanego zawodu zgodnie z jego przeznaczeniem - dodatkowo inne konieczne ostrzeżenia, 
6) numer partii lub inne dane pozwalające na identyfikację partii kosmetyku, 
7) funkcję kosmetyku, jeżeli nie wynika ona jednoznacznie z jego prezentacji, 
8) wykaz składników określonych zgodnie z nazwami przyjętymi w Międzynarodowym Nazewnictwie Składników Kosmetycznych (INCI), poprzedzony wyrazem „składniki” lub „ingredients”, obejmujący: 
a) składniki w malejącym porządku według masy w momencie ich dodawania, przy czym składniki w stężeniach poniżej 1% mogą być wymienione w dowolnej kolejności, po składnikach w stężeniach większych niż 1%, 
b) kompozycje zapachowe i aromatyczne określone wyrazem „zapach” lub „aromat” lub ich odpowiednimi nazwami przyjętymi w INCI, z uwzględnieniem substancji w nich występujących, które zostały umieszczone na liście, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, i muszą być wymienione niezależnie od funkcji, jaką pełnią w kosmetyku, 
c) numery barwników, które mogą być wymieniane po innych składnikach w dowolnej kolejności, zgodnie z ich numerami określonymi w liście barwników dozwolonych do stosowania w kosmetykach; w przypadku kosmetyków sprzedawanych w wielu odcieniach kolorów, jest dopuszczalne wymienienie wszystkich barwników, po oznaczeniu znakiem graficznym „+/-”. 
3. Jeżeli jest to niemożliwe ze względu na wielkość kosmetyku, informacja wymieniona w ust. 2 pkt 6 może być umieszczona tylko na opakowaniu jednostkowym zewnętrznym. 
4. Informacje wymienione w ust. 2 pkt 8 mogą być umieszczone tylko na opakowaniu jednostkowym zewnętrznym. 
5. W przypadku wyrażenia zgody, o której mowa w art. 7 ust. 1, przez Głównego Inspektora Sanitarnego na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym nazw jednego lub kilku składników kosmetyku, w wykazie składników określonym w ust. 2 pkt 8, zamiast nazwy składnika umieszcza się jego numer. 
6. Jeżeli ze względu na wielkość lub kształt opakowania nie jest możliwe podanie na opakowaniu jednostkowym zewnętrznym ostrzeżeń lub informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 8, mogą one być podane na dołączonej ulotce, nalepce, taśmie lub kartce. W tym przypadku na pojemniku lub opakowaniu jednostkowym zewnętrznym umieszcza się skróconą informację lub znak graficzny wskazujący na dołączenie tych informacji. 
7. Jeżeli ze względu na wielkość lub kształt opakowania nie jest możliwe, aby informacje 
wymienione w ust. 2 pkt 8 były podane na dołączonej ulotce, nalepce, taśmie lub kartce, informacje te powinny być umieszczone bezpośrednio na pojemniku lub w miejscu dostępnym dla kupującego, w którym kosmetyk jest wystawiony do sprzedaży. 
8. Jeżeli kosmetyk nie jest pakowany w opakowanie zbiorcze, ale jest pakowany w punkcie sprzedaży na prośbę kupującego lub jest pakowany zbiorczo do bezpośredniej sprzedaży, informacje wymienione w ust. 2 pkt 1, 2 oraz 4-8 powinny być umieszczone na pojemniku lub opakowaniu, w którym kosmetyk jest wystawiony do sprzedaży. 
9. Jeżeli producent umieścił na pojemniku lub opakowaniu jednostkowym zewnętrznym więcej niż jeden adres producenta, to adres pod którym przechowywane są informacje o kosmetyku, o których mowa w art. 11 ust. 1, powinien być podkreślony. 
10. Producent może umieścić na pojemniku, opakowaniu jednostkowym zewnętrznym lub dołączonej ulotce, nalepce, taśmie lub kartce informację, że kosmetyk nie był testowany na zwierzętach jedynie wówczas, gdy producent i jego dostawcy nie wykonywali i nie zlecali wykonania testów na zwierzętach kosmetyku, jego prototypu ani żadnego z jego składników oraz gdy nie zawiera on składników testowanych na zwierzętach przez innych producentów w celu wytworzenia nowych kosmetyków. 

Art. 7. 
1. Producent może, ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, wystąpić z wnioskiem do Głównego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej „organem”, o wyrażenie zgody na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym nazw jednego lub kilku składników kosmetyku. 
2. Organ, o którym mowa w ust. 1, w drodze decyzji, wyraża zgodę i nadaje numer zastępujący nazwę składnika kosmetyku. 
3. Odmowa i cofnięcie zgody następuje w drodze decyzji. 
4. Decyzję wydaje się na okres do 5 lat, z możliwością przedłużenia w szczególnie uzasadnionych sytuacjach, na dalsze 3 lata. 
5. Jeżeli ze względu na bezpieczeństwo zdrowia ludzi jest to uzasadnione, Główny Inspektor Sanitarny odmawia wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 2. 
6. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Głównego Inspektora Sanitarnego służy odwołanie do ministra właściwego do spraw zdrowia. 
7. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, informacje, jakie powinien zawierać wniosek o wyrażenie zgody na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym nazwy składnika kosmetyku ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, obejmujące w szczególności: ocenę bezpieczeństwa składnika dla zdrowia ludzi w określonym gotowym kosmetyku z podaniem jego nazwy handlowej i kategorii, z uwzględnieniem charakterystyki toksykologicznej, budowy chemicznej i stopnia kontaktu z ciałem człowieka, szczegółowe uzasadnienie przyczyn wystąpienia z wnioskiem o zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wzór wniosku. 
8. Producent jest obowiązany niezwłocznie powiadomić organ, o którym mowa w ust. 1, o wszelkich zmianach informacji wymienionych we wniosku, przy czym o zmianie nazwy handlowej lub kategorii kosmetyku, zawierającego dany składnik - producent powiadamia ten organ nie później niż 15 dni przed wprowadzeniem kosmetyku do obrotu pod nową nazwą handlową lub zmienioną kategorią. 
9. Organ, o którym mowa w ust. 1, cofa zgodę w przypadku, gdy wystąpią nowe informacje lub gdy zaistnieją uzasadnione podejrzenia, że nieujawnienie nazwy składnika może stwarzać jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia ludzi. 

Art. 8. 1. Tworzy się krajowy system informowania o kosmetykach wprowadzonych do obrotu, zwany dalej „krajowym systemem”. 
2. W krajowym systemie są gromadzone dane o kosmetykach i informacje o przypadkach zachorowań spowodowanych użyciem tych kosmetyków. 
3. Lekarz, który rozpoznaje przypadek zachorowania spowodowany użyciem kosmetyku, jest obowiązany do niezwłocznego przekazania do krajowego systemu informacji o przypadku takiego zachorowania. 
4. Producent jest obowiązany przed dniem wprowadzenia kosmetyku do obrotu przekazać do krajowego systemu dane obejmujące: 
1) nazwę handlową kosmetyku i jego kategorię, 
2) imię i nazwisko lub nazwę i adres producenta zgłaszającego kosmetyk, 
3) adres miejsca udostępniania dokumentów zawierających informacje, o których mowa w art. 11; producent wskazuje miejsce udostępniania dokumentów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej. 
5. Producent jest obowiązany zgłaszać do krajowego systemu wszelkie zmiany danych, o których mowa w ust. 4, w odniesieniu do kosmetyku znajdującego się już w obrocie. 
 
 
 
 

Art. 9.1. Krajowy system prowadzi Główny Inspektor Sanitarny lub upoważniona przez niego jednostka organizacyjna. 
2. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularzy przekazania danych o kosmetyku i przypadkach zachorowań spowodowanych użyciem kosmetyku oraz sposób gromadzenia ich w krajowym systemie, z uwzględnieniem wymagań technicznych niezbędnych do przetworzenia otrzymanych informacji. 

Art. 10. 1. Dane zawarte w krajowym systemie są udostępniane organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej. 
2. Informacje dotyczące składu kosmetyków są udostępniane organom Inspekcji Sanitarnej, podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych, a w szczególności zakładom opieki zdrowotnej oraz lekarzom i lekarzom stomatologom prowadzącym indywidualną praktykę lekarską, wyłącznie w celu podjęcia natychmiastowego i właściwego leczenia, jeżeli zachodzi podejrzenie, że stosowanie kosmetyku było przyczyną zachorowania. 

Art. 11. 1. Producent jest obowiązany udostępniać do celów kontroli, w miejscu wskazanym stosownie do art. 8 ust. 4 pkt 3, udokumentowane informacje obejmujące: 
1) ilościowy i jakościowy skład kosmetyku, a w przypadku kompozycji zapachowych i aromatycznych jej nazwę lub numer kompozycji oraz imię i nazwisko lub nazwę oraz adres dostawcy poszczególnych składników kosmetyku, 
2) specyfikację fizykochemiczną i mikrobiologiczną surowców i gotowego kosmetyku oraz kryteria kontroli czystości mikrobiologicznej kosmetyku, 
3) opis metody produkcji zgodnej z dobrą praktyką produkcji, 
4) ocenę wpływu kosmetyku na bezpieczeństwo zdrowia ludzi, przygotowaną z uwzględnieniem charakterystyki toksykologicznej składników, ich struktury chemicznej i stopnia kontaktu z ciałem człowieka, a także nazwisko i adres osoby odpowiedzialnej za tę ocenę; ocena ta uwzględnia cechy miejsc, w których kosmetyk będzie stosowany lub grupę odbiorców, dla których jest on przeznaczony, ze szczególnym uwzględnieniem kosmetyków przeznaczonych wyłącznie do zewnętrznej higieny intymnej oraz dla dzieci poniżej trzeciego roku życia, 
5) istniejące dane o niepożądanych skutkach dla zdrowia ludzi powstałych w następstwie stosowania kosmetyku, 
6) udokumentowane wyniki badań działania kosmetyku, jeżeli jest to uzasadnione deklarowanym rodzajem działania kosmetyku, 
7) dane dotyczące wszelkich testów na zwierzętach przeprowadzonych przez producenta, jego przedstawicieli lub dostawców w czasie opracowywania lub dokonywania oceny wpływu kosmetyku lub jego składnika na bezpieczeństwo zdrowia ludzi; wymóg ten dotyczy również testów przeprowadzanych w celu spełnienia wymogów państw niebędących członkami Unii Europejskiej. 
1a. Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 4, musi posiadać wykształcenie wyższe w dziedzinie farmacji, medycyny lub dziedzinach pokrewnych. 

2. Ocena, o której mowa w ust. 1 pkt 4, jest wykonywana zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Laboratoryjnej, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 11a oraz art. 24 ust. 2 pkt 2-5 i ust. 4 ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz.U. Nr 11, poz. 84, Nr 100, poz. 1085, Nr 123, poz. 1350 i Nr 125, poz. 1367, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 142, poz. 1187 oraz z 2003 r. Nr 189, poz. 1852). 
2a. Producent zapewnia publiczny dostęp do informacji o składzie kosmetyku z podaniem danych ilościowych w odniesieniu do substancji niebezpiecznych w rozumieniu przepisów o substancjach i preparatach chemicznych oraz do danych wymienionych w ust. 1 pkt 5; informacje te muszą by łatwo dostępne za pośrednictwem odpowiednich środków przekazu informacji, w szczególności drogą pocztową, telefoniczną lub elektroniczną. 
2b. Informacje, o których mowa w ust. 2a, konsumentom krajowym udostępnia się w języku polskim, natomiast konsumentom z pozostałych państw członkowskich w stosownym, jednym z oficjalnych języków Unii Europejskiej. 
3. (uchylony) 

Art. 12. 
1. W razie wystąpienia udokumentowanych przypadków lub stwierdzenia w wyniku badań naukowych lub klinicznych, że kosmetyk spełniający wymagania określone w ustawie zagraża zdrowiu ludzi, Główny Inspektor Sanitarny podejmuje decyzję o czasowym zakazie obrotu kosmetykiem lub określa warunki jego obrotu, mając na uwadze w szczególności skład, przeznaczenie oraz dostępność kosmetyku. 
2. Informację o podjęciu decyzji, o której mowa w ust. 1, wraz z podaniem przyczyn jej powzięcia, Główny Inspektor Sanitarny przekazuje niezwłocznie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów, oraz równocześnie do Komisji Europejskiej. 

Art. 13. 
1. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawuje na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz w zakresie znakowania, zafałszowań i prawidłowości obrotu Inspekcja Handlowa. 
2. Nadzór obejmuje wykonywanie czynności i stosowanie środków określonych w ustawie oraz w odrębnych przepisach, a w szczególności kontrolę, pobieranie próbek kosmetyku oraz przeprowadzanie badań laboratoryjnych, w zakresie bezpieczeństwa zdrowia ludzi. 
3. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 
1) procedury pobierania próbek kosmetyków, z uwzględnieniem w szczególności wymagań, jakim powinno odpowiadać upoważnienie do pobrania próbki, treść protokołu pobrania i wielkość próbki, 
2) procedury przeprowadzania badań laboratoryjnych, z uwzględnieniem w szczególności metod analiz niezbędnych do kontroli składników kosmetyku, kryteriów czystości mikrobiologicznej i chemicznej składników kosmetyku, metody kontroli zgodności z tymi kryteriami oraz wymagań jakim powinna odpowiadać dokumentacja z badań. 

4. Badania laboratoryjne, o których mowa w ust. 2, przeprowadzają laboratoria akredytowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. 
5. (uchylony) 
 
 
 
 
 

Art. 14. 
1. Kto, bez zgłoszenia do krajowego systemu, wprowadza kosmetyk do obrotu -podlega karze grzywny. 
1a. Kto wprowadza do obrotu kosmetyk po upływie terminu trwałości -podlega karze grzywny. 
2. Kto, wbrew nakazom wynikającym z art. 6 oraz art. 11 ust. 1 i 2, wprowadza do obrotu kosmetyk 
-podlega karze aresztu albo karze grzywny. 
3. Kto, wbrew zakazom wynikającym z art. 5 ust. 1, wprowadza do obrotu kosmetyk 
-podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. 
4. Orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia. 
5. W przypadku ukarania za przestępstwo określone w ust. 3, orzeka się przepadek przedmiotów, chociażby nie stanowiły własności sprawcy. 
6. W przypadku ukarania za wykroczenie określone w ust. 2, można orzec przepadek przedmiotów, chociażby nie stanowiły własności sprawcy. 
7. Można zarządzić zniszczenie przedmiotów, których przepadek orzeczono, niezależnie od ich wartości. Koszty zniszczenia ponosi producent. 

Art. 15. 
W ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756, z 1999 r. Nr 70, poz. 778, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 11, poz. 84 i Nr 29, poz. 320) w art. 4 pkt 4, art. 24 ust. 1, art. 27 ust. 2, art. 29 i art. 36 ust. 3 po wyrazach „przedmioty użytku” użytych w różnych przypadkach dodaje się wyraz „ , kosmetyki” w odpowiednich przypadkach. 

Art. 16. 
Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych do tego dnia stosuje się przepisy ustawy. 

Art. 17. 
W sprawach nieuregulowanych ustawą w postępowaniu przed organami Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. 

Art. 18. 
Producent kosmetyku już zarejestrowanego lub który uzyskał świadectwo dopuszczenia do obrotu wydane przez Państwowy Zakład Higieny na podstawie dotychczasowych przepisów, mający siedzibę w kraju, jest obowiązany dostosować skład kosmetyku, jego opakowanie i oznakowanie do wymagań ustawy oraz zgłosić go do krajowego systemu informowania o kosmetykach, o którym mowa w art. 8 ust 1, do końca 2002 r. 

Art. 19. 
Traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o dozorze nad artykułami żywności i przedmiotami użytku (Dz.U. Nr 36, poz. 343, z 1934 r. Nr 110, poz. 977, z 1939 r. Nr 54, poz. 342, z 1946 r. Nr 5, poz. 44, z 1949 r. Nr 42, poz. 311 i z 1970 r. Nr 29, poz. 245) w zakresie dotyczącym środków kosmetycznych. 

Art. 20. 
Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
 


 


Kategorie produktów będących kosmetykami

Kategoriami kosmetyków są :
1 ) kremy, emulsje, płyny, żele i oliwki oraz balsamy do skóry,
2) maseczki do twarzy, z wyłączeniem służących do peelingu chemicznego,
3) podkłady barwiące,
4) pudry do makijażu, pudry po kąpieli, pudry higieniczne,
5) mydła toaletowe, mydła dezodoryzujące,
6) perfumy, wody toaletowe i kolońskie,
7) środki do kąpieli i pod prysznic,
8) depilatory,
9) dezodoranty i środki przeciw poceniu,
10) środki do pielęgnacji włosów:

a) farby do włosów i środki do rozjaśniania,
b) do trwałej ondulacji, do prostowania i utrwalania,
c) do układania,
d) do mycia,
e) odżywki,
f) do utrwalania fryzury,
11 ) środki do golenia,
1 2) środki do makijażu i demakijażu twarzy i oczu,
1 3) środki przeznaczone do stosowania do pielęgnacji ust,
1 4) środki do pielęgnacji zębów i jamy ustnej, z wyjątkiem past będących materiałami medycznymi w rozumieniu przepisów odrębnych,
1 5) środki do pielęgnacji i malowania paznokci,
1 6) środki do zewnętrznej higieny intymnej,
1 7) środki do opalania,
1 8) środki do samoopalania,
1 9) środki do rozjaśniania skóry,
20) środki przeciw zmarszczkom.



 
"Rzeczpospolita", 20. września 2002r. 

Martwy przepis

 DR ZBIGNIEW HAŁAT

DLA "RZECZY O ZDROWIU I URODZIE"

Uwaga na kremy, pudry, szminki
 
Dr Zbigniew Hałat jest lekarzem medycyny, specjalistą epidemiologiem, redaktorem naczelnym czasopisma ruchu ochrony zdrowia "Zagrożenia zdrowia w Polsce", prezesem Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów i założycielem Instytutu Wody. 

MEDYCZNE CENTRUM KONSUMENTA

http://www.halat.pl/mck.html

 

W dniu 12 maja 2002r. weszła w życie ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach (Dz. U. nr 42, poz. 473), która określa, w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia ludzi, wymagania dotyczące składu, oznakowania kosmetyków oraz warunki obrotu nimi.

 W rozumieniu ustawy kosmetykiem jest każda substancja przeznaczona do zewnętrznego kontaktu z ciałem człowieka: skórą, włosami, wargami, paznokciami, zewnętrznymi narządami płciowymi, zębami i błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, pielęgnowanie, ochrona, perfumowanie lub upiększanie.

 Art. 4 ustawy stanowi, iż kosmetyk wprowadzony do obrotu, używany w zwykłych lub w innych dających się przewidzieć warunkach, z uwzględnieniem w szczególności jego wyglądu lub prezentacji, oznakowania, wszystkich instrukcji użycia oraz innych wskazówek lub informacji pochodzących od producenta, nie może zagrażać zdrowiu ludzi.

 Najwyższy niepokój budzi fakt, że tak ważna dla ochrony zdrowia konsumenta ustawa doczekała się do końca czerwca 2002 r. zaledwie jednego przepisu wykonawczego i to takiego, który chroni wyłącznie interesy producentów, a nie konsumentów. Tym jedynym przepisem wykonawczym jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 maja 2002 r. w sprawie określenia informacji, jakie powinien zawierać wniosek o wyrażenie zgody na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym nazwy składnika kosmetyku oraz wzoru tego wniosku (Dz. U. nr 69, poz. 644).

Pomimo obligacji zawartej w art. 5 pkt 3 ustawy minister zdrowia nie określił w drodze rozporządzenia (uwzględniając charakterystykę toksykologiczną składników kosmetyków, a w szczególności skład chemiczny substancji), barwników, substancji konserwujących i substancji promieniochronnych, a także ocenę ich zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia ludzi.

 Podstawowy cel ustawy o kosmetykach nie może być osiągnięty, skoro z braku aktów wykonawczych martwy jest art. 5 ust. 1, który zakazuje wprowadzania do obrotu kosmetyków zawierających:

1) substancje niedozwolone do stosowania w kosmetykach,

2) substancje dozwolone do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania, o ile wymagania te zostały przekroczone,

3) barwniki, substancje konserwujące, substancje promieniochronne dozwolone do stosowania w kosmetykach wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania, o ile wymagania te zostały przekroczone.

 Zalecam szczególną ostrożność i staranne zapoznawanie się ze składem kosmetyków, zanim do obowiązującej ustawy minister zdrowia wyda odpowiednie akty wykonawcze i zorganizuje sprawnie działający krajowy system informowania o kosmetykach. 
T.B.


"Rzeczpospolita", 20. września 2002r. 

Trujący pąs

Nie wszystko, co służy urodzie, sprzyja zdrowiu

ALEKSANDRA WÓJTOWICZ

W sobotni wieczór, 5 stycznia 2002 r., 15-letni Karol Bishop skierował porwany samolot szkoleniowy na drapacz chmur w mieście Tampa na Florydzie. W połowie kwietnia tego samego roku matka Karola złożyła w sądzie pozew o odszkodowanie za śmierć syna. Pozwała producenta leku, którym chłopiec leczył trądzik. W przypadku korzystnej decyzji sądu producent będzie musiał wypłacić 70 milionów dolarów za to, że Roaccutane (tretinoina) wywołał u Karola zaburzenia psychiczne z tendencją do samobójstwa.

 Wcześniej w 2000 r. członek Izby Reprezentantów amerykańskiego Kongresu Bart Stupak, po samobójczej śmierci swojego 17-letniego syna, też leczonego tretinoiną, zebrał dane na temat innych ofiar leku przeciwtrądzikowego i powiadomił o sprawie opinię publiczną. W Wielkiej Brytanii w maju 2002 rodziny ofiar poinformowały o 15 samobójstwach nastolatków leczonych tretinoiną z powodu trądziku i zażądały wycofania leku z obrotu.

 Ponad 85 proc. ludzi choruje na trądzik w jakimś okresie swojego życia, z tego ogromna większość we wczesnej młodości, kiedy i niska samoocena i naiwność biją życiowe rekordy.

 - Produkty lecznicze zawierające tretinoinę wydawane są na receptę lekarza także w Polsce jako lek w kapsułkach pod nazwą Vesanoid, maść 0,5mg/g Retynowa oraz krem 0,5mg/g Retin A. - ostrzega dr Zbigniew Hałat z Medycznego Centrum Konsumenta.

 Producent leku Roaccutane odrzucił roszczenia rodzin ofiar, tłumacząc się dwudziestoletnim doświadczeniem bezpiecznego stosowania tretinoiny u ponad 13 milionów pacjentów i neguje podejrzenie o związek stosowania leku z depresją i samobójstwami.

ALERGIE, PIECZENIA I WYPRYSKI

 Ujawnione dramaty na nowo rozgrzały emocje wokół preparatów leczniczych i kosmetycznych. Nie wszystko, co służy urodzie, sprzyja zdrowiu - ostrzegają lekarze dermatolodzy. W większości kosmetyków polskich i zagranicznych zawartych jest ponad 400 substancji, których użycie powinno być zakazane. Dermatolodzy oceniają, że 10-20 proc. kobiet cierpi na alergie i inne schorzenia z powodu używania kosmetyków.

 W tuszach do rzęs często znajduje się polietylen, bizmut, chrom, tytan, mangan, azotan srebra. Po długotrwałym malowaniu nie tylko możemy pożegnać się z rzęsami, ale w skrajnych przypadkach nawet ze wzrokiem.

 Antyperspiranty "faszerowane" są aluminium - zatruwają gruczoły limfatyczne i podejrzane są o powodowanie nowotworu piersi. Talk - składnik pudru - może powodować rozedmę płuc. Naturalna henna - farba do włosów - bywa powodem napadów astmy oskrzelowej u fryzjerów

 Badania prowadzone w USA, Holandii i w innych krajach Europy Zachodniej pokazują, iż w ponad 50 proc. przypadków zmian wypryskowych na skórze ani pacjent, ani lekarz nie zdawali sobie sprawy, że ich przyczyną były kosmetyki - twierdzi dr Katarzyna Prystupa, lekarz dermatolog.

 Większość reakcji alergicznych bywa związana ze środkami do pielęgnacji skóry: są to kremy, mleczka, toniki, lotiony. Stanowią 60 proc. reakcji niepożądanych. Na drugim miejscu pod tym względem znajdują się środki do pielęgnacji paznokci i włosów, perfumy, dezodoranty.

 Kosmetyki do paznokci wywołują alergie nie w miejscu, gdzie byśmy się tego najbardziej spodziewali - w okolicy paznokcia czy opuszki palca, ale powodują najczęściej wyprysk kontaktowy "z przeniesienia". Świąd, pieczenia i wypryski pojawiają się w okolicach twarzy, oczodołów, szyi. Najczęściej przyczyną alergii są konserwanty i substancje zapachowe.

KREM W KONSERWIE

 Wiele drogich kremów zawiera konserwanty. Takie kremy mogą leżakować na ciepłej półce w sklepie nawet przez dwa lata. Konserwanty powstrzymują wzrost bakterii, ale niestety nie tylko w słoiczku z kremem, ale też rozsmarowywane na naszej twarzy niszczą pożyteczną florę bakteryjną bytującą w porach skóry.

 Konserwantom zarzuca się też inne "grzechy" - niszczenie wierzchniej warstwy naskórka, kurczenie się i marszczenie skóry oraz dezorganizację jej naturalnego systemu obronnego. Są obecne nie tylko w kremach, ale i w szamponach i piankach do kąpieli. Popularne konserwanty - parabeny - jest to grupa różnych estrów kwasu benzoesowego - uważane są za słabe alergeny. Używane są też do ochrony żywności przed psuciem, ale tą drogą raczej nie uczulają.

 Najbardziej groźnym konserwantem jest formaldehyd. Od lat znajduje się w pierwszej dziesiątce na liście najbardziej szkodliwych substancji. Dlatego czystego formaldehydu raczej się nie używa. Stosowane są jego "uwalniacze": Germal 115 - najpowszechniej po parabenach używany konserwant oraz Germal II, uważany za słaby alergen i używany w preparatach hipoalergicznych.

 Bardzo szkodliwe dla skóry są związki bromu. Są odpowiedzialne za 3 proc. wszystkich reakcji ubocznych spowodowanych przez kosmetyki.

 Podstawą większości kremów nawilżających jest lanolina - wydzielina gruczołów łojowych owiec. Ostatnio udało się wyprodukować lanolinę hipoalergiczną do pielęgnacji skóry suchej - jest mniej szkodliwa. Rozpuszczalna lanolina coraz częściej zastępuje tę podstawową. Wchodzi w skład emulsji kosmetycznych, używana jest jako dodatek natłuszczający do mydeł, szamponów, środków kondycjonujących włosy i półproduktów do wytwarzania past kremowych. Wydawało się, że lepszym środkiem nawilżającym będzie glikol propylenowy. Wprowadzenie go do kosmetyków miało stanowić prawdziwy przełom. Okazało się, że wprawdzie świetnie nawilża skórę, ale też niszczy ją w sposób niezwykle okrutny. Jest też przyczyną (poza alergiami, pokrzywkami) wielu poważniejszych schorzeń.

TRUJĄCE NUTKI ZAPACHOWE

 Aby ładnie pachnieć i do tego być dostępnym dla kieszeni zwykłego "rozsmarowywacza", krem musi zawierać syntetyczne zapachy, które podobnie jak konserwanty, nie są dla skóry przyjazne.

 Obecnie do produkcji szamponów, mydeł, kremów, fluidów używa się kilka tysięcy substancji zapachowych. Łączy się je w rodziny - nuty zapachowe. Są to substancje pochodzenia naturalnego bądź syntetyki.

 - Nawet jeśli przeprowadzimy testy uczuleniowe, to i tak nie jesteśmy w stanie dobrać kosmetyków dla każdego, bo składa się na nie zbyt wiele substancji - mówi dr Katarzyna Prystupa.

 Najczęściej uczulenia kontaktowe powodują olejki cynamonowy, geraniowy, eukaliptusowy, sosnowy, jodłowy i świerka syberyjskiego.

 Toksyczne mogą okazać się perfumy, jeśli się zestarzeją. Związane jest to z reakcjami chemicznymi zachodzącymi pomiędzy grupami karboksylowymi i aminowymi lub hydroksylowymi albo też w wyniku utleniania aldehydów.

 Benzoesan koniferylu wykorzystywany jest do perfum ze względu na posiadane walory zapachowe i jako popularny utrwalacz. Powoduje równomierne uwalnianie się składników zapachowych, co warunkuje utrzymywanie się aromatu przez długi okres. Na skórze wykwita trwałymi przebarwieniami.

 Odrębny problem stanowią kosmetyki przeterminowane, z drugiego obiegu - bazarowego oraz podrabiane. Lepiej stosować wyroby znanych firm - jeśli nie pomogą, to nie zaszkodzą, zawsze sprawdzać datę ważności. Gdy kosmetyk się przeleży na domowej półce, bezpieczniej z niego zrezygnować.

 Dr Zbigniew Hałat opracował przewodnik konsumenta po rynku kosmetyków. W nim przedstawił listę substancji niedozwolonych do stosowania w kosmetykach połączoną z listą substancji dozwolonych do stosowania w ograniczonych ilościach, zakresie i pewnych warunkach. -
 


 

Szanowni Państwo

Zalecam szczególną ostrożność i staranne zapoznawanie się ze składem kosmetyków zanim minister zdrowia wyda należne rozporządzenia do Ustawy o kosmetykach,  która od 12. maja 2002r. powinna chronić zdrowie i życie ludzi.

Art. 10 Ustawy o kosmetykach głosi,  iż  "Informacje dotyczące składu kosmetyków są udostępniane organom Inspekcji Sanitarnej, podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych, a w szczególności zakładom opieki zdrowotnej oraz lekarzom i lekarzom stomatologom prowadzącym indywidualną praktykę lekarską, wyłącznie w celu podjęcia natychmiastowego i właściwego leczenia, jeżeli zachodzi podejrzenie, że stosowanie kosmetyku było przyczyną zachorowania"

Tymczasem do końca czerwca 2002r.  minister zdrowia  wydał zaledwie 2 spośród wielu
rozporządzeń i to w następującej kolejności:

Rozporządzenie Ministra Zdrowia
z dnia 24 maja 2002 r.
w sprawie określenia informacji, jakie powinien zawierać wniosek 
o wyrażenie zgody na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym
nazwy składnika kosmetyku, oraz wzoru tego wniosku
 

Rozporządzenie Ministra Zdrowia
z dnia 11 czerwca 2002 r.
w sprawie określenia wzoru formularza przekazania danych 
do krajowego systemu informowania o kosmetykach 
wprowadzonych do obrotu oraz sposobu ich gromadzenia w tym systemie

Zanim w oparciu o ustawę z 30. marca 2001r. określono kategorie produktów będących kosmetykami, już zadbano o zatajenie ich składników!

dr Zbigniew Hałat



Lista substancji niedozwolonych do stosowania w kosmetykach
połączona z listą substancji dozwolonych do stosowania w kosmetykach
wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania

polskie nazwy wszystkich substancji z obu list 
zestawiono w porządku  alfabetycznym

nazwy bez podkreślenia - substancje zakazane w kosmetykach

nazwy z podkreśleniem - wymagane jest odpowiednie ostrzeżenie zdrowotne na opakowaniu kosmetyku, jak np: : Chronić oczy. Stosować na małej powierzchni. 
W przypadku wystąpienia podrażnienia przerwać stosowanie. Nie stosować u dzieci. I inne zależnie od substancji, jej stężenia i zakresu zastosowania.

1 -butylo-3-(N-krotonoilosulfanilylo)mocznik
1 -naftyloamina i 2-naftyloamina oraz ich sole
1,1,3,3,5-Pentametyl-4,6-dinitroindan (muskon)
1,2-epoksybutan
1,3-diamino-4-etoksybenzen i jego sole
1,3-dimetylopentanoamina i jej sole
11 -alfa-hydroksypregno-4-en-3,20-dion i jego estry
1-fenoksypropan-2-ol
2-(-4-allilo-2-metoksyfenoksy)-N,N-dietyloacetamid i jego sole
2-(4-chlorofenylo)fenyloacetylo- H-indano- ,3(2H)dion
2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioksyna
2,3-dichloro-2-metylobutan
2,4-diaminofenyloetanol i jego sole
2,5- diamino- -metoksybenzen i jego sole
2-amino-1,2-bis(4-metoksyfenylo)etanol i jego sole
2-amino-4-nitrofenol
2-amino-5-nitrofenol
2-metylo-1,3-diaminobenzen
2-metyloheptanoamina i jej sole
2-naftol
3-( -naftylo)-4-hydroksykumaryna
3,4',5-tribromosalicylanilid
3,4,5-trimetoksyfenetyloamina i jej sole
4,4'-dihydroksy-3,3'-(3-metylotiopropylideno)dikumaryna
4,5-dihydro-2-( ,2,3,4-tetrahydro-1-naftalenylo)-1H-imidazol i jego sole
4-amino-2-nitrofenol
4-benzyloksyfenol, 4-metoksyfenol, 4-etoksyfenol
4-fenylobut-3-en-2-on
4-hydroksybenzenosulfonian cynku
4-metylo-m-fenylenodiamina i jej sole
4-tert-butylofenol
4-tert-butylopirokatechol
5-(1,2-dibromo-2-fenyloetylo)-5-metylohydantoina
5,5-difenylo-4-imidazolidon
5-nitro-8-hydroksychinolina i jej sole
5-tetrabutylo-1,2,3-trimetylo-4,6-dinitrobenzen (piżmo tybetowe)(musk tibetene)
6-metylokumaryna
8-hydroksychinolina i jej siarczany, z wyjątkiem zastosowań opisanych w aneksie III
8-hydroxychinolina i jej siarczan
Acenokumarol
Acetometoksan
Acetonitryl
Acetylocholina i jej sole
Acetyloglutaminian deanolu
AETT
Akonityna i jej sole, (główny alkaloid Aconitum napellus L.)
Alkaloidy rauwolfii wężowej (Rauwolfia serpentina) i ich sole
Alkinole oraz ich estry, etery i sole, (alkohole acetylenowe)
Alkohol tribromoetylowy
Alloklamid i jego sole
Aminek większy (Ammi majus) i jego preparaty galenowe
Aminy sympatykomimetyczne działające na centralny układ nerwowy
Amitryptylina i jej sole
Amoniak
Amonu fluorek
Amonu fluorokrzemian
Amonu monofluorofosforan
Amylokaina i jej sole (stowaina)
Anilina, jej sole oraz halogenowane i sulfonowane  pochodne
Antyandrogeny o strukturze sterydowej
Antybiotyki
Antymon i jego związki
Apomorfina i jej sole
Apronalid (2-izopropylo-4-pentenoilo)mocznik
Arekolina
Arsen i jego związki
Atropina, jej sole i pochodne
Azacyklonol i jego sole
Azotan srebra
Azotan strontu
Azotyn sodu
Azotyny amylu
Barbiturany
Bemegryd i jego sole
Benaktyzyna
Bendroflumetiazyd i jego pochodne
Benzatropina i jej sole
Benzen
Benzenosulfonian kobaltu
Benzimidazol-2(3H)-on
Benzoazepiny i benzodiazepiny
Benzoesan 1 , -bis-(dimetyloaminometylo)propylu i jego sole
Benzoesan 2,2,6-trimetylo-4-piperydylu i jego sole
Benzoesany alkoholu 4-hydroksy-3-metoksycynamonowego, z wyjątkiem ilości normalnie zawartych w wyciągach naturalnych
Benzydyna
Benzylonium
Benzylowy alkohol
Beryl i jego związki
Betoksykaina i jej sole
Bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium L.) i jej preparaty galenowe
Bietamiweryna
Bis(hydroksyetylo)amino-propylo-N-hydroksyetylookta-decyloaminy
Bitionol
Brom (wolny)
Bromek tetraetyloamoniowy
Bromfeniramina i jej sole
Bromizowal  - (2-bromo-3-metylobutyrylo)mocznik
Brucyna
Buławinka czerwona (Claviceps purpurea Tul.) jej alkaloidy oraz preparaty galenowe
Butanilikaina i jej sole
Butanodinitryl
Butopiprin i jego sole
Cebula morska (Urginea scilla Stern.) i jej preparaty galenowe
Cefelina i jej sole (alkaloid z wymiotnicy Cephaëlis ipecacuanha)
Chinina i jej sole
Chlor
Chlorany metali alkalicznych
Chlorek winylu
Chlorfenoksyamina
Chlormetyna i jej sole
Chlormezanon
Chloroetan
Chloroform
Chloropikryna
Chlorowodorek cytrynianu chryzoidyny
Chlorpropamid
Chlorprotiksen i jego sole
Chlortalidon
Chlorzoksazon
Chrom, kwas chromowy i jego sole
CI 12075 (barwnik) oraz jego laki, sole i pigmenty na nim oparte
CI 12140 (barwnik)
CI 13065 (barwnik)
CI 15585 (barwnik)
CI 26105 (barwnik)
CI 42535 (barwnik)
CI 42555, CI 42555-1, CI 42555-2 (barwniki)
CI 42640 (barwnik)
CI 45170, CI 45170:1 (barwnik)
CI 61554 (barwnik)
CI 76050 (barwnik), 2,4-diamino-1-metoksybenzen i jego sole
Cinchofen oraz jego sole, pochodne i sole tych pochodnych
Cinchokaina i jej sole  (perkaina)
Cyklarbamat
Cyklizyna i jej sole
Cyklofosfamid i jego sole
Cyklokumarol
Cyklomenol i jego sole
Cynamonian 3-dietyloaminopropylu
Cyny (II) fluorek
Cyrkon i jego związki z wyjątkiem kompleksów wymienionych w aneksie III oraz laków, soli, pigmentów wymienionych w aneksie IV część I
Czaszka, w tym mózg, i oczy, migdały i rdzeń kręgowy z:
- bydła w wieku 12 miesięcy,
- owiec i kóz, które mają ponad 12 miesięcy lub, u których doszło do wyrżnięcia przez dziąsło pierwszego stałego siekacza
Czteroazotan pentaerytrytylu
DDT
Dekstrometorfan i jego sole
Dekstropropoksyfen
Dialkanoloamidy kwasów tłuszczowych
Diaminofenole
Dichloroetany
Dichloroetyleny
Dichlorofen
Difenhydramina i jej sole
Difenkloksazyna
Difenoksylat
Difenylpiralina i jej sole
Digitalina i wszystkie heterozydy naparstnicy purpurowej (Digitalis purpurea L.)
Dihydrotachysterol
Dikumarol
Dimetyloamina
Dimetyloaniliny, ich izomery, sole i halogenowane oraz sulfonowane pochodne
Dimetyloformamid
Dimetyloloetylenotiomocznik
Dimewamid i jego sole
Dioksan
Dioksetedryna i jej sole
Dipodjodyn 5,5'-diizopropylo-2,2'-dimetylobifenylo-4,4'-diolu
Disiarczek selenu
Disiarczki tiuramu
Disulfiram
Ditio-2,2'-bispirydyno-ditlenek- 1, 1', (addukt z trójwodnym siarczanem magnezu)
DMSO - dimetylosulfotlenek
Doksylamina
Drugorzędowe dialkanoloaminy
Dwuchlorometan
Dwusiarczek węgla
Dwuwodorofluorek
dziegieć z węgla kamiennego - surowy i rafinowany
Efedryna i jej sole
Emetyna, jej sole i pochodne
Endryna
Epinefryna (adrenalina)
Ester 2-dietyloaminoetylowy kwasu 3-hydroksy-4-fenylobenzoesowego i jego sole
Ester etylowy kwasu bis-(4-hydroksy-2-okso-1-benzopirano-3-ilo)octowego i sole tego kwasu
Ester fenylo-2-piperydylometylowy kwasu octowego i jego sole
Ester tritolilowy kwasu fosforowego
Estrogeny
Estry kwasu 4-aminobenzoesowego z wolną grupą  aminową , za wyjątkiem wymienionego w aneksie VI
Estry kwasu tioglikolowego
Etionamid
Etoheptazyna i jej sole
Etylfenacemid
Fasola kalabarska (Physostigma venenosum Balf.)
Fenacemid
Fenadiazol
Fenaglikodol
Fenetamina
Fenindion
Fenmetrazyna, jej pochodne i sole
Fenol i jego sole alkaliczne
Fenoloftaleina
Fenotiazyna i jej związki
Fenozolon
Fenprobamat
Fenprokumon
Fenylbutazon
Fenylenodiamina: m- i p-fenylenodiamina, jej pochodne N-podstawione i ich sole; N-podstawione pochodne o-fenylenodiaminy
Fenyramidol
Fizostygmina i jej sole
Fluanizon
Fluorezon
Fluorouracyl
Formaldehyd
Fosfor i fosforki metali
Fosforan dietylowo 4-nitrofenylowy
Furazolidon
Furo[3,2-g]chromen-7-on i jego alkilopodstawione pochodne, np. trioxalen (2,5,9-trimetylo-7H-furo[3,2-g][1]-benzopiran-7-on), z wyjątkiem ilości normalnie zawartych w wyciągach naturalnych
Galamina
Galantamina
Glicyklamid
Glikokortikoidy
Glikozydy Thevetia neruifolia Juss. zawarte w ekstraktach
Glinowocyrkonowy chlorowodorotlenek i chloroglicynian
Glinu fluorek
Glutetimid i jego sole
Guanetydyna i jej sole
Gwajafenezyna
Haloperydol
Heksachloroetan
Heksachlorofen
Heksacyklonat
Heksadecyloamoniowy fluorek
Heksapropymat
Hioscyamina, jej sole i pochodne
Hioscyna, jej sole oraz pochodne skopolamina
Hydrazydy i ich sole
Hydrazyna, jej pochodne i sole
Hydrochinon
Hydrofluorek 3-pirydynometanolu
Hydroksyzyna
Imperatorin
Inprokwon
Izodryna
Izokarboksazyd
Izomery dibromosalicylanilidu
Izomery dichlorosalicylanilidu
Izomery dinitrofenolu
Izomery tetrabromosalicylanilidu
Izomery tetrachlorosalicylanilidu
Izometepten i jego sole
Izoprenalina
Izosorbid
Izotiocyjanian allilu
Jałowiec sawina (Juniperus sabina L.) (liście, wyciąg oraz preparaty galenowe)
Jod
Johimbina i jej sole
Kadm i jego związki
Kantarydyna
Kaptan
Kaptodiam
Karamifen i jego sole
Karbromal - (2-bromo-2-etylobutyrylo)mocznik
Karbutamid
Karyzoprodol
Katalaza
Klofenamid
Kolchicyna, jej sole i pochodne
Kolchikozyd i jego pochodne
Komosa piżmowa (Chenopodium ambrosioides)
Komórki, tkanki oraz inne substancje lub ich ekstrakty pochodzące z ciała ludzkiego
Koniina
Konwalatoksyna
Kroton przeczyszczający (Croton tiglium) (olej)
Krymidyna
Ksantynol
Ksylometazolina i jej sole
Kumetarol
Kurara i kuraryna
Kwas (4-(4-hydroksy-3-jodofenoksy)-3,5-dijodofenylo) octowy i jego sole
Kwas 3,4-metylenodioksy-8-metoksy- 10-nitro-1-fenantrenokarboksylowy i jego sole (kwas arystolochowy i jego sole)
Kwas 4-aminosalicylowy i jego sole
Kwas borowy
Kwas cyjanowodorowy i jego sole
Kwas E-aminokapronowy i jego sole
Kwas etidronowy i jego sole
Kwas fluorowodorowy, jego normalne sole, kompleksy i fluorowodorki z wyjątkiem umieszczonych w Aneksie III cz. 1
Kwas pikrynowy
Kwas szczawiowy, jego estry i sole zasadowe
Kwas tioglikolowy i jego sole
Kwas trójchlorooctowy
Kwas tyropropowy i jego sole
Kwas urokaninowy i jego ester etylowy
L-beta-hydrastyna oraz hydrastynina i ich sole
Laurowiśnia wschodnia (Prunus laurocerasus L.)
Lidokaina
Lindan
Litu wodorotlenek
l-Naftol
Lobelina i jej sole
LSD-25 i jego sole
L-sparteina i jej sole (alkaloid łubinu i janowca)
Lulek czarny (Hyoscyamus niger L.) (liście, nasiona, proszek oraz preparaty galenowe)
Łój - wolno stosować pochodne łoju pod warunkiem, że zostały zastosowane następujące metody ściśle zapewnione przez producenta:
- transestryfikacja lub hydroliza w co najmniej 200 o C i 40 barach (40 000 hPa) przez 20 min. (gliceryna oraz kwasy i estry tłuszczowe),
- zmydlanie NaOH 12M (gliceryna i mydło) w:
- procesie periodycznym w 95 o C przez trzy godziny,
lub
procesie ciągłym w 140 o C, 2 barach (2000 hPa) przez 8 min lub w warunkach równoważnych
Magnezu fluorek
Magnezu fluorokrzemian
Majka lekarska (Cantharis vesicatoria)
Malonian2-(4-metoksybenzylo-N-(2-pirydylo)amino) etylodimetyloaminy
Mannomustyna i jej sole
Mefeklorazyna i jej sole
Mefenezyna i jej estry
Mekamylamina
Meprobamat
Metamfepramon i jego sole
Metanol
Metapirylen i jego sole
Metetoheptazyna i jej sole
Metformina i jej sole
Metheptazyna i jej sole
Metokarbamol
Metotreksat
Metylofenidat i jego sole
Metylofenylenodiaminy i ich pochodne N-podstawione i ich sole (1) z wyjątkiem 4-metylo-m-fenylenodiaminy i jej soli (poz. 364 Aneks II)
Metyprylon i jego sole
Metyrapon
Miłek wiosenny (Adonis vernalis L.) i jego preparaty
Minoksydyl oraz jego sole i pochodne
Mleczan strontu
Mofebutazon
Monoalkanoloaminy
Morfolina i jej sole
N, N', N'-Tris(polioksyetyleno)-N-heksadecylopropylenodiaminy
N-5-chlorobenzoksazol-2-iloacetamid
Nadtlenek benzoilu
Nadtlenek wodoru i inne związki uwalniające nadtlenek wodoru (w tym nadtlenek mocznika i nadtlenek cynku)
Nafazolina i jej sole
Nalorfina, jej sole i etery
Narkotyki naturalne i syntetyczne
Neodym i jego sole
Nieorganiczne azotyny, z wyjątkiem azotynu sodu według aneksu III
Nikotyna i jej sole
Nitrobenzen
Nitrofurantoina
Nitrogliceryna
Nitrokrezole i ich sole z metalami alkalicznymi
Nitrometan
Nitroprusydki metali alkalicznych
Nitrostilbeny, ich homologi i pochodne
Nitrozoaminy
Noradrenalina i jej sole
Noskapina i jej sole
N-tlenek N,N-bis(2-chloroetylo)metyloaminy i jego sole
O,O'-diacetylo-N-allilo-N-normorfina
Octan ołowiu
o-fenylenodiamina i jej sole
Oksanamid i jego pochodne
Oksfenerydyna i jej sole
Oktadecynyloamoniowy fluorek
Oktamoksyn i jego sole
Oktamylamina i jej sole
Oktodryna i jej sole
Oleandryna (glikozyd kardenolidowy zawarty w liściach oleandra)
Olej antracenowy
Olej z nasion wawrzynu szlachetnego (Laurus Nobilis)
Ołów i jego związki z wyjątkiem wymienionych na Liście III
Padymat A
Parametazon
Paration
Paretoksykaina
Peletieryna i jej sole
Pemolina i jej sole
Pentachloroetan
Petrychloral
Pikrotoksyna
Pilokarpina i jej sole
Pipazetat i jego sole
Pipradol i jego sole
Piprokurarium
Pirogallol
Pirokatechina (Catechol)
Piżmo ambretowe (Musk Ambrette)
Pochodne nitrowe karbazolu
Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna L.) i jego preparaty
Poldyna
Polikarboksylan strontu
Polimer aldehydu octowego
Potasu fluorek
Potasu fluorokrzemian
Potasu lub sodu wodorotlenek
Potasu monofluorofosforan
Potoślin pierzasty (Pilocarpus jaborandi Holmes) i jego preparaty galenowe
Pramokaina
Probenecyd
Progestageny
Prokainamid oraz jego sole i pochodne
Propanodinitryl
Propyfenazon
Prostygmina i jej sole (neostygmina)
Psianka czarna (Solanum nigrum L.) i jej preparaty galenowe
Psylocybina
Rezorcyna
Rośliny należące do rodzaju kulczyba (Strychnos species) oraz ich preparaty galenowe
Rośliny należące do rodzaju skrętnik, Strophantum species
Rośliny z rodzaju ciemiężyca, Veratrum Spp. i ich preparaty
Rośliny z rodzaju szkarłatka i ich preparaty (Phytolacca Spp.)
Rtęć i jej związki
Rybitrutka indyjska (Anamirta cocculus L.) (owoc)
Safrol - 1,2-metylenodioksy-4-allilobenzen z wyjątkiem ilości normalnie zawartych w wyciągach naturalnych oraz użyty w stężeniach nie przekraczających 100 ppm w produktach końcowych, 50 ppm w produktach przeznaczonych do utrzymywania higieny jamy ustnej, z zastrzeżeniem, że nie może występować w pastach do zębów przeznaczonych specjalnie dla dzieci
Santonina
Schoenocaulon officinale Lind (nasiona i preparaty galenowe)
Selen i jego związki, z wyjątkiem disiarczku selenu na warunkach aneksu III
Siarczki metali alkalicznych
Siarczki metali ziem alkalicznych
Siarczki tiuramu
Sodu fluorek
Sodu fluorokrzemian
Sodu monofluorofosforan
Sole ambenonium
Sole baru, za wyjątkiem siarczanu i siarczku na warunkach wymienionych w aneksie III oraz laki, sole i pigmenty przygotowane z barwników wymienionych w aneksie IV część I
Sole choliny i ich estry
Sole cynku rozpuszczalne w wodzie z wyjątkiem fenylosulfonianu cynku i pirytionianu cynku
Sole dekametylo-bis-trójmetyloamoniowe, np. bromek dekametonium
Sole furfurylotrimetyloamoniowe
Sole kwasów O-alkiloditiokarboksylowych
Sole N-(3-karbamoilo-3,3-difenylopropylo)-N,N-diizopropylometyloamoniowe
Sole N,N-[(metyloimino)dietyleno]-bis- (etylodimetyloamoniowe) np. bromek azametonium
Sole N,N™-heksametyleno-bis-trimetyloamoniowe
Sole pentametyleno-bis-trójmetyloamoniowe, np. bromek pentametonium
Sole złota
Sól sodowa 1 -hydroksy-2( H)-pirydynotionu
Spironolakton
Strofantyny i ich aglikony oraz główne pochodne
Stroiczka wzdęta (Lobelia inflata L.) i jej preparaty galenowe
Strontu chlorku sześciowodzian
Strontu nadtlenek
Strontu octanu półwodzian
Strontu wodorotlenek
Strychnina i jej sole
Substancje o działaniu androgennym
Substancje radioaktywne
Sulfinpirazon
Sulfonamidy (sulfanilamidy i ich pochodne otrzymane przez podstawienie jednego lub więcej atomów wodoru grupami NH2) i ich sole
Sultiam
Syntetyczne substancje o działaniu kuraryzującym
Szczepionki, toksyny i surowice
Szczwół plamisty (Conium maculatum L). (owoc, proszek, preparaty galenowe)
Śledziony owiec i kóz i pochodzące z nich substancje
Tal i jego związki
Talidomid i jego sole
Talk: uwodniony krzemian magnezowy
Tefazolina i jej sole
Tellur i jego związki
Tetrabenazyna i jej sole
Tetrachlorek węgla
Tetrachloroetylen
Tetraetylopirofosforan
Tetrafosforan heksaetylu
Tetrakaina i jej sole
Tiamazol
Tiomocznik i jego pochodne, z wyjątkiem wymienionego w aneksie III
Tiotepa
Tlenek etylenu
Toina konopiowata (Apocynum cannabinum L.) i jej preparaty
Tojad mordownik (Aconitum napellus L.) (liście, korzenie i preparaty galenowe)
Tolboksan
Tolbutamid
Toluidyny, ich izomery, sole i halogenowane oraz sulfonowane pochodne
Tosylan bretylium
Tosylchloramina sodu
Tranylcypromina i jej sole
Tretamina
Tretynoina (kwas retynolowy i jego sole)
Trialkanoloaminy
Triamteren i jego sole
Trichlorometyna i jej sole
Trifluperydol
Triparanol
Trójazotan 2-etylo-2(hydroksymetylo)- ,3-propanodiolu
Trypelenamina
Tuaminoheptan, jego izomery i sole
Tyrotrycyna, mieszanina antybiotyków polipeptydowych, wyosobniona z kultur Bacillus brevis, zaw. od 10-20% gramicydyny i od 40-60% tyrocydyny
Walnoktamid
Wapnia fluorek
Wapnia monofluorofosforan
Wapnia wodorotlenek
Warfaryna i jej sole
Weratryna i jej sole oraz preparaty galenowe
Witaminy D2 i D3 ergokalcyferol, cholekalcyferol
Wodzian chloralu
Wymiotnica prawdziwa oraz gatunki pokrewne (Cephaëlis ipecacuanha Brot.) (korzenie, proszek oraz preparaty galenowe)
Zimowit jesienny (Colchicum autumnale L.) i jego preparaty galenowe
Złocień biały (Pyrethrum album L.) i jego preparaty  galenowe
Zoksazoloamina
 

UWAGA!
12. lipca 2002r. weszło w życie

Rozporządzenie Ministra Zdrowia
z dnia 12 czerwca 2002 r.
w sprawie ustalenia listy substancji niedozwolnych do stosowania w kosmetykach,
listy substancji dozwolonych do stosowania w kosmetykach
wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania,
listy barwników, substancji konserwujących i promieniochronnych
dozwolonych do stosowania w kosmetykach
oraz znaku graficznego wskazującego na umieszczenie dodatkowych informacji.


 
M
C
K
alergie, zatrucia, zakażenia, urazy
dochodzenie przyczyn  w składzie: 
żywności, napojów, kosmetyków, leków i in. produktów,
w usługach oraz w otaczającym środowisku

PORADNIA 
MEDYCZNEGO CENTRUM KONSUMENTA
 

M
C
K


 

MEDYCZNE CENTRUM KONSUMENTA


3smoki



§
§
§
§
§
kto wytwarza lub sprzedaje produkt niebezpieczny, ten odpowiada
za ciężki uszczerbek na zdrowiu, inne naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, a także za doznaną krzywdę konsumenta

Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty 
Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien  wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany  stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego  zawodu. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do  pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły  widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do  naprawienia szkody odpowiedniej renty. Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa.

§
§
§
§
§

 



STOWARZYSZENIE
  OCHRONY
     ZDROWIA
       KONSUMENTÓW
STOWARZYSZENIE OCHRONY ZDROWIA KONSUMENTÓW



ZAGROŻENIA ZDROWIA W POLSCE
CZASOPISMO RUCHU OCHRONY ZDROWIA
AKTUALIZOWANA WERSJA ELEKTRONICZNA
"ZAGROŻENIA ZDROWIA W POLSCE"



ALFABETYCZNY SPIS ZAWARTOŚCI
STRON INTERNETOWYCH DOMENY HALAT.PL
DOTYCZĄCYCH OCHRONY ZDROWIA