NOWY TARG - STOLICA PODHALA

Od dwóch dni praktycznie niezmienne pozostają efekty badań wody uzyskanej w procesie jej uzdatniania na stacji w Szaflarach. Wczoraj wyniki były takie same jak przedwczoraj. Oznacza to, że w sobotę, woda na pewno nie będzie dopuszczona do użytku, a w niedzielę jest to możliwe, ale tylko teoretycznie. Zakopiański SEWiK nadał zaprzecza, że to awaria oczyszczalni jest powodem wysokiej zawartości bakterii w wodzie.

Poziom niezadowolenia wśród nowotarżan rośnie. W naszej redakcji odbieraliśmy telefony oburzonych Czytelników, którzy zarzucali nam oszustwo przy wczorajszej publikacji zdjęcia samochodu rozwożącego wodę. - Było tyle już awarii w mieście, że pewnie daliście jakieś stare zdjęcie - zarzuciła nam telefonicznie nowotarżanka. Zarzut jednak niesłuszny. Fotografia została zrobiona przedwczoraj o godz. 14.49 na osiedlu Powstańców Śląskich, a dzisiejsze - wczoraj o godz. 16.18 na o. Podtatrzańska. Niestety na potrzeby mieszkańców jest tylko jeden beczkowóz, drugi wozi wodę do stacji dializ przy szpitalu, a dwa należące do mleczarni zaopatrują w wodę resztę szpitala. Nowotarżanie ciągle pomstują na władze miejskie, że te nie szukają alternatywnych źródeł zasilania miasta w wodę. Nie szukają, bo już znalazły. Ubiegłoroczne rozkopy na ul. Ludźmierskiej to nic innego jak instalacja magistrali wodociągowej do os. na Skarpie, skąd w tym roku będzie prowadzony kolejny odcinek łączący całość wodociągu ze studniami dawnych Nowotarskich Zakładów Przemysłu Skórzanego. Obecnie te studnie należą do miasta i docelowo władze chcą właśnie z nich dostarczać wodę. Na modernizację sieci wodociągowej potrzeba jednak pieniędzy, a tych w budżecie tak wiele nie ma.
Wczoraj zostało zamknięte kilka placówek gastronomicznych, które nie mają własnego ujęcia wody (studnia). Nowotarski Sanepid zakazał dalszej działalności przy użyciu wody z wodociągów. Także mieszkańcy nie powinni używać tej wody za wyjątkiem spłukiwania sanitariatów.
Nawet jeśli jakość wody płynącej Dunajcem poprawi się dzisiaj, to dopiero jutro będą znane wyniki pierwszego z dwóch odczytów testu laboratoryjnego. Stacja uzdatniania wody pracuje na bieżąco, ale nie udaje się poprawić parametrów wody tak, by służby sanitarne zezwoliły na jej bezpieczne użytkowanie.
Zakopiański SEWiK oskarżany o spowodowanie zanieczyszczenia Białego Dunajca odpiera zarzuty. Szef oczyszczalni chce dowodów.
Piotr RAYSKI-PAWLIK

W sobotę wyniki badań wody z nowotarskiej sieci wskazywały, że liczba przetrwalników bakterii clostridium znacznie się obniżyła: z 9 do 3 na 100 mililitrów. Niektóre odcinki miejskiej sieci były zupełnie wolne od przetrwalników. Taki stan był efektem trzydniowych działań prowadzonych przez Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji.

Polegały one nie tylko na intensywnym płukaniu 80-kilometrowego wodociągu, ale i na próbowaniu różnych metod niszczenia niebezpiecznej bakterii w szaflarskiej Stacji Uzdatniania Wody. Okazało się, że koagulacja (proces wiązania zmętnień) redukuje ilość przetrwalników, niszczono je także przy pomocy lamp ultrafioletowych. Do Szaflar zostanie również sprowadzona instalacja do dezynfekowania wody dwutlenkiem chloru.

Niestety, nie zmniejszyła się liczba bakterii w wodzie Białego Dunajca, zasilającego ujęcie dla miasta. W sobotę laboratoryjne badania nadal wykazywały 10 przetrwalników na 100 mililitrów, co znaczy, że koryto rzeki pełne jest clostridium. Poziom wody - prawdopodobnie z powodu wyższej temperatury i intensywnego już topnienia śniegu - zaczął się podnosić. Lepiej to wróży procesowi wymywania groźnej dla człowieka flory bakteryjnej z mułów brzegowych.

Konsultantami MZWiK byli m.in. najlepsi w Polsce specjaliści z dziedziny mikrobiologii. Pozytywnie ocenili oni dotychczas zastosowane metody. Dzięki tym kontaktom szefostwo MZWiK dowiedziało się, iż nie tylko Zielona Góra, ale i kilkanaście innych miast miało problem z clostridium.

Lekarze nie odnotowali na razie przypadków zaburzeń gastrycznych spowodowanych infekcją bakteryjną. Wiadomo zresztą, że kwas żołądkowy średnio zdrowego człowieka powinien się uporać z bakterią. Bardziej narażone na zakażenie są osoby wycieńczone przewlekłą chorobą, z osłabioną immunologią itd. W kontakcie z clostridium niebezpieczne może być także nawet najdrobniejsze skaleczenie, gdyż bakteria powoduje m.in. zakażenia przyranne. Wysuszanie i natlenianie oczywiście osłabia przetrwalniki groźnego beztlenowca.

Przyczynę masowego pojawienia się clostridium w wodzie Białego Dunajca będzie badać prokuratura - prawdopodobnie zakopiańska, jako właściwa dla miejsca powstania zagrożenia dla zdrowia ludzi.

- W interesie Zakopanego leży wyjaśnienie tej sprawy - mówi zastępca wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, inż. Ryszard Listwan. - Ale nie ulega wątpliwości, że coś trzeba zrobić z odcinkiem Dunajca pomiędzy Zakopanem a Nowym Targiem. Nasza wspólna sprawa z gminami - a ustawowe zadania wójtów - to przyjrzenie się, jak wygląda gospodarka ściekami na tym odcinku. Za taki przegląd powinny się wziąć wspólnie powiaty nowotarski i tatrzański. (ASZ)

Wojciech Biedroń

Dziennik Polski, 12. marca 2003r.

Nadal jest źle

Raport o wodzie

Woda w nowotarskim wodociągu nadal jest zła i nie nadaje się do użytku - powiedziała nam wczoraj dyrektor nowotarskiego sanepidu Rita Lech-Jóźwiakowska. - Nie można mieć bezpośredniego kontaktu z wodą.

Dyrektor sanepidu nie ujawniła nam aktualnego stężenia bakterii Clostridium w sieci wodociągowej, stwierdziła tylko, że w różnych punktach pomiarowych stężenie rośnie albo spada. - To nie ma żadnego znaczenia, jakie jest stężenie, w wodzie miejskiej nie może być wcale bakterii Clostridium - mówi dyrektor Rita Lech-Jóźwiakowska. - Nie mamy żadnej informacji o zachorowaniach, które można wiązać z występowaniem tej bakterii. Wszyscy lekarze mają obowiązek przekazywać nam taką informację.

Mieszkańcy Nowego Targu obawiają się, czy licznych przypadków zachorowań na tzw. grypę żołądkową nie trzeba wiązać ze stanem sanitarnym wody pitnej w Nowym Targu. Choroba objawia się kilkudniową wysoką gorączką, dolegliwościami przewodu pokarmowego, biegunką i wymiotami. Jej ofiarami padają szczególnie dzieci. - Taki sam przebieg choroby występuje u mieszkańców całego powiatu nowotarskiego - powiedziała nam dr Rita Lech-Jóźwiakowska. Jej zdaniem trudno więc wiązać przypadki grypy żołądkowej ze stanem sanitarnym wody. (KS)

Gazeta Krakowska, 13. marca 2003r.

Dlaczego tak późno?

.
Po tygodniu od wprowadzenia zakazu używania wody z nowotarskich wodociągów w mieście nie ma już pytań o sprawców
całego problemu, tylko o to, dlaczego tak późno wprowadzono ten zakaz i dlaczego wodociągi nie były na to przygotowane. Natomiast jednoznaczne wskazanie zakopiańskiej oczyszczalni jako winowajcy Wojciech Kniotek, dyrektor MZWiK uważa za przedwczesne.

- Myślę, że te ataki wyszły bardziej od strony mediów - odpowiada na pytanie o zasadność pierwszych reakcji nowotarżan. - Wskazuje się na oczyszczalnię w Zakopanem, bo ich awaria zbiegła się w czasie. Ale jest dziwne, bo do dziś sytuacja nie poprawiła się. Co więc mogło stać się przyczyną zakażenia nowotarskiej wody? Oczywiście awaria w Zakopanem mogła mieć wpływ na sytuację w Nowym Targu, ale Kniotek wskazuje na długą zimę. - Przez cztery miesiące Dunajec był skuty lodem, a stan wody był bardzo niski -zwraca uwagę. - Brak tlenu w wodzie daje dobre warunki do życia tym bakteriom, a roztopy zaczęły się właściwie dziś.

Zapytaliśmy dyrektora dlaczego, skoro woda nie nadaje się prawie do niczego, płynie ona w nowotarskich kranach. Tajemnicą poliszynela jest, że wiele osób nic nie robi sobie z zakazu Sanepidu i normalnie myje się w wodzie z kranu zachowując ostrożność tylko jeżeli chodzi o przygotowywanie posiłków. Okazuje się, że zatrzymanie wody w kranach wiązałoby się z dużo większym niebezpieczeństwem, niż obecna pokusa korzystania z wody. Trzeba bowiem nadmienić, że w tej chwili płynąca w kranach woda jest trzykrotnie mocniej chlorowana niż wtedy, kiedy nadawała się do picia. Ma ona
dezynfekować wodociąg i nie dopuszczać do zagnieżdżenia się w jego ściankach bakterii, do czego zdaniem dyrektora doszłoby, gdyby z wodociągu wodę spuścić. A nie ma możliwości utrzymania wody w sieci bez dopompowywania jej stale.
Pozostaje jeszcze zadawane przez wielu nowotarżan pytanie dlaczego przez kilka dni bez ostrzeżenia piliśmy wodę skażoną bakteriami.
Dyrektor Kniotek wyjaśnia, że do tej pory nie było powodów do obaw. Kiedy weszły nowe przepisy dotyczące czystości wody w wodociągach nie było żadnych sygnałów, że mogą być problemy.
Owszem, pojawiły się przekroczenia norm bakteriologicznych, które są do stwierdzenia po 48 godzinach od pobrania próbki, ale ponieważ równocześnie przyszła informacja z zakopiańskiej oczyszczalni o przejściowych problemach, wodociągi skojarzyły okoliczności i uznały, że sytuacja ulegnie poprawie. Nie uległa, Sanepid pobrał swoje próbki i wydał decyzję, którą znamy.
Pozostaje niewyjaśnione do końca czego mamy się bać. Clostridium perfringens, która oznaczana jest na stacji uzdatniania wody to bardzo niebezpieczny beztlenowiec powodujący tzw. zgorzel gazową zwaną inaczej gangreną. Samo Clostridium bowiem to rodzaj bakterii, których jest bardzo wiele. Sporo o nich wie doc. dr hab. Małgorzata Bulanda z Katedry Mikrobiologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Według niej najbardziej prawdopodobnym jest występowanie Clostridium Difficile - jest to bakteria pochodzenia jelitowego. Co prawda rzeczywiście występuje w przewodzie pokarmowym człowieka i jest to zjawisko pozytywne. Natomiast spożycie jej, zwłaszcza w większych ilościach grozi biegunką i chorobą jelit.
I niewykluczone, że właśnie ta bakteria spowodowała narzekanie na ból brzucha u wychowanków przedszkola nr 7, które wczoraj odwiedziliśmy. - U dzieci bóle brzucha to częsta dolegliwość, ale ostatnio zdarzały się częściej - mówi Maria Chowaniec, dyrektor przedszkola. W zeszłą środę otrzymała telefon z Sanepidu, że nie wolno używać wody do żadnych celów, ale wie, że skażenie było już wcześniej. Martwi się o swoich podopiecznych podwójnie: że pili taką wodę przed decyzją Sanepidu, i że teraz musi ich karmić bez używania wody z wodociągów. Co prawda chwali sobie Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji, że na każdy telefon przywożona jest woda, ale serwując dzieciom na obiad jogurt i chipsy, mimo braku zastrzeżeń z Sanepidu, ma wyrzuty sumienia. Chłopcom co prawda zmiana menu bardzo się podoba, ale ich koleżankom już nie. I aż zdumiewające ile sześcioletnie dzieci wiedzą o powodach zmiany kuchni!
Spore zmiany w nowotarskiej gastronomii. Wczoraj odwiedziliśmy bar "Maharadża", który po zakazie używania wody wydanym przez Sanepid w ubiegłym tygodniu zamknął swoje podwoje - nie ma własnego ujęcia. Wczoraj restauracja działała z pozoru normalnie. - Ale nie serwujemy nic, czego nie da się przygotować z półproduktów - powiedziała naszemu reporterowi pani za barem. - Ziemniaków nie ma. Mogą być frytki. I wszystko w plastikowych kubkach lub na plastikowych talerzykach. Sztućce też są jednorazowe - wzdychała.

,Gorący Telefon Gazety Podhalańskiej" dzwonił wczoraj częściej niż zwykle. Ludzie nie mogli się dodzwonić do MZWiK i do Urzędu Miasta, po południu dzwonili więc do nas dowiedzieć się co dalej. Na naszą głowę spadł kubeł pomyj adresowanych pierwotnie do władz samorządowych. Że nic się nie robi w kierunku poprawy jakości wody, że jeszcze uchwalone podwyżki, a jeszcze za skażoną wodę trzeba będzie i tak płacić.
Że samorząd nic nie robi, to nie do końca prawdziwe stwierdzenie, choć pewnie można by więcej. Od momentu przejęcia od likwidowanych NZPS miasto wprowadza program włączenia tych studni do wodociągów. Ale dzieje się to dopiero od 1999 r.
Wcześniejszy program był zdaniem dyrektora Kniotka źle zrobiony - jest kilka odwiertów na Równi Szaflarskiej, ale nie ma tam nawet uzbrojenia w postaci agregatów, a ziemie nie są wykupione. Na pocieszenie powtórzymy: już 30 września studnie mają zostać przyłączone, choć od początku wiadomo, że nie są w stanie obecnie zaspokoić potrzeb całego miasta. Zapytaliśmy więc dyrektora o scenariusz ponownego skażenia, gdyby zdarzyło się ono np. 1 października, kiedy studnie będą już podłączone. Okazuje się, że na pewno awaria byłaby wiele, wiele mniej uciążliwa. Wody brakowałoby okresowo, na pewno mniej więcej w godzinach popołudniowych. MZWiK byłby jednak w stanie opracować harmonogram korzystania z wody przez poszczególne dzielnice miasta. Szpital zaopatrywałby się wtedy z wodę w nocy (napełniając zbiorniki), zaś w dzień korzystaliby zwykli mieszkańcy.
Przynajmniej nie trzeba byłoby nosić wody z beczkowozów. Na koniec zła wiadomość: wczoraj do Nowego Targu dzwonił serwisant firmy, która ma Nowemu Targowi wypożyczyć instalację do odkażania wody dwutlenkiem chloru. Możliwe, że pojawi się ona na stacji uzdatniania wody dopiero we wtorek, a nie jak wcześniej zapowiadaliśmy za MZWiK - w poniedziałek. Dopiero jednak dziś mają być znane szczegóły.
Piotr RAYSKI-PAWLIK

"Nasze Strony" 13. marca 2003r.

Burmistrz truje

Burmistrz Nowego Targu serią błędnych decyzji spowodował zagrożenia życia mieszkańców miasta.

Przynajmniej od 25 lutego w nowotarskich wodociągach płynie woda zagrażająca zdrowiu i życiu ludzi. Zawiera Clostridium perfringens, bakterie z grupy coli i coli typu kałowego. Nie wolno jej pić, nie można jej używać do mycia, prania. Można - spłukiwać toalety. Zatruta woda dostała się do sieci wodociągowej ponieważ źle pracuje podległa burmistrzowi stacja uzdatniania wody.
- Clostridium perfringens
jest to tzw. bakteria wskaźnikowa. Jej obecność mówi o tym, że doszło do skażenia odchodami ludzkimi i zwierząt stałocieplnych - wyjaśnia dr Zbigniew Hałat, epidemiolog, były Główny Inspektor Sanitarny Kraju. - Obecność Clostridium w sieci wodociągowej mówi o tym, że zawiodły systemy filtracji i uzdatniania wody. Samo Clostridium nie stanowi największego zagrożenia. Ono wskazuje, że w tej wodzie mogą być groźniejsze wirusy, bakterie, pasożyty, lamblie.
Ryzyko jest ogromne.
Mieszkańcy Nowego Targu o skażeniu wody dowiedzieli się dopiero 5 marca.
O stopniu skażenia wody i zasadach postępowania mieli się dowiedzieć się z komunikatu burmistrza Marka Fryźlewicza następującej treści: "W związku z decyzją z dnia 5 marca 2003 r. Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w Nowym Targu stwierdzającą, że WODA NIE NADAJE SIĘ DO SPOŻYCIA, apeluje się do mieszkańców miasta Nowego Targu o korzystanie z wody ze studni publicznych i źródła z ogrodu kościoła Św. Katarzyny do czasu odwołania komunikatu. (Woda w sieci wodociągowej znajduje się ze względu na potrzeby jej płukania)."
To jedyna
- i do tego błędna - oficjalna informacja dla mieszkańców miasta.
Prof. dr hab. Jerzy Bralczyk z Zakładu Retoryki i Języka Mediów Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego nie ma wątpliwości, że posługujący się językiem polskim, po przeczytaniu komunikatu "woda nie nadaje się do spożycia" nie będą poinformowani, że mają się w tej wodzie nie myć. Jest to dla niego oczywiste. Spożywanie oznacza jedzenie i picie. /patrz komentarz prof. Bralczyka/
Język urzędników
Rita Lech-Jóźwiakowska, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Targu wyjaśnia, że w decyzji nie mogła użyć innego sformułowania, ponieważ nie istnieje w prawie żadne inne pojęcie - jest tyko woda do spożycia.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 19 listopada 2002 obliguje Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do informowania konsumentów o jakości wody w sposób ogólnie przyjęty na danym terenie. - Do wszystkich szkół, przedszkoli, placówek, zakładów korzystających z sieci wodociągowej wysłaliśmy decyzję oraz uzasadnienie - podaje Rita Lech-Jóźwiakowska. Uzasadnienie zawiera informację o bakteriach, które zawiera woda, o tym, że stanowi zagrożenie zdrowia i życia oraz, że nie wolno z niej korzystać. Taką informację otrzymał również - zgodnie z rozporządzeniem - burmistrz. Komunikat przez niego wydany nie zawiera tych informacji. Burmistrz doszedł do wniosku, że mieszkańcy mają obowiązek domyśleć się, co miał na myśli. Myli się. /patrz "Burmistrz naraża mieszkańców"/
Burmistrz ściemnia
Podczas sesji Rady Miasta, która odbyła się w środę 5 marca, burmistrz bagatelizował sprawę i twierdził, że skażenie wody w Nowym Targu spowodowane jest awarią oczyszczalni ścieków w Zakopanem. Nie ma żadnych dowodów, że tak się stało.
- To bezpodstawne pomówienia - oburza się Marek Kabaciński, prezes SEWiK w Zakopanem.
Zresztą, skąd pochodzą bakterie to
"sprawa drugorzędna."
Zatruta woda, skądkolwiek by się nie wzięła, nie miała prawa wpłynąć do sieci wodociągowej.
- Skażenie powinno być wykryte wcześniej, zanim woda trafiła do sieci wodociągowej - tłumaczy dr Bożena Krogulska, kierownik Pracowni Mikrobiologii Sanitarnej Wody z Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie. - Przy prawidłowej eksploatacji w stacji uzdatniania wody zanieczyszczenia powinny zostać zatrzymane na filtrach i w procesie koagulacji.
- Z awariami oczyszczalni ścieków mamy do czynienia na terenie całego województwa małopolskiego. W ciągu mojej 20-letnie praktyki nigdy jednak nie zdarzyło się coś takiego, aby awaria oczyszczalni ścieków spowodowała skażenie wody w całej sieci wodociągowej, w dodatku na terenie miasta
odległego o ponad 20 km
- dodaje Leszek Sebesta, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Krakowie.
- Nie wykluczam, że Zakopane spowodowało zanieczyszczenie rzeki. Rzeki, nie wodociągu - konkluduje Sebesta. - W Jordanowie nigdy nie doszło do skażenia wody w wodociągu, chociaż często mamy do czynienia ze skażeniem Skawy.
- Ja nie wskazuję, że winnym jest Zakopane - tłumaczy Wojciech Kniotek, dyrektor Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji. - Jest jednak duże prawdopodobieństwo, że awaria w oczyszczalni w Zakopanem ma związek ze skażeniem wody w Nowym Targu. Jak mam się odnieść do stwierdzenia, że zawiodły systemy filtracji i uzdatniania wody? Jeśli chodzi o system uzdatniania wody,
zgodzę się. Zawiodły.
Jeżeli chodzi o filtrację, nie. Stacja jest przygotowana do pobierania wody III klasy czystości, a nie pozaklasowej. Gdyby były podwójne filtry: piaskowe i węglowe, prawdopodobnie moglibyśmy uniknąć skażenia. Stacja został uruchomiona w 1961 roku. Budynki i zbiorniki pochodzą z lat 60-tych.
Nie robią nic
O tym, że woda wodociągach jest zatruta służby sanitarne wiedzą od 27 lutego. Od tej pory nie zrobiono nic, żeby zatrucie zlikwidować. Dlaczego? Władze miasta nie wiedzą co robić. Nie ma żadnego planu działania na wypadek takiej katastrofy, nie ma narzędzi zwalczających skażenie.
Metody dezynfekcji, nad którymi zastanawiał się dyrektor Kniotek to lampy ultrafioletowe i dwutlenek chloru. Ta druga metoda wydaje mu się skuteczniejsza. Naświetlanie lampami nie dezynfekuje sieci wodociągowej, która w Nowym Targu została skażona. Instalacja do dezynfekcji dwutlenkiem chloru ma zostać przywieziona do Stacji Uzdatniania Wody w Szaflarach najprawdopodobniej w najbliższy poniedziałek 17 marca. Po 18 dniach od wykrycia skażenia. - Efekt powinien być już po 24 czy 48 godzinach - twierdzi dyrektor Kniotek. Dezynfekowanie dwutlenkiem chloru ma trwać trzy miesiące. Przez pierwszy miesiąc mają być stosowane większe dawki. Jeśli metoda się sprawdzi, być może będzie dalej stosowana.
Nikt nic nie wie
- "Co nam grozi po spożyciu skażonej wody?" - o to najczęściej pytają mieszkańcy - twierdzi Janusz Barnaś, p.o. komendanta Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Nowym Targu, członek Miejskiego Zespołu Reagowania. - Co mamy odpowiadać? Wszyscy wiemy tyle samo. Powołany do kierowania akcją zwalczania skażenia Sztab Kryzysowy - na którego czele stoi burmistrz Fryźlewicz - nie przewidział konieczności przeprowadzania akcji informacyjnej. Bo i po co. W urzędzie ma własną, czystą studnię.
Bożena Kulig

Kardynalne błędy burmistrza
1. Brak planu działania podległych mu służb sanitarnych w sytuacji kryzysowej.
2. Zwlekanie z decyzją o ogłoszeniu komunikatu o skażeniu wody.
3. Źle sformułowana informacja na temat skażenia wody.
4. Decyzja o dostarczaniu skażonej wody do sieci wodociągowej, mimo zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców.
5. Brak zainteresowania życiem codziennym i zdrowiem mieszkańców.

Do sądu ich
Wodociągi mają dostarczać wodę spełniającą normy określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. To ich obowiązek, nie przywilej. Nie robią tego - do sądu ich.
Burmistrz ma dbać o bezpieczeństwo mieszkańców. Nie robi tego - jak wyżej.
Jeśli tego nie robią, każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
- Kiedy konsument kupuje towar, użytkując go, powinien czuć się bezpiecznie - podkreśla dr Zbigniew Hałat, twórca Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów. - Każdego konsumenta chronią ustawa z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny i ustawa z 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów Konsumenci mogą dochodzić swoich praw na drodze sądowej.
Wszyscy konsumenci mogą zgłaszać się do Powiatowego Rzecznika Konsumentów, Ewy Barczuk-Kałat. /Starostwo Powiatowe w Nowym Targu, Al. Tysiąclecia 35, tel. 26-670-34/

Paragrafy, o które potyka się burmistrz Nowego Targu
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553)
Rozdział XX
Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu
Art. 165.
§ 1. Kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach:
1) powodując zagrożenie epidemiologiczne lub szerzenie się choroby zakaźnej albo zarazy zwierzęcej lub roślinnej,
2) wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nie odpowiadające obowiązującym warunkom jakości (...)
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 4. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r.
o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Art. 12.
5. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest obowiązany do regularnego informowania mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Ustawa z 15 grudnia 2000 r.
o ochronie konkurencji i konsumentów
Dział IIIa
Zakaz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
Rozdział 1
Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów
Art. 23a.
2. Za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności (...), naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483)
Art. 68.
1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia.
(...)
4. Władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska.
Art. 74.
1. Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom.
2. Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych.
3. Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.
4. Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska.
Art. 76.
Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Zakres tej ochrony określa ustawa.
Art. 77.
1. Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.

Skandal

to w ostatnim tygodniu najczęściej wypowiadane słowo przez mieszkańców Nowego Targu.

Władysława Gorączko, emerytka:
Zanim ogłosili, że woda jest zatruta, to piliśmy ją! Gdy pod blokami jechali i ogłaszali, że woda jest skażona, to ja jadłam obiad ugotowany na tej zatrutej wodzie. Teraz syn mi przynosi wodę do picia, ale myję się nadal w tej zatrutej. Co oni tam robią, że nie badają tej wody? Chyba śpią, bo to jest niemożliwe, żeby było takie zatrucie, a ludzie nic nie wiedzieli. Im w ogóle nie zależy na ludziach, a pieniądze za wodę biorą.
Klaudia Iwańska, nauczycielka:
Nie było ogłaszane, że to zatrucie jest tak groźne, ale ja się domyśliłam że jest. Nie myję się w tej wodzie, chodzę do syna, który ma dobrą wodę. Naczynia płukam wodą ze sklepu. Większości jednak nie stać na to, żeby kupować w sklepie wodę. Zresztą widzę ile ludzi korzysta ze studni i sądzę, że wielu z nich myje się w tej zatrutej. To może być groźne, a wszystkiemu winna jest władza. Przypuszczam, że skażenie było wcześniej, tylko nie poinformowano o tym ludzi. Tydzień przed ogłoszeniem, że woda jest zatruta, byłam chora - według lekarza - na grypę jelitową. Kto wie, czy nie miało to związku z tą wodą... Oby nie wybuchła jakaś epidemia. Przecież tej wody używają tysiące ludzi, dzieci... Dawniej, gdy były kłopoty z wodą to przynajmniej jeździły beczkowozy. W ostatnim tygodniu nie widziałam ani jednego - to jest skandal. Najgorsze, że nie wiadomo czy to w najbliższym czasie minie. Ja myślę, że to się samo tak szybko nie wypłucze.
Danuta Janczy, pracownik księgowości:
Sytuacja jest tragiczna. Na naszym osiedlu były już różne awarie i niejednokrotnie brakowało wody. Wydawało się, że już nie może być gorzej, jednak okazuje się, że może. W ogóle nie wiadomo jak długo to będzie trwać i kto jest winny. Brak jest jakichkolwiek informacji co jest w tej wodzie, jakiejkolwiek pomocy ze strony władz. Czy widział pan, jak wyglądają te węże przy beczkowozach, z których oni leją wodę? Widział pan, jakie ohydne, brudne łapy mają ci faceci, którzy je obsługują? Był na osiedlu burmistrz i próbował wody ze studni. Nie wiem po co on to robił. Może, żeby pokazać, jaką dobrą mamy wodę w studni. To jest śmieszne, bo każdy wie, że ta woda do niczego się nie nadaje. Na studniach wiszą tabliczki ostrzegawcze, a ja przez 20 lat nie widziałam, żeby ktoś tę studnię czyścił. Przeszliśmy grypę jelitową dwa tygodnie temu. Teraz myję się w pracy, a dziecku do kąpania gotujemy wodę ze studni. Pięć wiader dziennie na trzecie piętro trzeba wynieść, a proszę zobaczyć ile pieniędzy płacimy za wodę... Nie sądzę, żeby to się skończyło tak szybko. Raczej sprawa zostanie wyciszona.
Stanisław Matras, były pracownik NZPS Podhale:
Nie wiem w ogóle co się dzieje z tą wodą. Używamy wody ze studni, która chyba jest dobra, bo na razie nie chorujemy. Chociaż dziecko trochę narzeka, że go brzuch boli i jutro idziemy do lekarza. Ten brak informacji o zatruciu to pewnie wina prezesa spółdzielni, bo to spółdzielnia bierze pieniądze za wodę i powinna ostrzegać ludzi przed takimi zagrożeniami. Ale oni mają ludzi za murzynów - ściągnąć pieniądze, a nic nie powiedzieć. Do tej pory wiem tylko, że woda się nie nadaje do użycia. Żona słyszała w pracy, że jakieś zdechłe konie znaleźli w Dunajcu. Ciężki orzech do zgryzienia z tą wodą. Nie wiem kto za to odpowiada, ale jest dziadostwo i tyle.
Maria Cebula, rencistka:
Jestem chora i od dwóch tygodni siedzę w domu. Miałam grypę, a teraz doszły dolegliwości żołądkowe. To jest nieuczciwe, jak oni traktują ludzi - żeby się brzydko nie wyrażać. Żeby nie poinformować ludzi o takim zagrożeniu! Nie jest wesoło z tą wodą, a co przyjdzie nowy mądrala rządzić, to podnosi opłaty. Oczywiście nikt za to zatrucie nie odpowiada, bo w Polsce nikt za nic nie odpowiada. Bo nie musi. Nie ich wszystkich jasna choinka!
Bogumiła Dziadkowiec, rencista:
Nie ma wyjścia, trzeba nosić wodę na 4 piętro, do mycia, gotowania. Z praniem czekam, aż będzie już normalna woda. Dużo nie wiem o tym zatruciu. Mówili w środę w telewizji kablowej, że są w wodzie jakieś zarazki i nie wolno pić. Wszyscy narzekamy na tą sytuację, ale co zrobić. Każdy spokojnie nosi wodę i czeka, aż będzie dobrze. Idzie wiosna, są roztopy i takie zatrucia mogą się zdarzyć. Nie ma co się denerwować, bo życie jest ciężkie i pełne dożo gorszych sytuacji. Jeszcze parę wiaderek się przyniesie i potem będzie dobrze.
Pani Barbara, urzędniczka (nazwisko do wiadomości redakcji):
Myślę, że ta bakteria jest ciągle obecna w wodzie, tylko teraz została przekroczona norma. Zresztą zawsze było mówione, że woda jest brudna i mają czyścić kanalizację. Myjemy się w tej wodzie, bo innego wyjścia nie ma. Trzeba to jakoś przetrwać. Ludzie na Syberii znosili gorsze rzeczy. Płacimy za wodę jak za zboże, ale co powiedzieć - truizmy. Pojawiają się historie o chorobach, bąblach, ale to normalne w takich sytuacjach. Podobno jakieś filtry założyli i oczyszczą tą wodę, ale i tak my za to zapłacimy.
Stefania Mirga:
Wypiłam szklankę tej wody w ten sam dzień co ogłaszali, że jest zatruta. Jeszcze nie wiedziałam i wypiłam. Strasznie mnie później żołądek bolał. Ogłosili, że nie wolno tej wody pić, a na drugi dzień przekonaliśmy się z całą rodziną, że lepiej tej wody nie używać nawet do mycia. Wszystkich nas swędziała skóra! Uciążliwe jest to, że musimy wynosić wodę na czwarte piętro i prać w rękach, bo w tej wodzie nie ma co ryzykować.
Paweł Rozmus, nauczyciel:
Wiemy, że woda nie nadaje się do picia i zastanawiamy się czy kąpać w niej dziecko. Dobrze, żeby ktoś wreszcie nam wyjaśnił o co chodzi z tym zatruciem. Do tej pory mamy od władz tylko kartki na klatkach, żeby nie pić wody z kranu. Jeśli to prawda, co pan mówi o tej bakterii, to znaczy, że władza dopuściła się strasznego zaniedbania nie informując o tym ludzi.
Helena Duź, emerytka:
Jestem emerytką i te problemy z wodą są dla mnie bardzo uciążliwe. Pobliska studnia jest nieczynna i dobrze, że córka przynosi codziennie czystą wodę i jakoś sobie radzimy. Myślę, że te bakterie nie wzięły się znikąd. Musiały się odkładać w tych filtrach od jakiegoś czasu, aż wreszcie wypłynęły. Na mój rozum to woda dla ludzi jest ważniejsza od innych rzeczy np. dziur w drodze. Poza tym trąbią wszędzie o ekologii, a tu co? Chyba coś jest nie tak...
Stefan Wiśniak, student:
Jeśli chodzi o zatrucie wody to myślę, że działanie nowotarskich służb sanitarnych, czy władz, jest żenujące. Bakteria clostridium pałeczka jest bardzo groźna, jak większość pałeczek i ludzie powinni o tym wiedzieć. Nie z telewizji tydzień po zatruciu wody, tylko jak najszybciej. Tymczasem władze miasta rozwiesiły ogłoszenia, że nie wolno pić wody, a ta woda nadal leci z kranu. Pamiętam jak 10 - 12 lat woda była skażona mazutem. Wtedy odcięto jej dopływ i po mieście jeździły beczkowozy. Wszyscy wtedy byli zdenerwowani, że nie ma wody, ale to co jest teraz to żenada. Żadnej informacji, pomocy, woda jest w kranach. Nie wiem gdzie są władze tego miasta i co robią.
Bogusława Zych, pielęgniarka:
To jest skandal, że tak późno dowiedzieliśmy się o tym, że woda jest zatruta. Rada Miasta powinna zostać wzięta "pod włos", bo trzeba ukarać winnych tej sytuacji. Burmistrz miasta mówi w telewizji, że władze szukają wyjścia z sytuacji. To jest śmieszne, że po dwóch tygodniach od zatrucia słyszymy takie rzeczy! Ja jestem w ciąży, więc mój mąż nosi około 30 litrów wody dziennie na czwarte piętro. Tak wygląda nasza sytuacja. I nie wiadomo co będzie, bo jak mówili w telewizji, ta bakteria rozwija się w ciągu dwóch tygodni. Dopiero dowiemy się, czy będziemy chorzy.
Opini zebrał Tomasz Bigos