|
|
|
CEMI - ZEMI
Centrum Europejskiej
Medycyny Integracji
Centre for European Medicine of Integration
Zentrum für Europäische Medizin der Integration
Centre pour la Médecine européen d'intégration
Wiedza naukowa
zajmująca się czynnikami szkodliwymi, czyli noksologia (od łac. noxa –
czynnik szkodliwy), uwzględnia szereg pomijanych zazwyczaj aspektów
oddziaływania czynnika szkodliwego na człowieka, do których należy
zróżnicowana podatność poszczególnych osób (rodzin) na czynnik
szkodliwy występujący w pojedynkę lub wespół z innymi, wzajemnie
potęgującymi niepożądane oddziaływanie na zdrowie. W noksologii za
punkt wyjścia procesu diagnostycznego przyjmuje się przyczynę zgodnie z
zasadą wyrażoną po łacinie słowami POSITA CAUSA, PONITUR EFFECTUS,
czyli „gdy działa przyczyna, jest i skutek” oraz NIHIL FIT SINE CAUSA - "nic nie
dzieje się bez przyczyny".

DO ZGŁASZANIA SKUPISK
FORMULARZ KONTAKTOWY
NA STRONIE GŁÓWNEJ
SKUPISKA
CHOROBY W POLSCE
DISEASE CLUSTERS IN POLAND |
|
|
|
Instytut Wody
Centrum Europejskiej
Medycyny Integracji

2012 is the European
Year for Water
unearth
your water supply
***
2012 jest Europejskim
Rokiem dla Wody
zbadaj dogłębnie
swoje zaaopatrzenie w wodę
|
|
|
|
Medyczne Centrum
Konsumenta
Centrum Europejskiej
Medycyny Integracji
|
|
|
|
Stowarzyszenie
Ochrony Zdrowia Konsumentów
|
|
|
|
Zagrożenia
Zdrowia
w Polsce
|
|
|
|
3 Smoki
|
|
|
|
Zdrowy Polak
|
|
|
It is Europe that
is sick, all Europe
with
the exception
of
Poland.
Neal Ascherson
Scottish historian

Poland
(in English)

MOVE FOR HEALTH
WALK
POLAND
GMO FREE LAND
NUKES FREE LAND
LAND OF THE FREE
***
Poles
are fiercely independent
and
stand up for their beliefs.
US
Ambassador to Poland
Victor
Ashe, Sept 24, 2008
***
Poland
to ban Monsanto’s
genetically
modified maize
by Agence France-Presse
April 4, 2012
Poland will impose
a
complete ban
on growing the MON810
genetically modified strain
of
maize made by US company
Monsanto on its territory,
Agriculture
Minister
Marek Sawicki said Wednesday.
“The decree is in the works.
It
introduces a complete
ban on the MON810 strain
of maize in Poland,"
Sawicki told reporters,
adding that pollen
of this strain could have
a harmful effect on bees.
GMO KILLS BEES

real +
virtual
=
symbiotic space
the epidemiologist's view
of the ACTA controversy:
free entities appreciate symbiosis,
parasites hate symbiosis
- dr Halat
|
|
|
|
|
|
|
|
Wizytówka
|
|
|
|
ALERGENY
|
|
|
|
KANCEROGENY
|
|
|
|

www.forum.halat.pl
|
|
|
 |
|
|
|
|
SRODKI ZYWIENIA ZWIERZAT - PASZE
ŚRODKI ŻYWIENIA ZWIERZĄT
PASZE
Ustawa
z dnia 23. sierpnia
2001 r.
o środkach żywienia
zwierząt
Dokumentacja niektórych prac parlamentarnych
nad ustawą:
uchwała Senatu RP z
dnia 20. lipca 2001r.
posiedzenie Sejmowej Komisji Rolnictwa w dniu
26. lipca 2001r.
posiedzenie Sejmu w dniu 22-23.
sierpnia 2001 r.
oraz wyniki głosowania
nad zezwoleniem na stosowanie
pasz
zawierających organizmy
genetycznie zmodyfikowane
Ustawa z dnia 22. lipca 2006r.
o paszach
do pobrania
Ustawa
z dnia 20 czerwca 2001 r.
o środkach żywienia zwierząt
Art. 1.
1. Ustawa określa:
1) zasady wytwarzania i stosowania następujących
środków żywienia zwierząt: pasz, dodatków paszowych i premiksów oraz obrotu
nimi,
2) zasady sprawowania nadzoru przez Inspekcję
Weterynaryjną i Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
w zakresie, o którym mowa w pkt 1,
3) wymagania co do jakości środków żywienia zwierząt
w zakresie, o którym mowa w pkt 1.
2. Ustawa nie narusza przepisów dotyczących organizmów
genetycznie zmodyfikowanych, zwanych dalej "GMO", w tym zwłaszcza przepisów
o wprowadzaniu do obrotu produktów GMO oraz ich oznakowaniu.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) środki żywienia zwierząt - pasze, dodatki
paszowe i premiksy,
2) pasze - materiały paszowe i mieszanki paszowe,
3) materiały paszowe - produkty pochodzenia roślinnego
lub zwierzęcego w stanie naturalnym, świeże lub konserwowane albo przetworzone,
oraz inne substancje organiczne, a także substancje nieorganiczne, przeznaczone
do bezpośredniego żywienia zwierząt lub do sporządzania mieszanek paszowych
albo premiksów,
4) dodatki paszowe - substancje przetworzone lub
nieprzetworzone oraz ich mieszaniny dodawane do pasz w celu:
a) poprawy cech materiałów paszowych, mieszanek
paszowych lub środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego,
b) zaspokojenia potrzeb żywieniowych zwierząt
lub poprawienia cech użytkowych zwierząt w wyniku wpływu na florę żołądkowo-jelitową
lub na strawność paszy,
c) wprowadzenia składników pokarmowych umożliwiających
osiągnięcie szczególnych celów żywieniowych lub zaspokojenie szczególnych
potrzeb żywieniowych w danym okresie,
d) zapobiegania szkodliwemu wpływowi odchodów
zwierzęcych na środowisko lub zmniejszenia tego wpływu,
5) premiks - mieszaninę dodatków paszowych lub mieszaninę
jednego lub więcej dodatków paszowych z materiałem paszowym, przeznaczoną
do wytwarzania pasz,
6) mieszanki paszowe - mieszaniny:
a) materiałów paszowych bez zawartości albo
z zawartością dodatku paszowego lub premiksu,
b) materiału paszowego z dodatkiem paszowym lub
premiksem,
7) mieszanka paszowa pełnoporcjowa - mieszankę paszową
przeznaczoną do bezpośredniego żywienia zwierząt, o składzie wystarczającym
do zapewnienia składników pokarmowych niezbędnych do zaspokojenia dziennych
potrzeb żywieniowych zwierząt danego gatunku, w określonym wieku lub użytkowanych
w określony sposób,
8) mieszanka paszowa uzupełniająca - mieszankę
paszową przeznaczoną do stosowania wraz z innymi paszami, zawierającą składniki
pokarmowe lub dodatki paszowe w ilości mniejszej lub większej niż wymagana
w odniesieniu do mieszanki paszowej pełnoporcjowej,
9) mieszanka paszowa zaspokajająca szczególne
potrzeby żywieniowe (mieszanka paszowa dietetyczna) - mieszankę paszową,
która ze względu na specjalny skład fizykochemiczny lub sposób przygotowania
różni się od powszechnie stosowanych mieszanek paszowych i przeznaczona
jest dla zwierząt:
a) u których procesy trawienia i metabolizmu
są tymczasowo zakłócone lub uległy nieodwracalnym zmianom,
b) dla których ze względu na stan fizjologiczny
wskazane jest kontrolowanie spożycia określonych substancji w paszach,
10) jakość środka żywienia zwierząt - ogół cech i
kryteriów, za pomocą których charakteryzuje się środki żywienia zwierząt
pod względem ich wartości odżywczej, właściwości organoleptycznych, mikrobiologicznych,
fizykochemicznych, składu, wytwarzania, opakowania, prezentacji i oznakowania
oraz prawidłowości procesów technologicznych wpływających na bezpieczeństwo
zdrowia zwierząt, ludzi i środowiska, wartość pokarmową, a także prawidłowości
obrotu,
11) seria - określoną ilość środka żywienia zwierząt
wytworzoną w czasie zmiany produkcyjnej według tej samej receptury,
12) obrót - przechowywanie w celu sprzedaży, oferowanie
do sprzedaży, sprzedaż i inną odpłatną lub nieodpłatną formę zbycia,
13) okres karencji - minimalny czas, jaki powinien
upłynąć od dnia zakończenia karmienia zwierząt paszami zawierającymi określone
dodatki paszowe do dnia uboju tych zwierząt lub wytworzenia środków spożywczych
pochodzenia zwierzęcego o wymaganych cechach jakościowych,
14) substancje niepożądane - substancje lub produkty,
które mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie i cechy użytkowe zwierząt lub
obniżać jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego,
15) okres trwałości - oznaczony okres od daty
wytworzenia, w czasie którego prawidłowo przechowywane środki żywienia
zwierząt zachowują wymagane właściwości jakościowe,
16) zwierzęta - zwierzęta gospodarskie, zwierzęta
domowe oraz inne zwierzęta karmione paszami,
17) zwierzęta gospodarskie - zwierzęta utrzymywane
przez ludzi w celu pozyskania surowców zwierzęcych oraz konie,
18) zwierzęta domowe - zwierzęta utrzymywane przez
ludzi nie w celu pozyskania surowców zwierzęcych.
rt. 3.
Środki żywienia zwierząt powinny być właściwej
jakości, dostosowane do potrzeb żywieniowych zwierząt, dla których są przeznaczone,
i nie mogą szkodliwie wpływać na zdrowie zwierząt, jakość środków spożywczych
pochodzenia zwierzęcego i środowisko.
Art. 4.
1. Zabrania się wytwarzania, wprowadzania do obrotu
i stosowania w żywieniu zwierząt:
1) substancji o działaniu hormonalnym, tyreostatycznym
i beta-agonistycznym,
2) substancji szkodliwie wpływających na zdrowie
zwierząt, jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego i środowisko,
3) w wypadku zwierząt gospodarskich - materiałów
paszowych zawierających źródło białka, pochodzące z tkanek zwierząt, z
zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2,
4) pasz zawierających substancje niepożądane w
ilości przekraczającej dopuszczalną ich zawartość,
5) pasz zepsutych, w szczególności o zmienionym
smaku, zapachu i wyglądzie, w wyniku procesów fermentacyjnych, gnilnych
i innych, spowodowanych działaniem drobnoustrojów, grzybów, roztoczy, temperatury,
światła, wilgotności i upływem czasu.
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw środowiska oraz ministrem właściwym do spraw
zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz substancji, o których mowa w ust. 1
pkt 2,
2) wykaz materiałów paszowych pochodzących z tkanek
zwierząt, które mogą być stosowane w żywieniu zwierząt gospodarskich,
3) dopuszczalne zawartości substancji niepożądanych
w paszach
- mając na względzie ochronę zdrowia ludzi i zwierząt,
ochronę środowiska oraz właściwą jakość środków spożywczych pochodzenia
zwierzęcego.
rt. 5.
Działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania
środków żywienia zwierząt powinna być prowadzona w specjalnie do tego celu
przystosowanych pomieszczeniach.
Art. 6.
1. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą
w zakresie wytwarzania:
1) dodatków paszowych z grup:
a) antybiotyków,
b) kokcydiostatyków i innych środków farmaceutycznych,
c) stymulatorów wzrostu,
d) witamin i innych chemicznie zdefiniowanych
substancji o podobnym działaniu,
e) pierwiastków śladowych,
f) karotenoidów i ksantofili,
g) enzymów,
h) mikroorganizmów,
i) przeciwutleniaczy, dla których jest określona
maksymalna zawartość w mieszankach paszowych pełnoporcjowych,
2) dodatków paszowych innych niż określone w pkt
1, dla których została ustalona ich maksymalna zawartość w mieszankach
paszowych pełnoporcjowych,
3) materiałów paszowych:
a) białka uzyskiwanego z mikroorganizmów należących
do grupy bakterii, drożdży, glonów i grzybów, z wyjątkiem drożdży hodowanych
na substancjach pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego,
b) produktów ubocznych uzyskiwanych w procesie
wytwarzania aminokwasów w drodze fermentacji,
c) aminokwasów i ich soli,
d) hydroksyanalogów aminokwasów,
4) premiksów zawierających dodatki paszowe, o których
mowa w pkt 1,
5) mieszanek paszowych zawierających premiksy,
o których mowa w pkt 4,
6) mieszanek paszowych z materiałów paszowych
zawierających substancje niepożądane w ilości przekraczającej ich dopuszczalną
zawartość
- jest obowiązany zapewnić spełnianie wymagań
technicznych i organizacyjnych przewidzianych dla określonego rodzaju i
zakresu prowadzonej działalności.
2. Przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 1, w
zakresie spełniania wymagań technicznych i organizacyjnych jestobowiązany
w szczególności:
1) wdrożyć system wewnętrznej kontroli jakości
wytwarzanych środków żywienia zwierząt, obejmujący zwłaszcza:
a) częstotliwość i sposób pobierania próbek
do badań w miejscach, w których może nastąpić pogorszenie jakości produktów,
b) metody badań,
c) sposób postępowania z produktami niespełniającymi
wymagań jakościowych,
2) dysponować planem zakładu, obejmującym w szczególności
pomieszczenia produkcyjne, magazynowe, socjalne i sanitarne, z zaznaczeniem:
a) linii technologicznej wraz z miejscami, o
których mowa w pkt 1 lit. a),
b) dróg przemieszczania środków żywienia zwierząt,
c) stanowisk pracy,
3) wyznaczyć osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości
wytwarzanych środków żywienia zwierząt,
4) określić zakres obowiązków pracowników zatrudnionych
na stanowiskach pracy związanych z procesem technologicznym,
5) prowadzić działalność przy użyciu urządzeń,
których konstrukcja i rozmieszczenie:
a) uniemożliwią zanieczyszczenie środków żywienia
zwierząt,
b) uniemożliwią zmianę kolejności lub pominięcie
określonego etapu cyklu produkcyjnego,
c) umożliwią ich czyszczenie po zakończeniu produkcji
każdego asortymentu,
6) zapewnić, aby procesem produkcji kierowała osoba
posiadająca kwalifikacje, o których mowa w art. 7,
7) prowadzić spis wytwarzanych środków żywienia
zwierząt.
3. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania techniczne i organizacyjne,
o których mowa w ust. 2, dotyczące wytwarzania środków żywienia zwierząt,
o których mowa w ust. 1, w zależności od rodzaju i zakresu prowadzonej
działalności.
Art. 7.
W ramach prowadzenia działalności gospodarczej,
o której mowa w art. 6 ust. 1:
1) w zakresie wytwarzania dodatków paszowych
i premiksów procesem produkcji powinna kierować osoba, która:
a) ukończyła studia wyższe na jednym z kierunków:
biologia, biotechnologia, chemia, farmacja, inżynieria chemiczna i procesowa,
rolnictwo, technologia żywności i żywienie człowieka, weterynaria, zootechnika
lub na kierunku lekarskim,
b) ma co najmniej 3-letni staż pracy w zakresie
wytwarzania dodatków paszowych lub środków farmaceutycznych,
2) w zakresie wytwarzania pasz procesem produkcji
powinna kierować osoba, która:
a) ukończyła studia wyższe na jednym z kierunków,
o których mowa w pkt 1 lit. a), i ma co najmniej 2-letni staż pracy w zakresie
wytwarzania pasz lub
b) posiada średnie wykształcenie rolnicze, weterynaryjne
lub o kierunku: technologia żywności oraz ma co najmniej 3-letni staż pracy
w zakresie wytwarzania pasz.
rt. 8.
W spisie, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 7,
określa się:
1) w zakresie wytwarzania dodatków paszowych
lub materiałów paszowych:
a) rodzaj i ilość wytworzonych dodatków paszowych
lub materiałów paszowych,
b) datę wytworzenia i numer serii,
c) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby
podmiotu, do którego zostały przekazane dodatki paszowe lub materiały paszowe,
2) w zakresie wytwarzania premiksów:
a) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres
siedziby wytwórcy dodatku paszowego użytego w procesie wytwarzania premiksu
lub przedsiębiorcy, od którego nabywany jest ten dodatek, jeżeli nie został
on nabyty od jego wytwórcy,
b) rodzaj i ilość dodatków paszowych użytych w
procesie wytwarzania premiksów oraz datę ich wytworzenia i numer serii,
c) rodzaj, ilość, datę wytworzenia i numer serii
wytworzonego premiksu oraz datę jego wytworzenia,
d) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby
wytwórcy mieszanki paszowej lub podmiotu wprowadzającego do obrotu, do
którego premiks został przekazany,
e) rodzaj, ilość, numer serii i datę wytworzenia
premiksu oraz datę przekazania go do odbiorcy,
3) w zakresie wytwarzania mieszanek paszowych z udziałem
premiksów:
a) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres
siedziby wytwórcy premiksu użytego w procesie wytwarzania mieszanki paszowej
lub przedsiębiorcy, od którego został nabyty ten premiks, jeżeli nie został
on nabyty od jego wytwórcy,
b) rodzaj i ilość premiksów użytych w procesie
wytwarzania mieszanki paszowej oraz datę ich wytworzenia i numer serii,
c) rodzaj, ilość i numer serii wytworzonej mieszanki
paszowej oraz datę jej wytworzenia,
4) w zakresie wytwarzania mieszanek paszowych z materiałów
paszowych zawierających substancje niepożądane w ilości przekraczającej
ich dopuszczalną zawartość:
a) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres
siedziby wytwórcy materiału paszowego zawierającego substancje niepożądane
w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość, użytego w procesie
wytwarzania mieszanki paszowej, lub przedsiębiorcy, od którego nabywany
jest ten materiał paszowy, jeżeli nie został on nabyty od jego wytwórcy,
b) rodzaj, ilość, datę wytworzenia, numer serii
i datę dostarczenia materiału paszowego, o którym mowa w lit. a), użytego
w procesie wytwarzania mieszanki paszowej,
c) rodzaj oraz ilość substancji niepożądanych
w materiałach paszowych, o których mowa w lit. a),
d) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby
wytwórcy premiksu użytego w procesie wytwarzania mieszanki paszowej lub
przedsiębiorcy, od którego został nabyty ten premiks, jeżeli nie został
on nabyty od jego wytwórcy,
e) rodzaj, ilość i numer serii wytworzonej mieszanki
paszowej oraz datę jej wytworzenia.
Art. 9.
Środki żywienia zwierząt przechowuje się w specjalnie
do tego celu przeznaczonych pomieszczeniach lub zbiornikach.
Art. 10.
1. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą
w zakresie wytwarzania środków żywienia zwierząt jest obowiązany do:
1) pobierania próbek do badań z każdej serii
wytworzonego środka żywienia zwierząt, zwanych dalej "próbkami archiwalnymi",
2) przechowywania próbek archiwalnych co najmniej
do dnia, w którym upływa okres trwałości środka żywienia zwierząt,
3) udostępniania próbek archiwalnych na każde
żądanie organów sprawujących nadzór nad wytwarzaniem i stosowaniem środków
żywienia zwierząt oraz obrotem nimi.
2. Próbki archiwalne powinny być umieszczone
w zapieczętowanym opakowaniu, oznakowanym w sposób umożliwiający ich identyfikację
i przechowywane w warunkach uniemożliwiających wystąpienie zmian w ich
składzie i właściwościach.
3. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady pobierania, znakowania i przechowywania
próbek archiwalnych, mając na względzie:
1) rodzaj środka żywienia zwierząt,
2) zapewnienie, aby pobierana próbka była reprezentatywna
dla serii środka żywienia zwierząt,
3) możliwość właściwego przeprowadzenia badań
jakościowych próbek archiwalnych przez organy sprawujące nadzór nad wytwarzaniem
i stosowaniem środków żywienia zwierząt oraz obrotem nimi.
Art. 11.
Przepisy art. 5-7, art. 8 pkt 3 i art. 9 stosuje
się odpowiednio do wytwarzania nieprzeznaczonych do obrotu mieszanek paszowych:
1) składających się z materiałów paszowych zawierających
substancje niepożądane w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość,
2) zawierających premiksy, w skład których wchodzą
dodatki paszowe, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a)-c).
Art. 12.
1. Podjęcie działalności gospodarczej w zakresie
wytwarzania:
1) dodatków paszowych, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 1,
2) materiałów paszowych, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 3,
3) premiksów zawierających dodatki paszowe z grup:
a) antybiotyków,
b) kokcydiostatyków i innych środków farmaceutycznych,
c) stymulatorów wzrostu,
d) witamin A lub D i innych chemicznie zdefiniowanych
substancji o podobnym działaniu,
e) pierwiastków śladowych - miedzi lub selenu,
4) mieszanek paszowych zawierających premiksy, o
których mowa w pkt 3 lit. a)-c),
5) mieszanek paszowych otrzymanych z materiałów
paszowych zawierających substancje niepożądane w ilości przekraczającej
ich dopuszczalną zawartość
- wymaga zezwolenia wydanego w drodze decyzji administracyjnej
przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii.
2. Wytwarzanie mieszanek paszowych nieprzeznaczonych
do obrotu:
1) z materiałów paszowych zawierających substancje
niepożądane w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość,
2) zawierających premiksy, o których mowa w ust.
1 pkt 4
- wymaga zezwolenia wydanego w drodze decyzji
administracyjnej przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii.
Art. 13.
Zezwolenia, o których mowa w art. 12, wydaje się
po stwierdzeniu, że wnioskodawca spełnia warunki weterynaryjne, o których
mowa w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych, badaniu zwierząt rzeźnych
i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej, a także po uzyskaniu pozytywnej
opinii wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,
że wnioskodawca spełnia wymagania techniczne i organizacyjne obowiązujące
w zakresie wytwarzania środków żywienia zwierząt.
Art. 14.
1. Wnioskodawca celem uzyskania zezwolenia, o którym
mowa w art. 12, składa wniosek do właściwego powiatowego lekarza weterynarii.
2. Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje wniosek
do właściwego wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania.
3. Wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów
rolno-spożywczych obowiązany jest wyrazić opinię, o której mowa w art.
13, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 2 miesięcy od dnia
doręczenia wystąpienia powiatowego lekarza weterynarii.
Art. 15.
1. Wniosek o wydanie zezwolenia, o którym mowa w
art. 12 ust. 1, poza wymaganiami określonymi w przepisach o działalności
gospodarczej, powinien zawierać:
1) określenie zakresu wykonywanej działalności
gospodarczej z podaniem rodzaju środków żywienia zwierząt,
2) wskazanie miejsca wytwarzania środków żywienia
zwierząt.
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy
dołączyć:
1) dokumentację dotyczącą wewnętrznego systemu
kontroli jakości, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1,
2) dokumenty, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt
2 i 4,
3) dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganych
kwalifikacji zawodowych przez osoby, o których mowa w art. 7.
Art. 16.
1. Wniosek o wydanie zezwolenia na wytwarzanie mieszanek
paszowych, o których mowa w art. 12 ust. 2, powinien zawierać:
1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres
siedziby wnioskodawcy,
2) określenie rodzaju mieszanek paszowych,
3) wskazanie miejsca wytwarzania mieszanek paszowych.
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć:
1) dokumentację dotycząca wewnętrznego systemu
kontroli jakości, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1,
2) dokumenty, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt
2 i 4,
3) dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganych
kwalifikacji zawodowych przez osoby, o których mowa w art. 7 pkt 2.
Art. 17.
1. Zezwolenia, o których mowa w art. 12, zawierają
w szczególności:
1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres
siedziby wytwórcy,
2) określenie zakresu wykonywanej działalności
gospodarczej z podaniem materiałów paszowych, dodatków paszowych, premiksów
lub mieszanek paszowych,
3) określenie miejsca prowadzenia działalności.
2. Zezwolenie wydaje się niezwłocznie, lecz nie później
niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku.
3. Powiatowy lekarz weterynarii odmawia wydania
zezwolenia, w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli wnioskodawca nie
spełnia wymagań, o których mowa w art. 13.
Art. 18.
Zezwolenia, o których mowa w art. 12, mogą być
cofnięte przez powiatowego lekarza weterynarii, z własnej inicjatywy lub
na wniosek wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,
jeżeli wytwarzanie środków żywienia zwierząt odbywa się niezgodnie z przepisami
prawa.
Art. 19.
1. Podjęcie działalności gospodarczej w zakresie
wytwarzania:
1) dodatków paszowych, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 2,
2) premiksów zawierających:
a) witaminy i chemicznie zdefiniowane substancje
o podobnym działaniu, inne niż witaminy A i D,
b) pierwiastki śladowe inne niż miedź i selen,
c) karotenoidy i ksantofile,
d) enzymy,
e) mikroorganizmy,
f) substancje o działaniu antyutleniającym, dla
których została ustalona maksymalna zawartość w mieszankach paszowych pełnoporcjowych,
3) mieszanek paszowych z udziałem premiksów zawierających:
a) witaminy i inne chemicznie zdefiniowane substancje
o podobnym działaniu,
b) pierwiastki śladowe,
c) karotenoidy i ksantofile,
d) enzymy,
e) mikroorganizmy,
f) substancje o działaniu antyutleniającym z ustaloną
maksymalną zawartością
- jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu zamiaru
jej rozpoczęcia do właściwego powiatowego lekarza weterynarii.
2. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, dokonywane
jest w terminie co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia działalności
gospodarczej.
3. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) imię, nazwisko i adres zgłaszającego,
2) określenie przedmiotu działalności gospodarczej
z podaniem rodzaju wytwarzanych środków żywienia zwierząt,
3) wskazanie miejsca wytwarzania środków żywienia
zwierząt.
4. Zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej,
o której mowa w ust. 1, należy zgłosić powiatowemu lekarzowi weterynarii
w terminie 7 dni od dnia jej zaprzestania.
5. Powiatowy lekarz weterynarii, który przyjął
zgłoszenia o rozpoczęciu lub zaprzestaniu działalności, o których mowa
w ust. 1 i 4, przekazuje te zgłoszenia do właściwego terenowo wojewódzkiego
inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w terminie 7 dni
od dnia ich otrzymania.
Art. 20.
1. Wytworzone i wprowadzone do obrotu pasze nie mogą
zawierać w nadmiarze wody, substancji wiążących, zanieczyszczeń roślinnych
oraz zanieczyszczeń mineralnych.
2. Z zastrzeżeniem ust. 3, dopuszcza się wprowadzanie
do obrotu mieszanek paszowych wytworzonych z materiałów paszowych zawierających
substancje niepożądane w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość,
określoną na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 3, o ile łączna zawartość substancji
niepożądanych w wytworzonej mieszance nie będzie przekraczała ich dopuszczalnej
zawartości.
3. Zabrania się wytwarzania mieszanek paszowych
z następujących materiałów paszowych:
1) orzechów ziemnych, kopry, rdzenia palmowego,
nasion bawełny, bobassu, kukurydzy oraz produktów powstałych w wyniku ich
przetworzenia, zawierających aflatoksynę B1 w ilości większej niż 0,2 mg
w 1 kg tych materiałów paszowych,
2) fosforanów zawierających w 1kg:
a) więcej niż 10 mg/kg kadmu,
b) więcej niż 20 mg/kg arsenu,
3) pulpy cytrusowej zawierającej dioksyny w ilości
większej niż 500 pikogramów w 1 kg tego materiału paszowego.
4. Zawartość substancji niepożądanych w materiałach
paszowych, o których mowa w ust. 3, odnosi się do materiałów paszowych
zawierających wodę w ilości stanowiącej 12%.
5. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia, dopuszczalną zawartość wody, substancji wiążących,
zanieczyszczeń roślinnych oraz zanieczyszczeń mineralnych w paszach w zależności
od rodzaju paszy, mając na względzie zapewnienie ich trwałości oraz zaspokojenie
potrzeb żywieniowych zwierząt.
Art. 21.
1. Dodatki paszowe oraz następujące materiały paszowe:
1) białko uzyskiwane z mikroorganizmów należących
do grupy bakterii, drożdży, glonów i grzybów,
2) produkty uboczne uzyskane w procesie wytwarzania
aminokwasów w drodze fermentacji,
3) aminokwasy i ich sole,
4) hydroksyanalogi aminokwasów,
5) niebiałkowe związki azotowe,
zwane dalej "produktami", mogą być wprowadzone
do obrotu po ich wpisaniu do odpowiednich rejestrów produktów.
2. Zabrania się sprowadzania z zagranicy produktów,
które nie są wpisane do rejestrów produktów, oraz sprowadzania z zagranicy
mieszanek paszowych zawierających takie produkty.
3. Rejestry produktów prowadzi minister właściwy
do spraw rolnictwa.
4. Rejestry produktów prowadzi się odrębnie dla:
1) dodatków paszowych,
2) materiałów paszowych.
5. Rejestry produktów zawierają:
1) numer wpisu,
2) oznaczenie przedsiębiorcy wytwarzającego produkt,
3) nazwę grupy produktów,
4) nazwę produktu oraz jego postać,
5) określenie składu produktu oraz:
a) w odniesieniu do produktów określonych chemicznie
- nazwę substancji czynnej i jej wzór chemiczny,
b) w odniesieniu do pozostałych produktów - opis
substancji czynnej,
6) określenie przeznaczenia produktu oraz gatunku
i wieku zwierząt, dla których produkt jest przeznaczony,
7) określenie okresu trwałości produktu,
8) oznaczenie minimalnej i maksymalnej zawartości
w mieszance paszowej pełnoporcjowej L - winianu potasowego kwasu metylopropionowego
oraz dodatków paszowych z grup:
a) antybiotyków,
b) kokcydiostatyków i innych środków farmaceutycznych,
c) mikroorganizmów,
9) oznaczenie maksymalnej zawartości w mieszance
paszowej pełnoporcjowej dodatków paszowych niewymienionych w pkt 8,
10) określenie okresu karencji,
11) określenie przeciwwskazań i specjalnych wymagań
dotyczących stosowania produktu,
12) określenie okresu ważności wpisu.
6. Oprócz danych, o których mowa w ust. 5:
1) rejestr dodatków paszowych zawiera:
a) informacje dotyczące występowania organizmów
zmodyfikowanych genetycznie i ich produktów wraz z charakterystyką tych
organizmów,
b) w grupie mikroorganizmów - opis mikroorganizmów
wraz z podaniem liczby jednostek formujących kolonie na 1 g,
c) w grupie enzymów - nazwę substancji czynnej
zgodnie z jej główną aktywnością enzymatyczną, określenie pochodzenia biologicznego
i aktywności wyrażonej w jednostkach aktywności na 1 g,
2) rejestr materiałów paszowych powinien zawierać
dodatkowo określenie rodzaju i wymagań dotyczących podłoża materiałów paszowych,
o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a)-c).
Art. 22.
1. Do rejestru dodatków paszowych nie wpisuje się
substancji oraz ich mieszanin, które:
1) są przeznaczone, w zalecanych dawkach, do
wyłącznego stosowania w leczeniu ludzi lub zwierząt,
2) mają działanie profilaktyczne lub lecznicze,
z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Przepis ust. 1 pkt 2 nie ma zastosowania do dodatków
paszowych z grupy kokcydiostatyków i innych środków farmaceutycznych.
Art. 23.
1. Decyzję w sprawie wpisu do rejestrów produktów
wydaje minister właściwy do spraw rolnictwa.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest
na podstawie wyników badań potwierdzających, że produkt jest przydatny
w żywieniu zwierząt, a w szczególności, że nie powoduje zagrożeń dla zdrowia
ludzi, zwierząt i dla środowiska, przeprowadzonych w jednostkach organizacyjnych
określonych przez ministra właściwego do spraw rolnictwa zgodnie z art.
25 pkt 2.
3. Minister właściwy do spraw rolnictwa może uznać
za wystarczające w całości lub w części wyniki badań przeprowadzonych za
granicą, dołączone do wniosku przez wytwórcę lub importera.
4. Decyzja, o której mowa w ust. 1, powinna być
wydana bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu roku od dnia
złożenia wniosku.
Art. 24.
1. Wniosek o wpis produktów do rejestrów produktów
składa producent lub importer.
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać:
1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres
siedziby wnioskodawcy,
2) informacje, o których mowa w art. 21 ust. 5
i 6,
3) informacje dotyczące skuteczności działania
produktów,
4) uzasadnienie obecności w produktach każdego
ze składników, jeżeli dodatek paszowy jest mieszaniną substancji czynnych,
5) opis metodyki postępowania analitycznego mającego
na celu określenie zawartości substancji czynnej w produkcie, a także w
premiksach i mieszankach paszowych zawierających ten produkt.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć
wyniki badań, o których mowa w art. 23 ust. 2 lub 3.
Art. 25.
Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw środowiska oraz ministrem właściwym do spraw
zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia:
1) zakres badań, o których mowa w art. 23 ust.
2, uwzględniając przydatność badanych produktów w żywieniu zwierząt, ochronę
zdrowia ludzi i zwierząt, a także ochronę środowiska,
2) jednostki organizacyjne uprawnione do przeprowadzania
badań, o których mowa w pkt 1, uwzględniając kwalifikacje kadr i wyposażenie
w specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania badań.
Art. 26.
Wpis do rejestrów produktów ważny jest przez okres
w nim określony, nie dłużej jednak niż 5 lat.
Art. 27.
Rejestry produktów są dostępne dla osób mających
w tym interes prawny, z wyłączeniem danych objętych tajemnicą państwową
i służbową oraz ochroną własności przemysłowej wytwórcy.
Art. 28.
Minister właściwy do spraw rolnictwa może, w drodze
decyzji, skreślić produkt z rejestru:
1) na wniosek przedsiębiorcy, który wystąpił
o wpis do rejestru,
2) jeżeli produkt przestał spełniać wymagania
warunkujące wpis do rejestru.
Art. 29.
Minister właściwy do spraw rolnictwa na podstawie
prowadzonych rejestrów produktów ogłasza corocznie do dnia 30 listopada,
w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
"Monitor Polski" wykazy produktów dopuszczonych do obrotu.
Art. 30.
1. W obrocie mogą znajdować się wyłącznie produkty,
których skład i postać są zgodne z danymi w tym zakresie, zawartymi w rejestrach
produktów.
2. Produkt może być wprowadzony do obrotu po upływie
okresu trwałości po przeprowadzeniu dodatkowych badań przez jednostkę organizacyjną,
która przeprowadziła badania przed wpisaniem produktu do odpowiedniego
rejestru produktów, albo przez inną jednostkę organizacyjną upoważnioną
do przeprowadzenia badań oraz po określeniu przez tę jednostkę nowego okresu
przydatności produktu do stosowania w żywieniu zwierząt.
3. Przy wytwarzaniu premiksów i mieszanek paszowych
pełnoporcjowych z udziałem produktów, o których mowa w art. 21 ust. 1,
należy przestrzegać wymagań określonych dla nich w rejestrach produktów.
Art. 31.
1. Nazwa materiału paszowego, dodatku paszowego,
premiksu lub mieszanki paszowej powinna informować nabywcę o tym, jaki
stanowią one rodzaj środka żywienia zwierząt, oraz powinna umożliwiać ich
odróżnienie od podobnych środków żywienia zwierząt.
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia, materiały paszowe inne niż wymienione w art. 21
ust. 1, które mogą być wprowadzane do obrotu wyłącznie pod nazwą określoną
w tym rozporządzeniu, z uwzględnieniem opisu tych materiałów i rodzaju
procesów technologicznych stosowanych do ich wytwarzania oraz obowiązujących
w tym zakresie przepisów Unii Europejskiej.
Art. 32.
1. Mieszanka paszowa uzupełniająca może być, z zastrzeżeniem
ust. 2 i 3, wprowadzona do obrotu, jeżeli zawartość witaminy D oraz dodatków
paszowych z grup antybiotyków, stymulatorów wzrostu, kokcydiostatyków i
innych środków farmaceutycznych oraz przeciwutleniaczy nie przekracza pięciokrotności
ustalonej w rejestrze produktów maksymalnej zawartości tych dodatków w
mieszance paszowej pełnoporcjowej.
2. Mieszanka paszowa uzupełniająca, przeznaczona
dla zwierząt gospodarskich z wyjątkiem bydła opasowego, może być wprowadzona
do obrotu, jeżeli zawartość witaminy D w 1 kg tej mieszanki nie przekracza
200 000 jednostek międzynarodowych, a zawartość dodatków paszowych z grup
antybiotyków albo stymulatorów wzrostu w 1 kg tej mieszanki nie przekracza
1000 mg.
3. Mieszanka paszowa uzupełniająca, o której mowa
w ust. 2, przeznaczona dla bydła opasowego, może być wprowadzona do obrotu,
jeżeli zawartość witaminy D w 1 kg tej mieszanki nie przekracza 200 000
jednostek międzynarodowych, a zawartość dodatków paszowych z grup antybiotyków
albo stymulatorów wzrostu w 1 kg tej mieszanki nie przekracza 2000 mg.
Art. 33.
1. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą
w zakresie obrotu:
1) dodatkami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 1 i 2,
2) materiałami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 3,
3) premiksami zawierającymi dodatki paszowe, o
których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4,
obowiązany jest zapewnić spełnianie wymagań technicznych
i organizacyjnych odpowiednich ze względu na rodzaj i zakres prowadzonej
działalności.
2. Do wymagań technicznych i organizacyjnych,
o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 5, art.
6 ust. 2 pkt 1, 3 i 7, art. 8 pkt 1 i 2, z tym, że wymóg określony w art.
6 ust. 2 pkt 1 dotyczy wewnętrznego systemu kontroli jakości przechowywanych
dodatków paszowych, materiałów paszowych lub premiksów.
3. Jeżeli przedsiębiorca, o którym mowa w ust.
1, dokonuje pakowania lub przepakowywania dodatków paszowych, materiałów
paszowych lub premiksów, obowiązany jest dodatkowo zapewnić spełnianie
wymagań technicznych i organizacyjnych określonych w art. 6 ust. 2 pkt
2 i pkt 4-7.
4. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania techniczne i organizacyjne
w zakresie prowadzenia obrotu dodatkami paszowymi, materiałami paszowymi
i premiksami, o których mowa w ust. 1, odpowiednio do zakresu prowadzonej
działalności, mając na względzie zapewnienie ich właściwej jakości.
Art. 34.
1. Podjęcie działalności gospodarczej w zakresie
prowadzenia obrotu:
1) dodatkami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 1,
2) materiałami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 3,
3) premiksami, o których mowa w art. 12 ust. 1
pkt 3,
wymaga, z zastrzeżeniem ust. 3, zezwolenia wydanego
w drodze decyzji administracyjnej przez właściwego powiatowego lekarza
weterynarii.
2. Przepisy art. 14-18 stosuje się odpowiednio.
3. Przepis ust. 1 nie dotyczy przedsiębiorcy,
który uzyskał zezwolenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1.
Art. 35.
1. Podjęcie działalności gospodarczej w zakresie
prowadzenia obrotu:
1) dodatkami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 2,
2) premiksami, o których mowa w art. 19 ust. 1
pkt 2,
wymaga, z zastrzeżeniem ust. 3, zgłoszenia do
właściwego powiatowego lekarza weterynarii w terminie co najmniej 7 dni
przed rozpoczęciem działalności.
2. Przepisy art. 19 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.
3. Przepis ust. 1 nie dotyczy przedsiębiorcy,
który dokonał zgłoszenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2.
Art. 36.
1. Główny Lekarz Weterynarii prowadzi ewidencję przedsiębiorców
prowadzących działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania środków żywienia
zwierząt oraz obrotu nimi, a także podmiotów wytwarzających mieszanki paszowe,
o których mowa w art. 12 ust. 2; ewidencja jest jawna.
2. Do ewidencji wpisuje się:
1) oznaczenie przedsiębiorcy i adres siedziby,
a w przypadku podmiotu wytwarzającego mieszanki paszowe, o których mowa
w art. 12 ust. 2, jego imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby,
2) numer zezwolenia lub zgłoszenia,
3) zakres działalności objętej zezwoleniem lub
zgłoszeniem.
3. Organ, o którym mowa w ust. 1, obowiązany jest
corocznie w terminie do dnia 30 września przekazywać ministrowi właściwemu
do spraw rolnictwa dane, o których mowa w ust. 2, dotyczące:
1) przedsiębiorców, o których mowa w art. 12
ust. 1,
2) przedsiębiorców prowadzących obrót:
a) dodatkami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 1,
b) materiałami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 3,
c) premiksami zawierającymi dodatki paszowe z
grup antybiotyków, kokcydiostatyków i innych środków farmaceutycznych,
stymulatorów wzrostu oraz witaminy A lub D i miedź lub selen,
3) podmiotów, o których mowa w art. 12 ust. 2.
4. Minister właściwy do spraw rolnictwa na podstawie
informacji, o których mowa ust. 3, corocznie w terminie do dnia 30 listopada
ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej "Monitor Polski" wykaz:
1) przedsiębiorców, o których mowa w art. 12
ust. 1,
2) przedsiębiorców prowadzących obrót:
a) dodatkami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 1,
b) materiałami paszowymi, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 3,
c) premiksami zawierającymi dodatki paszowe z
grup antybiotyków, kokcydiostatyków i innych środków farmaceutycznych,
stymulatorów wzrostu oraz witaminy A lub D i miedź lub selen,
3) podmiotów, o których mowa w art. 12 ust. 2.
Art. 37.
1. Środki żywienia zwierząt powinny być wprowadzane
do obrotu w szczelnych i odpowiednio zamkniętych opakowaniach lub pojemnikach
tak, aby po otworzeniu opakowania lub pojemnika zamknięcie ulegało zniszczeniu,
a opakowanie nie mogło być użyte ponownie.
2. Mieszanki paszowe mogą być wprowadzane do obrotu
luzem albo w niezamkniętych opakowaniach lub pojemnikach w przypadku:
1) dostawy mieszanek paszowych pomiędzy ich
wytwórcami,
2) dostawy mieszanek paszowych przez ich wytwórców
do przedsiębiorców zajmujących się ich pakowaniem,
3) dostawy mieszanek paszowych bezpośrednio od
ich wytwórców do posiadaczy zwierząt gospodarskich,
4) mieszanek paszowych uzyskiwanych przez zmieszanie
całych ziaren zbóż,
5) bloków lub lizawek,
6) sprzedaży mieszanek paszowych w ilości nieprzekraczającej
50 kg z uprzednio zamkniętych opakowań lub pojemników,
7) mieszanek paszowych melasowanych, zawierających
nie więcej niż 3 materiały paszowe,
8) mieszanek paszowych granulowanych.
Art. 38.
1. Wprowadzane do obrotu środki żywienia zwierząt
powinny być oznakowane.
2. Oznakowanie, o którym mowa w ust. 1, polega
na umieszczeniu w sposób widoczny, czytelny i nieusuwalny na każdym opakowaniu
środka żywienia zwierząt lub dołączonej do opakowania etykiecie informacji
w języku polskim, określającej w szczególności:
1) rodzaj, nazwę, a w przypadku produktu także
numer wpisu do odpowiedniego rejestru produktów,
2) wytwórcę i numer zezwolenia na wytwarzanie,
o ile jest ono wymagane,
3) masę netto, a dla płynów objętość albo masę
netto,
4) okres trwałości oraz okres karencji, o ile
jest przewidywany,
5) przeznaczenie z uwzględnieniem gatunku i wieku
zwierząt, dla których środek żywienia zwierząt jest przeznaczony,
6) materiały paszowe lub kategorie grupujące kilka
materiałów paszowych charakteryzujących się tym samym źródłem pochodzenia,
7) zawartość składników pokarmowych,
8) datę produkcji albo numer serii,
9) sposób stosowania, w tym zasady bezpiecznego
użycia.
3. W przypadku, o którym mowa w art. 37 ust. 2, informacje
wymienione w ust. 2 powinny być dołączone do dokumentów przewozowych i
przekazane odbiorcy.
4. Oznakowanie środków żywienia zwierząt nie może
wprowadzać w błąd nabywcy, w szczególności odnośnie do ich tożsamości,
w tym rodzaju, właściwości, pochodzenia, składu, ilości oraz sposobu produkcji,
lub sugerować, że posiadają one specjalne właściwości, jeżeli ich nie posiadają
albo jeżeli inne pasze, dodatki paszowe lub premiksy posiadają również
takie właściwości.
5. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe zasady dotyczące oznakowania
środków żywienia zwierząt, w tym zakres informacji, które powinny być umieszczone
na ich opakowaniu lub etykiecie dołączonej do opakowania albo dołączone
do dokumentów przewozowych,
2) kategorie grupujące materiały paszowe charakteryzujące
się jednakowym źródłem pochodzenia,
3) limity tolerancji zawartości składników pokarmowych
i dodatków paszowych, mając na względzie zapewnienie ochrony interesów
nabywców i obiektywnych kryteriów kontroli.
6. Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić,
w drodze rozporządzenia, zakres dodatkowych informacji, które mogą być
umieszczane na opakowaniu środków żywienia zwierząt lub etykiecie dołączonej
do opakowania albo w dokumentach przewozowych, uwzględniając obowiązujące
w tym zakresie przepisy Unii Europejskiej.
Art. 39.
1. W razie stwierdzenia, że środek żywienia zwierząt
nie spełnia warunków określonych w ustawie, powiatowy lekarz weterynarii
lub wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
w zakresie właściwości, o których mowa w art. 44 ust. 1, może w drodze
decyzji administracyjnej:
1) nakazać jego uzdatnienie albo zniszczenie,
2) określić inne jego przeznaczenie niż zastosowanie
w żywieniu zwierząt,
3) nakazać jego wycofanie z obrotu.
2. Decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 3, nadaje
się rygor natychmiastowej wykonalności.
Art. 40.
1. Dodatki paszowe i premiksy mogą być stosowane
w żywieniu zwierząt wyłącznie jako składniki mieszanek paszowych.
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw środowiska oraz ministrem właściwym do spraw
zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady stosowania
dodatków paszowych i premiksów w zależności od ich rodzaju, mając na względzie
zapewnienie właściwej jakości mieszanek paszowych oraz ochronę zdrowia
ludzi i zwierząt, właściwą jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego
i ochronę środowiska.
Art. 41.
Mieszanka paszowa uzupełniająca może być stosowana
w żywieniu zwierząt tylko w połączeniu z inną paszą.
Art. 42.
1. Mieszanka paszowa dietetyczna, o której mowa w
art. 2 pkt 9, powinna zawierać materiały paszowe w ilości i proporcjach
zapewniających właściwe wykorzystanie jej przez zwierzęta, u których wystąpiły
zakłócenia procesów trawiennych i przemian metabolicznych.
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia, rodzaje mieszanek paszowych dietetycznych wraz
z określeniem ich przeznaczenia, właściwości pokarmowych, gatunków lub
kategorii zwierząt, wymagań w zakresie oznakowania oraz zleceń dotyczących
stosowania mając na uwadze szczególne przeznaczenie tych mieszanek paszowych
oraz wymagania dotyczące kontroli środków żywienia zwierząt.
Art. 43.
1. Środki żywienia zwierząt niespełniające warunków
określonych w ustawie mogą być stosowane w żywieniu zwierząt wyłącznie
w celach doświadczalnych, po powiadomieniu powiatowego lekarza weterynarii,
właściwego ze względu na miejsce prowadzenia doświadczenia.
2. Zwierzęta gospodarskie użyte do celów doświadczalnych,
o których mowa w ust. 1, ani produkty od nich pozyskane nie mogą być wprowadzane
do obrotu.
Art. 44.
1. Nadzór nad wytwarzaniem i stosowaniem środków
żywienia zwierząt oraz nad obrotem nimi sprawują:
1) Inspekcja Weterynaryjna w zakresie:
a) warunków weterynaryjnych, o których mowa
w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych
i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej,
b) mikrobiologicznej oceny oraz zawartości substancji
niepożądanych, z wyłączeniem substancji niepożądanych pochodzenia roślinnego
lub substancji pochodzenia roślinnego, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt
2,
2) Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
w zakresie:
a) wartości pokarmowej środków żywienia zwierząt,
b) zawartości substancji niepożądanych pochodzenia
roślinnego lub substancji pochodzenia roślinnego, o których mowa w art.
4 ust. 1 pkt 2,
c) wymagań technicznych i organizacyjnych obowiązujących
w zakresie wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków żywienia zwierząt,
d) prawidłowości oznakowania środków żywienia
zwierząt wprowadzonych do obrotu.
2. W razie stwierdzenia, że działalność podmiotu
wytwarzającego środki żywienia zwierząt lub prowadzącego obrót tymi środkami
jest niezgodna z przepisami ustawy, powiatowy lekarz weterynarii lub wojewódzki
inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w zależności od
zakresu sprawowanego nadzoru, może w drodze decyzji:
1) nakazać usunięcie uchybień w określonym terminie,
2) wstrzymać prowadzenie działalności do czasu
usunięcia uchybień.
3. Decyzjom, o których mowa w ust. 2, nadaje się
rygor natychmiastowej wykonalności.
4. Graniczny lekarz weterynarii i wojewódzki inspektor
jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przeprowadzają kontrolę graniczną
wprowadzanych na polski obszar celny środków żywienia zwierząt.
5. Organy, o których mowa w ust. 4, zakażą wprowadzenia
na polski obszar celny produktów oraz mieszanek paszowych z udziałem produktów
niespełniających wymagań określonych w ustawie.
6. Organy Inspekcji Weterynaryjnej oraz Inspekcji
Handlowej Jakości Artykułów Rolno-Spożywczych obowiązane są współdziałać
w zakresie nadzoru, o którym mowa w ust. 1, w szczególności poprzez uzgadnianie
planów pracy, w tym kontroli, oraz wzajemne przekazywanie informacji i
dokumentów.
7. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe zasady pobierania próbek do badań,
2) metodykę postępowania analitycznego w zakresie
określania zawartości składników pokarmowych i dodatków paszowych w materiałach
paszowych, premiksach i mieszankach paszowych,
3) wykaz laboratoriów upoważnionych do prowadzenia
tych badań w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1.
Art. 45.
1. Przedsiębiorcy, u których zostaną pobrane w ramach
nadzoru sprawowanego przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
próbki środków żywienia zwierząt, są obowiązani uiścić opłaty za przeprowadzenie
badań tych próbek w upoważnionych laboratoriach, jeśli w ich wyniku zostanie
stwierdzone, że pasze, dodatki paszowe lub premiksy nie spełniają wymagań
określonych w ustawie.
2. Należności pieniężne z tytułu opłat, o których
mowa
w ust. 1, stanowią dochód budżetu państwa i stosuje się do nich przepisy
działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.
Nr 137, poz. 926 i Nr 160, poz. 1083, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999
r. Nr 11, poz. 95 i Nr 92, poz. 1062, z 2000 r. Nr 94, poz. 1037, Nr 116,
poz. 1216, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1315 oraz z 2001 r. Nr 16,
poz. 166, Nr 39, poz. 459 i Nr 42, poz. 475).
3. Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw finansów, określi, w drodze rozporządzenia,
wysokość opłat, o których mowa w ust. 1, uwzględniając koszty pobrania
próbek, koszty dojazdu osób pobierających te próbki, a także koszty przeprowadzanych
analiz.
Art. 46.
1. Kto:
1) wytwarza, wprowadza do obrotu lub stosuje
w żywieniu zwierząt pasze, dodatki paszowe lub premiksy niespełniające
warunków określonych w ustawie,
2) wytwarza, wprowadza do obrotu lub stosuje w
żywieniu zwierząt pasze, dodatki paszowe lub premiksy zawierające substancje,
o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lub 2,
3) wytwarza, wprowadza do obrotu lub stosuje w
żywieniu zwierząt przeżuwających materiały paszowe, o których mowa w art.
4 ust. 1 pkt 3,
4) wytwarza, wprowadza do obrotu lub stosuje w
żywieniu zwierząt pasze, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5, lub
wytwarza i wprowadza do obrotu pasze, o których mowa w art. 16 ust. 1,
5) prowadzi działalność gospodarczą, o której
mowa w art. 5, w nieprzystosowanych do tego celu pomieszczeniach oraz nie
przechowuje pasz, dodatków paszowych i premiksów w specjalnie do tego celu
przeznaczonych pomieszczeniach lub zbiornikach, o których mowa w art. 9,
6) dopuszcza, aby procesem produkcji pasz, dodatków
paszowych lub premiksów wymienionych w art. 6 ust. 1 kierowała osoba nie
mająca kwalifikacji, o których mowa w art. 7,
7) nie prowadzi spisu, o którym mowa w art. 6
ust. 2 pkt 7, lub prowadzi go niezgodnie z przepisami ustawy,
8) nie pobiera próbek archiwalnych wytworzonych
środków żywienia zwierząt lub postępuje z tymi próbkami niezgodnie z wymaganiami,
o których mowa w art. 10 ust. 2,
9) prowadzi działalność, o której mowa w art.
12 i 34, bez wymaganych zezwoleń,
10 prowadzi działalność, o której mowa w art.
19 i 35, bez uprzedniego zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia,
11) wytwarza mieszanki paszowe z materiałów paszowych,
o których mowa w art. 20 ust. 3,
12) wytwarza, wprowadza do obrotu i stosuje w
żywieniu zwierząt produkty bez uprzedniego wpisania ich do odpowiednich
rejestrów produktów, o których mowa w art. 21 ust 1,
13) wprowadza do obrotu materiały paszowe, mieszanki
paszowe, dodatki paszowe i premiksy niezgodnie z wymaganiami, o których
mowa w art. 37 ust. 1 i 2,
14) nie znakuje wprowadzanych do obrotu pasz,
dodatków paszowych lub premiksów zgodnie z wymaganiami, o których mowa
w art. 38 ust. 1-4, lub znakuje je niezgodnie z przepisami ustawy,
15) wprowadza do obrotu zwierzęta użyte do celów
eksperymentalnych, o których mowa w art. 43 ust. 2,
podlega karze grzywny.
2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, orzeka się
na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Art. 47.
W ustawie z dnia 10 października 1991 r. o środkach
farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji
Farmaceutycznej (Dz.U. Nr 105, poz. 452, z 1993 r. Nr 16, poz. 68 i Nr
47, poz. 211, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 152, Nr
43, poz. 272, Nr 60, poz. 369, Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770, z 1998
r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 70, poz. 778 oraz z 2000 r. Nr 12, poz.
136, Nr 50, poz. 599, Nr 96, poz. 1056 i Nr 120, poz. 1268) w art. 2 w
ust. 1 w pkt 2 wyrazy "a także w celu poprawy cech użytkowych zwierząt,
z wyjątkiem preparatów stosowanych poza organizmem żywym" zastępuje się
wyrazami "z wyjątkiem preparatów stosowanych poza organizmem żywym, a także
dodatków paszowych i premiksów w rozumieniu przepisów o środkach żywienia
zwierząt".
Art. 48.
W ustawie z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji
Weterynaryjnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752 oraz z 2001 r. Nr 29, poz.
320) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 25 w ust. 4 w pkt 3 w lit. a) w tiret
pierwszym wyrazy "paszami i surowcami paszowymi" zastępuje się wyrazami
"środkami żywienia zwierząt";
2) w art. 41 w ust. 1 w pkt 1 w lit. d) wyrazy
"pasz i surowców paszowych" zastępuje się wyrazami "środków żywienia zwierząt".
Art. 49.
1. Przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie
ustawy prowadzą działalność dotyczącą wytwarzania środków żywienia zwierząt
lub obrotu nimi, która wymaga zgłoszenia powiatowemu lekarzowi weterynarii,
obowiązani są do dokonania tego zgłoszenia w terminie 7 dni od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
2. Przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie
ustawy prowadzą działalność dotyczącą wytwarzania środków żywienia zwierząt
lub obrotu nimi, która wymaga zezwolenia powiatowego lekarza weterynarii,
obowiązani są do przedłożenia odpowiedniego wniosku w terminie miesiąca
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
3. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi,
w drodze rozporządzenia, wykaz produktów, które w ciągu roku od dnia wejścia
w życie ustawy mogą być wytwarzane i wprowadzane do obrotu bez uprzedniego
ich wpisania do odpowiednich rejestrów produktów, uwzględniając obowiązujące
w tym zakresie przepisy Unii Europejskiej.
Art. 50.
Traci moc ustawa z dnia 13 lipca 1939 r. o nadzorze
nad niektórymi środkami żywienia zwierząt (Dz.U. Nr 63, poz. 419, z 1990
r. Nr 34, poz. 198, z 1997 r. Nr 60, poz. 369, z 1998 r. Nr 106, poz. 668
oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268).
Art. 51.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy
od dnia ogłoszenia. |
|
U C H W A Ł A
SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 20 lipca 2001 r.
w sprawie ustawy o środkach żywienia zwierząt
Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu
20 czerwca 2001 r. ustawy o środkach żywienia zwierząt, wprowadza do jej
tekstu następujące poprawki:
| 1) |
w art. 1 skreśla się ust. 2 i oznaczenie
ust. 1; |
| 2) |
w art. 2 w pkt 9 wyrazy "mieszanka
paszowa zaspokajająca szczególne potrzeby żywieniowe (mieszanka paszowa
dietetyczna) - mieszankę paszową" zastępuje się wyrazami "mieszanka paszowa
dietetyczna - mieszankę paszową zaspokajającą szczególne potrzeby żywieniowe"; |
| 3) |
w art. 2 pkt 12 otrzymuje brzmienie:
"12) obrót - przechowywanie w celu zbycia, oferowanie do zbycia i
zbywanie, zarówno w drodze sprzedaży, jak i w inny sposób, odpłatnie albo
nieodpłatnie,";
|
| 4) |
w art. 4 w ust. 1 kropkę na końcu
zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 6 w brzmieniu:
"6) środków żywienia zwierząt zawierających organizmy genetycznie
zmodyfikowane.";
|
| 5) |
w art. 11 skreśla się pkt 2; |
| 6) |
w art. 12 w ust. 2 skreśla się pkt
2; |
| 7) |
w art. 19 w ust. 1:
a) w pkt 2 w lit. f) wyrazy "substancje o działaniu antyutleniającym"
zastępuje się wyrazami "przeciwutleniacze",
b) w pkt 3 lit. f) otrzymuje brzmienie:
"f) przeciwutleniacze, dla których została ustalona maksymalna zawartość
w mieszankach paszowych pełnoporcjowych,";
|
| 8) |
w art. 19 w ust. 1 w pkt 3 dodaje
się lit. g) w brzmieniu:
"g) substancje, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a)-c)";
|
| 9) |
w art. 20 w ust. 3 w pkt 2 w lit.
a) i b) wyrazy "mg/kg" zastępuje się wyrazem "mg"; |
| 10) |
w art. 21 w ust. 6 w pkt 1 skreśla
się lit. a); |
| 11) |
w art. 22 w ust. 1:
a) w zdaniu wstępnym po wyrazie "które" dodaje się wyrazy "w zalecanych
dawkach",
b) w pkt 1 skreśla się wyrazy ", w zalecanych dawkach,";
|
| 12) |
w art. 32:
a) w ust. 1 skreśla się wyrazy ", z zastrzeżeniem ust. 2 i 3,",
b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
"2. Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia,
inne niż ustalone w ust. 1 zawartości dodatków paszowych w określonych
mieszankach paszowych uzupełniających, jeżeli ich zastosowanie w połączeniu
z innymi paszami nie będzie stwarzać zagrożenia dla zdrowia zwierząt oraz
ujemnie wpływać na jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego.",
c) skreśla się ust. 3;
|
| 13) |
w art. 38 w ust. 2 pkt 6 otrzymuje
brzmienie:
"6) składniki środka żywienia zwierząt (skład ilościowy i jakościowy),";
|
| 14) |
w art. 38 w ust. 2 pkt 7 otrzymuje
brzmienie:
"7) recepturę środka żywienia zwierząt,";
|
| 15) |
w art. 44 w ust. 1 w pkt 1 w lit.
b) wyrazy "oraz zawartości substancji niepożądanych, z wyłączeniem substancji
niepożądanych pochodzenia roślinnego lub substancji pochodzenia roślinnego,
o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2" zastępuje się wyrazami "środków żywienia
zwierząt oraz zawartości substancji niepożądanych i zabronionych w środkach
żywienia zwierząt"; |
| 16) |
w art. 44 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
"1a. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, mogą pełnić inspektorzy posiadający
tytuł specjalisty z dyscypliny prewencja weterynaryjna i higiena pasz.";
|
| 17) |
w art. 46 w ust. 1 w pkt 3 wyraz
"przeżuwających" zastępuje się wyrazem "gospodarskich"; |
| 18) |
w art. 46 w ust. 1 w pkt 4 wyrazy
"art. 16 ust. 1" zastępuje się wyrazami "art. 20 ust. 1"; |
| 19) |
art. 48 otrzymuje brzmienie:
"Art. 48. W ustawie z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji
Weterynaryjnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752 oraz z 2001 r. Nr 29, poz.
320) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2:
a) w pkt 6 wyrazy ", pasze i surowce paszowe" zastępuje się wyrazami "oraz
środki żywienia zwierząt",
b) w pkt 16 wyrazy "pasze, surowce paszowe" zastępuje się wyrazami "środki
żywienia zwierząt";
2) w art. 5 w ust. 1 w pkt 4 wyrazy ", pasz oraz dodatków do pasz" zastępuje
się wyrazami "oraz środków żywienia zwierząt";
3) w art. 11 w ust. 3 w zdaniu wstępnym wyrazy ", pasze i surowce paszowe"
zastępuje się wyrazami "oraz środki żywienia zwierząt";
4) w art. 19 w ust. 1 w pkt 4 wyraz "paszy" zastępuje się wyrazami "środków
żywienia zwierząt";
5) w art. 22:
a) w pkt 4 wyrazy "paszy, surowców paszowych" zastępuje się wyrazami
"środków żywienia zwierząt",
b) w pkt 8 wyraz "paszami" zastępuje się wyrazami "środkami żywienia
zwierząt",
c) w pkt 9 wyrazy ", pasz i surowców paszowych" zastępuje się wyrazami
"oraz środków żywienia zwierząt",
d) w pkt 13 wyrazy "paszami i surowcami paszowymi" zastępuje się wyrazami
"środkami żywienia zwierząt";
6) w art. 23 w ust. 1 w pkt 6 wyrazy "surowców paszowych i pasz" zastępuje
się wyrazami "środków żywienia zwierząt";
7) w art. 25 w ust. 4 w pkt 3 w lit. a) w tiret pierwszym wyrazy "paszami
i surowcami paszowymi" zastępuje się wyrazami "środkami żywienia zwierząt";
8) w art. 41 w ust. 1 w pkt 1 w lit. d) wyrazy "pasz i surowców paszowych"
zastępuje się wyrazami "środków żywienia zwierząt";
9) w art. 48 w ust. 1 wyrazy ", pasz i surowców paszowych" zastępuje
się wyrazami "oraz środków żywienia zwierząt";
10) w art. 49 w ust. 1 w pkt 1 w lit. b) wyrazy "pasz i surowców paszowych"
zastępuje się wyrazami "środków żywienia zwierząt".";
|
| 20) |
dodaje się art. 48a w brzmieniu:
"Art. 48a. W ustawie z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach
chemicznych (Dz.U. Nr 11, poz. 84) w art. 1 w ust. 3 w pkt 3 lit. c) otrzymuje
brzmienie:
"c) środkami żywienia zwierząt w rozumieniu przepisów o środkach żywienia
zwierząt,".";
|
| 21) |
dodaje się art. 48b w brzmieniu:
"Art. 48b. W ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie
zmodyfikowanych (Dz. U. Nr ..., poz. ...) w art. 2 dodaje się ust. 3 w
brzmieniu:
"3. W sprawach dotyczących wytwarzania, stosowania i obrotu środkami
żywienia zwierząt stosuje się przepisy o środkach żywienia zwierząt.".". |
Już w 1999r. konsumenci zachodnioeuropejscy przestali kupować produkty
pochodzące od zwierząt żywionych organizmamii genetycznie zmodyfikowanymi,
a przedstawiciele koncernów producentów żywności i supermarketów
zapewniali na wyścigi, że ich przetwory mięsne nie pochodzą od sztuk
żywionych paszami opartymi o genetycznie zmodyfikowaną soję i inne pasze
uzyskane drogą inżynierii genetycznej (informacja
prasowa).
W dniu 26. lipca 2001r. odbyło się posiedzenie
Sejmowej Komisji Rolnictwa. Niektórzy posłowie energicznie wystąpili na
rzecz stosowania organizmów genetycznie zmodyfikowanych do żywienia zwierząt.
Również przedstawiciele rządu byli przeciwni poprawkom senatu, które wyeliminowały
gmo z żywienia zwierząt.
Uczestniczący w posiedzeniu dr Zbigniew
Hałat, prezes Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów, przedstawił zebranym
swoją opinię w sprawie zagrożeń zdrowia związanych z organizmami genetycznie
zmodyfikowanymi i poparł uchwałę Senatu w tej sprawie.
Sprawozdanie z posiedzenia
Komisji
Przewagą jednego głosu (7 : 6) Komisja przyjęła
poprawkę Senatu.
Po uzwględnieniu poprawki Senatu Art. 4 ustawy
brzmiał następująco:
Art. 4.
1. Zabrania się wytwarzania, wprowadzania
do obrotu i stosowania w żywieniu zwierząt:
1) substancji o działaniu hormonalnym, tyreostatycznym
i beta-agonistycznym,
2) substancji szkodliwie wpływających na zdrowie
zwierząt, jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego i środowisko,
3) w wypadku zwierząt gospodarskich - materiałów
paszowych zawierających źródło białka, pochodzące z tkanek zwierząt, z
zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2,
4) pasz zawierających substancje niepożądane
w ilości przekraczającej dopuszczalną ich zawartość,
5) pasz zepsutych, w szczególności o zmienionym
smaku, zapachu i wyglądzie, w wyniku procesów fermentacyjnych, gnilnych
i innych, spowodowanych działaniem drobnoustrojów, grzybów, roztoczy, temperatury,
światła, wilgotności i upływem czasu.
6) środków żywienia zwierząt zawierających
organizmy genetycznie zmodyfikowane.
Ostatecznie Sejm jednak dopuścił stosowanie organizmów
genetycznie zmodyfikowanych w żywieniu zwierząt, a poprzedzająca głosowanie
dyskusja ujawniła szereg bardzo niepokojących zjawisk.
Sprawozdanie z posiedzenia
plenarnego Sejmu
|
Posiedzenie KomisjiRolnictwa
i Rozwoju Wsi /nr 264/
w dniu 26. lipca 2001r.
Mówcy:
Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Andrzej Borowski
Poseł Marian Dembiński (AWS)
Przedstawiciel Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów Zbigniew
Hałat
Poseł Krzysztof Jurgiel (PiS)
Poseł Marek Kaczyński (AWS)
Poseł Stanisław Kalemba (PSL)
Główny lekarz weterynarii Andrzej Komorowski
Przedstawicielka Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej Ewa Kozłowska
Przedstawiciel Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej Damian Krawczyk
Posłanka Halina Nowina-Konopka (PP)
Poseł Józef Pilarczyk (SLD)
Poseł Czesław Pogoda (SLD)
Poseł Zdzisław Pupa (AWS)
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej
Andrzej Rudy
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu
Poseł Adam Szejnfeld (niez.)
26 lipca 2001 r. Komisja Rolnictwa i Rozwoju
Wsi, obradująca pod przewodnictwem posła Zdzisława Pupy (AWS), rozpatrywała:
- uchwałę Senatu RP o stanowisku w sprawie ustawy o środkach żywienia
zwierząt (druk nr 3235),
- uchwałę Senatu RP o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy
o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych
(druk nr 3236).
W posiedzeniu udział wzięli przedstawiciele: Ministerstwa Rolnictwa
i Rozwoju Wsi, Głównego Inspektora Sanitarnego, Krajowej Rady Lekarzy Weterynarii,
Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej, Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów
i Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Otwieram posiedzenie Komisji Rolnictwa i
Rozwoju Wsi. W porządku dziennym mamy rozpatrzenie dwóch uchwał Senatu
RP. Pierwsza dotyczy stanowiska Senatu RP w sprawie ustawy o środkach żywienia
zwierząt (druk nr 3235), druga zaś stanowiska w sprawie ustawy o
zmianie ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych
(druk nr 3236).
Proponuję, abyśmy przestawili kolejność i zaczęli nasze posiedzenie
od rozpatrzenia stanowiska Senatu RP w sprawie ustawy o zmianie ustawy
o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Jestem sprawozdawcą pierwszego punktu i
jest dla mnie ogromnie ważne, aby nie zmieniać kolejności, bo na sali obrad
plenarnych rozpoczyna się właśnie debata w sprawie powodzi. Ponieważ jest
to temat dla mnie istotny, bo związany jestem z tymi problemami od roku
1997, chciałbym być na tej debacie.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Panie pośle, ta uchwała Senatu składa się
tylko z dwóch punktów. Rozpatrzenie jej nie zajmie nam nawet 5 minut. Czy
na sali jest przedstawiciel Senatu, aby uzasadnić nam zgłoszone poprawki?
Ponieważ przedstawiciela Senatu nie ma, a wszyscy dysponujemy tekstem
zgłoszonych poprawek, przejdziemy do rozpatrywania.
Czy są uwagi do poprawki nr 1, dotyczącej art. 1, w art. 68 ust. 1?
Jakie jest stanowisko posła sprawozdawcy?
Poseł Krzysztof Jurgiel (PiS): Uważam, że tę poprawkę można przyjąć.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Czy jest sprzeciw? Nie słyszę. Stwierdzam,
że poprawka nr 1 została przez Komisję przyjęta.
Poprawka nr 2 dotyczy art. 2. Wyrazy "z dniem ogłoszenia" zastępuje
się wyrazami "po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia".
Czy są uwagi lub sprzeciw wobec tej poprawki? Nie słyszę. Stwierdzam,
że poprawka nr 2 została przez Komisję przyjęta.
W ten sposób rozpatrzyliśmy uchwałę Senatu RP o stanowisku w sprawie
ustawy o zmianie ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych,
rekomendując Sejmowi przyjęcie zgłoszonych przez Senat poprawek.
Główny lekarz weterynarii Andrzej Komorowski: Czuję się w obowiązku
złożyć pewne oświadczenie, które złożyłem również w Senacie. Otóż dzięki
tej regulacji, jaką wprowadził polski parlament grupa techników weterynarii
uzyskuje uprawnienia do wykonywania swojego zawodu, ale są to uprawnienia
dalej idące niż uprawnienia dla lekarzy weterynarii. Grupa lekarzy weterynarii
objęta jest bowiem odpowiedzialnością zawodową z tytułu wykonywania swoich
czynności, a jak wiadomo, w tej pracy błąd w sztuce wpisany jest w istotę
wykonywania zawodu. W odniesieniu do techników takiej odpowiedzialności
zawodowej nie ma. Obawiam się, że przyjęcie tej nowelizacji mogłoby się
stać podstawą do zaskarżenia nowej ustawy do Trybunału Konstytucyjnego.
Poseł Adam Szejnfeld (niez.): W odpowiedzi na to oświadczenie chciałbym
złożyć swoje oświadczenie, że w przypadku przyjęcia przez parlament i podpisania
przez pana prezydenta ustawy, o której teraz mówimy, w żadnym wypadku i
w żadnym zakresie nie dojdzie do zrównania uprawnień techników i lekarzy
weterynarii. Technicy weterynarii będą wreszcie mieli prawo wykonywania
samodzielnie swojego zawodu, które to prawo nabyli, formalnie i praktycznie,
w ciągu minionych kilkadziesięciu lat. Będzie to jednak dotyczyło tylko
zakresu ustalonego przez ministra właściwego do spraw rolnictwa. Nie sądzę
i nie wierzę, aby znalazł się taki minister, który by ustalił ten zakres
niezgodnie z obowiązującym prawem polskim, a także prawem wspólnotowym,
do którego staramy się dostosować swoje przepisy. Uważam, że wszelkie oświadczenia
tego typu nie tylko nie służą sprawie i nie są prawdziwe, ale także wprowadzają
dalsze podziały i skłócenie tego ważnego dla społeczeństwa środowiska.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Poprawki Senatu już zostały przez Komisję
rozpatrzone. Nie chciałbym więc przedłużać niepotrzebnie dyskusji na temat
ustawy już przyjętej.
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej
Andrzej Rudy: W imieniu samorządu chcę oświadczyć, że ta ustawa jest
absolutnie niezgodna z prawem europejskim i zostanie zaskarżona do Trybunału
Konstytucyjnego.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Macie państwo do tego prawo. Poprawki zgłoszone
przez Senat zostały natomiast już przyjęte. Proszę teraz o opinię Urzędu
Komitetu Integracji Europejskiej.
Przedstawicielka Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej Ewa Kozłowska:
Poprawki zgłoszone przez Senat są zgodne z sugestiami UKIE i mają na celu
wskazanie czynności, które mogą podejmować inne osoby niż lekarze weterynarii,
pod nadzorem lekarza weterynarii. Zakres tych czynności powinien być bardzo
ściśle określony, ponieważ w prawie wspólnotowym czynności, które mogą
wykonywać lekarze, oraz pewne produkty, które mogą być dopuszczone na rynek,
muszą być ściśle określone. Nie można więc pozwolić na dopuszczenie
w prawie polskim przepisów zezwalających na czynności osób nie będących
lekarzami weterynarii i w ten sposób dopuszczanie do obrotu produktów,
które by nie były przez nich kontrolowane. Z tego względu poprawki Senatu
są korzystniejsze niż postanowienia Sejmu.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Rozumiem, że opinia jest w sumie pozytywna,
co pani potwierdza. Pozostała nam jeszcze sprawa wyboru posła sprawozdawcy.
Proponuję aby nadal był nim poseł Krzysztof Jurgiel. Czy są inne kandydatury?
Nie słyszę, a zatem poseł Krzysztof Jurgiel będzie nadal pełnił tę funkcję.
Zakończyliśmy w ten sposób rozpatrywanie punktu drugiego porządku dziennego,
który podjęliśmy jako punkt pierwszy. Przechodzimy teraz do rozpatrzenia
poprawek Senatu zgłoszonych do ustawy o środkach żywienia zwierząt i zawartych
w druku nr 3235. Ponieważ nie ma przedstawiciela Senatu, przystępujemy
do omawiania kolejnych poprawek według zestawu, jaki mamy przedstawiony
na piśmie.
Zgodnie z informacją, jaką otrzymałem z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju
Wsi, pana ministra Roberta Gmyrka reprezentować będzie pan Andrzej Borowski.
Czy są uwagi do poprawki nr 1 dotyczącej art. 1, w którym Senat proponuje
skreślenie ust. 2?
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Ponieważ konsekwencją poprawki nr 1 jest
kilka jeszcze innych poprawek, proponuję, aby łącznie rozpatrzyć następujące
poprawki: nr 1, 4, 10 i 21. Wszystkie one dotyczą organizmów genetycznie
zmodyfikowanych i dlatego, jeśli pan przewodniczący pozwoli, chciałbym,
aby najpierw wypowiedział się w tej kwestii przedstawiciel ministerstwa.
Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Andrzej Borowski:
Wymienione poprawki dotyczą rzeczywiście tego samego tematu, czyli organizmów
zmodyfikowanych genetycznie. Najdalej idąca jest poprawka nr 4, w której
wprowadza się zakaz używania takich organizmów w żywieniu zwierząt. Pragnę
przypomnieć, że w została już uchwalona ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r.,
która określa procedurę zezwoleń, monitoringu i rejestracji dopuszczania
do obrotu produktów zawierających organizmy zmodyfikowane genetycznie.
W chwili obecnej śruta sojowa jest np. niemal w 100 proc. produktem prac
w zakresie modyfikacji genetycznej, podobnie jak duża część kukurydzy jest
zmodyfikowana genetycznie.
Mając na uwadze, że w bilansie paszowym naszego kraju co rok brakuje
blisko 1 mln ton białka paszowego, a przy ograniczeniu importu mączek zwierzęcych
z uwagi na BSE, wprowadzenie jeszcze zakazu stosowania organizmów genetycznie
zmodyfikowanych grozi nam generalnym krachem w zaopatrzeniu paszowym. Będzie
to rzutowało na efektywność produkcji zwierzęcej i związane z tym koszty.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi postuluje odrzucenie poprawek nr
1, 4,
10 i 21.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Czy są jeszcze ogólne uwagi dotyczące wszystkich
poprawek Senatu do tej ustawy?
Przedstawiciel Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej Damian Krawczyk:
Chciałbym stwierdzić, że zgłoszone przez Senat poprawki należy uznać za
niezgodne z prawem europejskim, zwłaszcza zaś z Dyrektywą 70/524 oraz z
szeregiem innych przepisów prawa wspólnotowego, które regulują kwestie
wprowadzania do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie.
Wprowadzenie polskich przepisów, niezgodnych z prawem europejskim spowodowałoby
zakłócenie na wspólnym rynku. W związku z tym nasza opinia w sprawie tych
poprawek jest negatywna.
Posłanka Halina Nowina-Konopka (PP): Rozumiem, że obecna dyskusja składa
się jakby z dwóch części. Pierwsza dotyczy wszystkich problemów związanych
z przepisami dotyczącymi organizmów zmodyfikowanych genetycznie, druga
zaś dostępności rolników indywidualnych do produkcji pasz we własnych gospodarstwach,
przy czym, w świetle tej ustawy taka możliwość jest zagrożona.
Odnosząc się do sprawy organizmów zmodyfikowanych genetycznie chcę powiedzieć,
że uwagi przedstawiciela UKIE są w najwyższym stopniu niepokojące. My wiemy,
że w Unii Europejskiej coraz bardziej ograniczany jest dostęp do konsumpcji
produktów zawierających takie organizmy. Może więc zaistnieć sytuacja,
że nasze zwierzęta karmione tego typu paszami nie będą mogły, w pewnym
momencie, być eksportowane do krajów unijnych. Myślę, że powinniśmy się
zastanawiać również nad takimi aspektami, a nie nad tym, czy w tej chwili
nasze przepisy są dostosowane do przepisów prawa unijnego. My jeszcze nie
wiemy, czy w UE w ogóle będziemy i kiedy. Dbajmy więc najpierw o swoje
interesy.
Przedstawiciel Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów
Zbigniew Hałat:
W Unii Europejskiej i w tzw. świecie cywilizowanym
obowiązuje zasada przezorności w zdrowiu publicznym, a w rolnictwie, które
sprzedaje swoje produkty, zasada nadzoru nad tymi produktami od pola do
stołu. Aby pogodzić ze sobą te dwie zasady, w obliczu klęsk, jakie dotknęły
europejskie rolnictwo, komisarz do spraw ochrony zdrowia i konsumenta Dawid
Byrne wysunął daleko idące postulaty, zarówno w stosunku do władz europejskich,
jak i do producentów. Przewidują one obowiązek znakowania tych produktów,
które dotychczas nie były znakowane, dlatego że nie zawierały ani białka,
ani DNA genetycznie zmodyfikowanego, a pochodząc z wyłącznie z organizmów
genetycznie zmodyfikowanych, jakoby nie stwarzały ryzyka dla konsumentów.
Te produkty zatem, które do dziś nie były znakowane, mimo że pochodziły
od organizmów zmodyfikowanych genetycznie, będą również znakowane, po to,
aby konsument mógł świadomie wybrać taki produkt, który mu odpowiada. Jest
to więc zaprzeczenie w stosunku do niedawno przyjętej w Polsce ustawy o
warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, która nie przewiduje znakowania
tego rodzaju produktów. Mamy więc już w Europie wyjątek od naszego prawa
idący o wiele dalej w ochronie konsumenta.
Jeśli zaś mówimy o paszach, to one również będą uznawane
w Unii Europejskiej za ten czynnik, który powoduje w sprzedawanej żywności
obecność składników opartych na organizmach zmodyfikowanych i jako taka,
będzie ona znakowana.
Jeśli są wątpliwości natury medycznej związane z tymi
zagadnieniami, wystarczy spojrzeć na efekty działalności firmy, która w
Stanach Zjednoczonych wprowadziła do obrotu kukurydzę Starlink. Mimo, że
była ona zatwierdzona jako pasza przez odpowiedni urząd, została wprowadzona
do sprzedaży jako produkt spożywczy dla ludzi. Zarejestrowano już ponad
50 przypadków alergii na ten produkt, w tym ok. 20 przebiegających z anafilaksją.
Spowodowało to ogromne zamieszanie na rynku światowym. Japonia odrzuciła
całkowicie ten produkt, podobnie zrobiła Korea Południowa, odmawiając zakupu
kukurydzy ze Stanów Zjednoczonych.
Są to więc tematy szalenie drażliwe gospodarczo i dlatego
uważam, że Senat wyszedł daleko naprzeciw życzeniom konsumentów europejskich,
a w tym również polskich. Należy przewidywać taki dalszy rozwój sytuacji,
że prawo, które zostało zaproponowane przez Senat polski, będzie wkrótce
obowiązywało w całej unii Europejskiej.
Poseł Marek Kaczyński (AWS): Myślę, że to, o czym mówili moi przedmówcy,
daje nam pewien obraz sytuacji, która jest dalece niepokojąca. Moim zdaniem,
jeśli w żywieniu zwierząt dopuścimy, w takim stopniu, jak zakładają przepisy
ustawy, stosowanie organizmów zmodyfikowanych genetycznie, to w oczywisty
sposób wpłynie to na sytuację zdrowotną społeczeństwa. Nie powinniśmy do
tego jednak dopuścić i dlatego opowiadam się za przyjęciem poprawek Senatu.
Poseł Marian Dembiński (AWS): Popieram mego przedmówcę, wyznając zasadę:
"przezorny zawsze ubezpieczony". Uważam, że lepiej nie bawić się w
eksperymentalne żywienie paszami zawierającymi organizmy zmodyfikowane
genetycznie, skoro nikt jeszcze nie wie do końca, jakie są skutki tych
organizmów na inne organizmy żywe. Naturalnej paszy mamy w Polsce dostatek
i zapis, o którym mówimy, został wylobowany przez tych, którzy chcą wprowadzić
na nasz rynek pasze z importu. Jestem więc zdecydowanie za tym, aby poprawkę
Senatu przyjąć.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Ja bym nie szedł tak daleko w wywodach jak
poseł Marian Dembiński. Przewodniczyłem podkomisji, w której pracowało
50 ekspertów z różnych stron. Dyskusja była bardzo burzliwa i wszechstronna.
Ja nie opowiadam się ani za jedną, ani za drugą propozycją. Zdecyduje Komisja.
Chciałbym jednak zapytać dr, Andrzeja Borowskiego, jakie skutki rodzi to,
że importujemy do Polski ogromne ilości soi jako składnika pasz. Ja wiem,
że możemy ją zastąpić składnikami rodzimymi, ale powstaną wówczas tak ogromne
problemy związane z kosztami tego rodzaju produkcji, że trudno to sobie
wyobrazić.
Dr Andrzej Borowski był współtwórcą tej ustawy na etapie jej projektowania,
dlatego chciałbym, aby jeszcze raz odniósł się do tego problemu, zanim
podejmiemy decyzję.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Były już głosy ujmujące ten problem całościowo
i sądzę, że mamy wiedzę na ten temat. Chciałbym więc przejść do procedowania.
Zapytam więc tylko, czy propozycja, aby łącznie głosować poprawki nr 1,
4, 10 i 21, jest słuszna?
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu: Tak. My przychylamy
się do tej propozycji.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Ja bym jednak chciał wiedzieć, jak to jest
rozwiązane w Unii Europejskiej, bo tam też produkują pasze i korzystają
z soi,
takiej samej jak my. Więc jak to u nich wygląda?
Przedstawiciel MRiRW Andrzej Borowski: Śruta sojowa jest podstawowym
źródłem białka i obecnie, z uwagi na wycofanie mączek zwierzęcych, stanowi
zasadniczy składnik paszowy. Najważniejszym problemem dotyczącym wprowadzenia
do obrotu śruty sojowej jako produktu paszowego jest jej oznakowanie. Nasza
ustawa o organizmach zmodyfikowanych genetycznie zawiera taki punkt mówiący
o konieczności oznakowania tego rodzaju produktów. Ma to istotne znaczenie
również dla konsumenta, który wie, co kupuje.
Jeśli zaś chodzi o dopuszczanie i stosowanie w żywieniu zwierząt organizmów
genetycznie zmodyfikowanych czy też śruty sojowej, występuje tu element
ograniczonego zaufania. Mamy jednak ustawowo zapewniony system monitoringu,
zezwoleń i rejestracji produktów, co pozwoli na obserwację i określanie
przyszłościowych skutków. To jest nowa dziedzina nauki, ale mamy też problem
deficytu białka paszowego, brak odpowiednich relacji energetyczno-białkowych
i
ewentualnych kosztów produkcji innego rodzaju pasz. Dodam tylko jeszcze,
że w roku ubiegłym sprowadziliśmy w skali kraju ok. 1 mln ton śruty sojowej.
Posłanka Halina Nowina-Konopka (PP): Chcę tu wyrazić bardzo głębokie
zdumienie dla tego, o czym mówił poseł Czesław Pogoda, że mianowicie wyeliminowanie
importu soi znacząco podniesie koszty produkcji pasz, a tym samym hodowli
zwierząt w naszym kraju. Mnie się wydaje, że jest to substancja, którą
można zastąpić, a dla polskiego rolnictwa pożyteczne byłoby odejście od
importu rozmaitych komponentów, które można zastąpić produktami własnymi.
Może się mylę, ale sądzę, że np. wytłoki rzepakowe są znakomitym źródłem
białka dla zwierząt. Wiem to z opinii ekspertów, a nie swojego widzimisię.
Jest całkowicie bałamutne twierdzenie, że nie da się produkować pasz
stosunkowo tanio, wykorzystując do tego polskie komponenty.
Poseł Stanisław Kalemba (PSL): Skutki pewnych eksperymentów już w Polsce
mamy i dlatego ja bym się dziś nie wzorował tak mocno na rozwiązaniach
Unii Europejskiej. Byłbym za tym aby, podobnie jak poseł Marek Kaczyński,
opowiedzieć się przeciw organizmom zmodyfikowanym genetycznie. Lekcję otrzymaliśmy
znakomitą, gdy nie z naszej winy usiłuje się nas wcisnąć do grupy krajów
podwyższonego ryzyka. Patrzmy zatem bardziej na nasze własne rozwiązania,
nie poddając się eksperymentom europejskim. Jestem zdecydowanie za tym,
aby przyjąć poprawki Senatu.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Omówiliśmy sprawę za i przeciw. Dr Andrzej
Borowski jest zwolennikiem rozwiązań zapisanych w ustawie, dr Zbigniew
Hałat zwraca uwagę na problemy, jakie niesie ze sobą stosowanie żywności
genetycznie zmodyfikowanej, a więc mamy pełną informację. Posłowie także
mieli okazję wypowiedzenia się. Przystępujemy zatem do głosowania.
Kto z członków komisji jest za przyjęciem poprawek Senatu nr 1, 4, 10
i 21? Kto jest przeciwny? Kto wstrzymał się od głosu?
Stwierdzam, że Komisja 7 głosami, przy 6 przeciwnych i braku głosów
wstrzymujących się, rekomenduje Sejmowi przyjęcie poprawek nr 1, 4,
10 i 21.
Przechodzimy do omówienia poprawki nr 2.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): To jest poprawka porządkująca. Proponuję
ją przyjąć.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Czy są głosy przeciwne? Nie słyszę. Stwierdzam
zatem, że Komisja rekomenduje Sejmowi przyjęcie poprawki nr 2.
Przechodzimy do omówienia poprawki nr 3.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Chciałbym, aby w tej kwestii wypowiedział
się przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa. Ja myślę, że jest to poprawka
do odrzucenia, ale to będzie zależało od woli Komisji.
Przedstawiciel MRiRW Andrzej Borowski: Poprawka nr 3 zawiera definicję
pojęcia "obrót" i generalnie odpowiada wymogom prawa europejskiego, ale
bardziej poprawny jest tekst uchwalony przez Sejm. Dlatego uważam, że tę
poprawkę należy odrzucić.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Przystępujemy do głosowania.
Kto z posłów jest za przyjęciem poprawki nr 3? Kto jest przeciwny? Kto
wstrzymał się od głosu?
Stwierdzam, że Komisja, przy braku głosów za, 8 głosach przeciwnych
i 1 wstrzymującym się, rekomenduje Sejmowi odrzucenie poprawki nr 3.
Przechodzimy do omówienia poprawki nr 5.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Proponuję, aby poprawki nr 5, 6 i 8 rozpatrzyć
łącznie, bo one wynikają jedna z drugiej i rodzą podobne konsekwencje.
Po przeanalizowaniu ich treści uważam, że należałoby je odrzucić. Chciałbym
jednak, aby przed ostateczną decyzją wypowiedział się na ich temat przedstawiciel
Ministerstwa Rolnictwa.
Posłanka Halina Nowina-Konopka (PP): To są niesłychanie ważne poprawki
w tej ustawie, która w swej wersji przekazanej do Senatu w zasadzie uniemożliwia
produkowanie pasz przez rolników we własnych gospodarstwach. Takich gospodarstw
jest w Polsce dużo i są to poważni odbiorcy zboża paszowego. Art. 11, 12
i 19, które Senat proponuje wykreślić z ustawy, stawiają na jednym poziomie
żądania skierowane do tych drobnych producentów z żądaniami, jakie stawia
się wielkim
potentatom paszowym, takim jak firmy Central-Soja czy Dobropasz. Oczywiście,
nawet największy gospodarz indywidualny nie jest w stanie dorównać tym
potentatom. Nie ma zresztą takiej potrzeby.
Z tego powodu proponuję przyjęcie jednak poprawek Senatu, a na poparcie
swojego stanowiska mam opinię Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, która
w całej rozciągłości popiera te poprawki. Dodam, że Izba ta ma pod swoją
opieką wielu dużych producentów zarówno bydła, jak i trzody i drobiu. Są
to ludzie, którzy dobrze się znają na hodowli i wiedzą, czego potrzeba
polskiemu
rolnictwu, zwłaszcza zaś dużym, silnym gospodarstwom, o których mówimy,
ze powinny zostać i być konkurencją dla gospodarstw UE. Ta ustawa, w tym
kształcie tego typu gospodarstwa zniszczy.
Poseł Marek Kaczyński (AWS): Moja przedmówczyni przekazała już dużą
część stanowiska, które i ja chciałem przedstawić. Ja również dysponuję
stanowiskiem Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, która zwracała się do
mnie w tej sprawie. Mam też stanowisko Izby Podlaskiej, która w identyczny
sposób prezentuje stanowisko wobec poprawek nr 5, 6 i 8. Motywacja jest
taka, iż obostrzenia, jakie pojawiły się w ustawie, sprawiają, że produkcja
pasz przez indywidualnych rolników, a także przez małe wytwórnie nie będzie
możliwa. Powoduje też ona likwidację hurtowni i placówek rozprowadzających
wśród rolników komponenty do pasz.
Pasze produkowane własnym sumptem, a wiele gospodarstw to robi, są tańsze
o 10-20 proc. od gotowych będących w sprzedaży. Ponadto rolnik produkując
sam pasze wie, co w niej jest i dążąc do osiągnięcia jak najlepszych wyników
w hodowli, robi to jak najlepiej. Gdybyśmy nie przyjęli poprawek Senatu
wówczas tego typu produkcja pasz nie będzie możliwa. Wnoszę zatem o przyjęcie
poprawek nr 5, 6 i 8.
Poseł Józef Pilarczyk (SLD): Chciałbym prosić o uściślenie tego problemu,
bo ja rozumiem, że nie chodzi tu wcale o to, aby producentom rolnym, którzy
chcą wytwarzać pasze na użytek własnych gospodarstw, uniemożliwić to. Moim
zdaniem chodzi tu tylko o tych producentów, którzy stosują przy produkcji
pasz tzw. premiksy. O tym, co to są premiksy mówi art. 12 ust. 1 pkt 3.
Są to:
antybiotyki, kocydiostatyki i inne środki farmaceutyczne, stymulatory
wzrostu, witaminy, preparaty miedzi, selenu, pierwiastków śladowych. Chodzi
więc o to, czy producenci, którzy używają do produkcji pasz tego typu składników,
mogą nie podlegać rygorom tej ustawy? Czy mogą je zatem produkować bez
żadnego nadzoru, mimo że produkują je dla siebie? Ich zwierzęta znajda
się jednak w łańcuchu pokarmowym i znajdą się w sklepach jako artykuły
spożywcze.
Czy zatem powinniśmy pozbawić się kontroli nad produkcją takich pasz,
które skądinąd mogą przenosić do żywności substancje niebezpieczne. I w
tym jest, moim zdaniem, problem. Rolnicy nadal mogą używać w swoich gospodarstwach
do produkcji pasz zboża, i to nawet w dużych ilościach, ale pod warunkiem,
że nie będą do nich dodawać premiksów. Jeśli zaś chcą dodawać te substancje,
wówczas muszą się poddać rygorom takim jak wszystkie inne przedsiębiorstwa
produkujące pasze.
Mówiliśmy przed chwilą o dodawaniu do pasz organizmów zmodyfikowanych
genetycznie. Otóż, w moim przekonaniu, tak samo niebezpieczne są antybiotyki
czy stymulatory wzrostu, które mogą się przenosić do mięsa zwierząt, a
potem docierać na nasze stoły. I to jest najistotniejszy problem.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Ja również spotkałem się z przedstawicielami
Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, z którymi odbyłem długą rozmowę. Oni
mnie nie przekonali do tego, o czym mówili, bo po prostu nie mieli racji.
Panią posłankę przekonali. Szkoda, że nie ma już na sali dr. Zbigniewa
Hałata, bo jestem ciekawy, co by teraz powiedział. Sądzę, że także mówiłby
o zdrowej żywności, w której nie byłoby stymulatorów wzrostu ani antybiotyków.
Dochodzimy więc do swoistej hipokryzji. Myślę, że bardzo dokładną wykładnię
całej sprawy dał poseł Józef Pilarczyk i dlatego poprawki Senatu nr 5,
6 i 8 są w całości do odrzucenia, bowiem rolnik produkujący pasze w garażu,
w betoniarce dla 2 świnek i 30 kur nie ma wiedzy w tym zakresie. Jeśli
jego produkty znajdą się w obrocie, to oczywiście będzie wpływał na nasze
zdrowie. On może nadal używać do swojej paszy zbóż takich jak żyto, owies
czy jęczmień, ale bez dodawania premiksów. To jest problem najważniejszy
w tej ustawie i nie chodzi tu o jednostronne ustawienie się posła, który
był przewodniczącym podkomisji. Szkoda, że pani posłanki nie było w tej
podkomisji, choć miała pani być. Wtedy byśmy dyskutowali merytorycznie.
Praktycznie w tym zespole twórczo uczestniczyli trzej posłowie, w tym poseł
z PSL, który w przeciwieństwie do pani posłanki pracował w sposób właściwy.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Proszę się wypowiadać bez złośliwości.
Posłanka Halina Nowina-Konopka (PP): Będę się wypowiadać z miłością
i powściągnę swoją złośliwość. Otóż, to nie my mamy afery z dioksynami,
tylko ci, co mają doskonałe prawo europejskie. To nie my mamy afery z BSE,
tylko ci, co już doszli do superzabezpieczeń swoich i obcych obywateli
przed zatruciami czy zarażeniami poprzez żywność. Polska żywność była do
tej pory zdrowa i jest zdrowsza od tej znakomitej, pochodzącej z Unii Europejskiej
i produkowanej według doskonałych receptur. Nie psujmy więc tego, co mamy
dobre. Pozwólmy rolnikom funkcjonować. Ta ustawa w istotny sposób wpłynie
na likwidację hodowli w Polsce. Ja nie mówię o antybiotykach, ale o przepisach,
które zabraniają produkować pasze indywidualnym gospodarzom. Przecież art.
12 mówi również o ograniczeniach w wytwarzaniu mieszanek paszowych nie
przeznaczonych do obrotu. W pkt. 2 stwierdza się tu, że wszystkie wymogi
stosowane dla największych wytwórni maja również dotyczyć każdego gospodarstwa
wytwarzającego pasze na własny użytek. Ci gospodarze, jak również małe
wytwórnie korzystali dotychczas z premiksów, które były dostępne w sprzedaży
i nie było nic zdrożnego w ich stosowaniu. Były też receptury określające,
jak należy je stosować. Jestem przekonana, że kogoś, kto jest niechlujny
i nieodpowiedzialny, żadna ustawa nie zmusi do prawidłowej produkcji żywności,
czego dowodem są te wszystkie dioksyny i inne afery, z którymi spotykamy
się gdzie indziej, poza Polską.
Bardzo proszę o zastanowienie się nad kondycją polskiego rolnictwa i
polskiego konsumenta, a także nad polskim interesem, a nie nad ślepym podporządkowywaniem
się obcym wymaganiom. Po co to? Podawanie się czyimś sugestiom jest zwykle
albo nieprzemyślane, albo interesowne, o czym mówię bardzo wyraźnie.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Proszę o ograniczanie swoich wypowiedzi do
spraw niezbędnych, bo wydaje mi się, że posłowie mają już ugruntowane poglądy
na temat środków żywienia zwierząt i nie trzeba już wracać do tego, o czym
wielokrotnie była mowa w czasie prac Komisji.
Poseł Józef Pilarczyk (SLD): Abyśmy wszyscy mieli pełną świadomość,
a pani posłanka również, proszę przeczytać art. 11, który mówi, że te wszystkie
przepisy art. 5, 7, 8 i 9 "stosuje się odpowiednio do wytwarzania nie przeznaczonych
do obrotu mieszanek paszowych zawierających premiksy". Proszę wiec czytać
cały artykuł do końca, aby wiedzieć, czego on naprawdę dotyczy.
Przedstawiciel MRiRW Andrzej Borowski: Przepis wywołujący tak burzliwą
dyskusję podyktowany jest troską o zdrowie konsumentów. Nie jest prawdą,
że zabiera się producentowi możliwość wytwarzania mieszanek paszowych na
potrzeby własnego gospodarstwa. On je będzie mógł wytwarzać, ale po spełnieniu
określonych warunków. Chodzi o to, aby stosowanie antybiotyków, stymulatorów
wzrostu czy, kocydiostatyków, a więc składników bardzo niebezpiecznych
dla nas, konsumentów, odbywało się pod kontrolą. Jeżeli np. hodujemy brojlery,
to powinniśmy stosować takie substancje, które pozbawione są kocydiostatyków
i antybiotyków, czyli mieszanki Starter Grower i Finish.
Ta ustawa ma dostosować nasze prawo do prawa Unii Europejskiej. Taki
jest jej cel i dlatego nie możemy negować wszystkiego w czambuł. W opinii
Biura Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu z 3 października 2000 r. była
mowa o tym, że tego typu produkcja pasz podlegać ma rejestracji. Zgodnie
z Dyrektywą 9569 podmioty, które zamierzają podjąć działalność w zakresie
wytwarzania lub wprowadzania do obrotu pewnych pasz lub dodatków paszowych
i premiksów, powinny
uzyskać uprzednie zatwierdzenie właściwych organów.
W projekcie ustawy, jak stwierdza Biuro Studiów i Ekspertyz, odpowiednikiem
owego zatwierdzenia jest zgłoszenie zamiaru prowadzenia działalności do
wojewódzkiego lekarza weterynarii lub wojewódzkiego inspektora skupu. Tak
było zapisane w ówczesnej wersji projektu, ale stanowisko to nie znajduje
oparcia w nauce prawa. Zatwierdzenie jest innym środkiem niż zgłoszenie.
Zatwierdzenie jest aktem nadzoru i czynnością organu administracji publicznej,
zaś zgłoszenie czynnością procesową podmiotu poddanego kontroli i nadzorowi.
Trudno się więc
zgodzić, iż wprowadzając do naszego prawa o środkach żywienia zwierząt
zgłoszenie załatwia się sprawę zatwierdzenia, czyli w naszym przypadku
zezwolenia.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Przystępujemy do głosowania.
Kto z posłów jest za przyjęciem poprawek nr 5, 6 i 8? Kto jest przeciwny?
Kto wstrzymał się od głosu?
Stwierdzam, że Komisja, przy 4 głosach za, 7 przeciwnych i 1 wstrzymującym
się, rekomenduje Sejmowi odrzucenie poprawek nr 5, 6 i 8.
Przechodzimy do omówienia poprawki nr 7.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Proponuję, aby tę poprawkę przyjąć. Ona
porządkuje nazewnictwo, jakie jest powszechnie używane. Myślę, że z tego
powodu jest słuszna.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Czy są inne uwagi dotyczące tej poprawki?
Nie słyszę. Stwierdzam, że poprawka nr 7 otrzymuje pozytywną rekomendację.
Przechodzimy do omówienia poprawki nr 9. Czy są uwagi do tej poprawki?
Nie słyszę. Stwierdzam, że poprawka nr 9 zyskała pozytywną rekomendację
Komisji.
Przechodzimy do omówienia poprawki nr 11. Czy są uwagi do tej poprawki?
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Proponuję jej odrzucenie.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Czy jest sprzeciw wobec tej propozycji? Nie
słyszę. Stwierdzam, że Komisja rekomenduje Sejmowi odrzucenie poprawki
nr 11.
Czy są uwagi do poprawki nr 12? Nie słyszę. Stwierdzam, że poprawka
nr 12 uzyskała pozytywna rekomendację Komisji.
Czy są uwagi do poprawki nr 13?
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Proponuję odrzucenie tej poprawki.
Poseł Marek Kaczyński (AWS): Proszę o wyjaśnienie, dlaczego zdaniem
pana posła ta poprawka nie powinna być przyjęta. Ona daje większą możliwość
uzyskiwania informacji i uściśla zapis art. 38 ust. 2.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Ta sprawa, o której mówi poprawka, będzie
bardzo precyzyjnie uregulowana w rozporządzeniu do tej ustawy. Minister
określi w nim bardzo dokładnie skład jakościowy i ilościowy mieszanek używanych
do żywienia zwierząt. Rozporządzenie takie jest już zresztą przygotowane.
Nie ma więc potrzeby zapisywania tego w ustawie.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Czy głos pana posła Marka Kaczyńskiego należy
uznać jako przeciwny wobec głosu posła Czesława Pogody?
Poseł Marek Kaczyński (AWS): Chciałbym prosić o wskazanie, gdzie w ustawie
jest mowa o tym rozporządzeniu?
Przedstawiciel MRiRW Andrzej Borowski: Ja chcę zwrócić uwagę, że tego
samego zagadnienia dotyczą poprawki nr 13 i 14. W oznakowaniu środków
żywieniazwierząt podkreśla się, że podawane będą surowce, bez ich procentowego
udziału. Receptura i skład ilościowy stanowią tajemnice producenta.
Podane natomiast będą surowce i wyniki analizy chemicznej w stosunku
do określonych mieszanek paszowych, w zależności od ich przeznaczenia.
Te zapisy znajda się w rozporządzeniu, o którym mówi art. 38 ust. 5 i 6.
Posłanka Halina Nowina-Konopka (PP): Wydaje mi się, że podanie składników
danego środka żywienia zwierząt i jego receptury jest sprawą niesłychanie
ważną. To nie musi być skład ilościowy, który może stanowić tajemnicę producenta,
natomiast to, co podajemy, powinno być pokazane. Jeśli żądamy tego w odniesieniu
do artykułów spożywczych dla ludzi, to możemy się tego samego
domagać w odniesieniu do środków żywienia zwierząt. I to będzie z tego
samego powodu, ponieważ chcemy wiedzieć, co jemy. Ja znam przykłady utajniania
składu paszy. Robią tak wielkie zakłady sprowadzające koncentraty z Belgii.
Nikt nie wie, co naprawdę znajduje się w produkowanych przez nie paszach.
Dlatego uważam, że te poprawki są zasadne i ja bym chciała mieć prawo wiedzieć,
czym jest karmione zwierzę, które potem będę jadła.
Poseł Marek Kaczyński (AWS): Mam jeszcze pytanie do pana doktora: jak
ta sprawa regulowana jest w Unii Europejskiej? Czy tego rodzaju informacja
pojawia się na paszach, które są tam produkowane i sprzedawane?
Przedstawiciel MRiRW Andrzej Borowski: Sprawa ta jest uregulowana w
UE identycznie jak w naszej ustawie. Pani posłance chcę powiedzieć, że
właśnie o tym, na co pani zwraca uwagę, mówi art. 38 ust. 2 pkt 6 i 7.
Materiały paszowe zawarte w mieszance będą wymieniane z nazwy, choć
bez udziału procentowego. Ale już w rozporządzeniu jest mowa o tym, że
kolejność wymienienia składników będzie świadczyła o malejącym udziale
w całkowitej masie mieszanki.
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Jeśli posłowie nie mają przed sobą tekstu
całej ustawy, to mogę odczytać art. 38, w którym to wszystko, o czym mówimy,
jest zawarte.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Możemy to odczytać, ale czy trzeba przeciągać
dyskusję. Skoro posłowie sobie życzą, odczytam art. 38:
"1. Wprowadzone do obrotu środki żywienia zwierząt powinny być oznakowane.
Oznakowanie, o którym mowa w ust. 1, polega na umieszczeniu w sposób
widoczny, czytelny, nieusuwalny na każdym opakowaniu środka żywienia zwierząt
lub dołączonej do opakowania etykiecie informacji w języku polskim, określającej
w szczególności:
1) rodzaj, nazwę, a w przypadku produktu również numer wpisu do
odpowiedniego rejestru produktów,
2) wytwórcę i numer zezwolenia na wytwarzanie, o ile jest ono wymagane,
3) masę netto, a dla płynów objętość albo masę netto,
4) okres trwałości oraz okres karencji, o ile jest przewidywany,
5) przeznaczenie z uwzględnieniem gatunku i wieku zwierząt, dla których
środek żywienia jest przeznaczony,
6) materiały paszowe lub kategorie grupujące kilka materiałów paszowych
charakteryzujących się tym samym źródłem pochodzenia,
7) zawartość składników pokarmowych,
8) datę produkcji albo numer serii,
9) sposób stosowania, w tym zasady bezpiecznego użycia.
Posłanka Halina Nowina-Konopka (PP): O ile wiem, to np. w Danii skład
paszy podany jest na opakowaniu przy ateście. A więc są przykłady takich
rozwiązań, kiedy te wymagania, o które my się upominamy, są spełnione.
Poprawka nr 13 dotyczy pkt 6 w czytanym przez pana artykule. Następuje
tu zmiana tekstu. W ustawie jest: "materiały paszowe lub kategorie grupujące
kilka materiałów paszowych charakteryzujących się tym samym źródłem pochodzenia"
natomiast Senat proponuje: "składniki środka żywienia zwierząt (skład ilościowy
i jakościowy)". Chodzi więc o to, aby nie było to ujęte jakąś enigmatyczną
nazwą grupy, tylko żeby były konkretnie wymienione składniki.
W poprawce nr 14 natomiast zmienia się brzmienie pkt. 7 w tym artykule
pisząc zamiast: "zawartość składników pokarmowych" - "recepturę środka
żywienia zwierząt" czyli dokładnie to, co jest w Danii. Czemu my mamy się
przed tym bronić? To jest zmiana niewielka, ale ona powoduje, że jest jasność,
czym dane zwierzę jest żywione.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Proszę jednak nie polemizować poza mikrofonem.
Wydaje mi się, że wyjaśnienia już zostały udzielone. Przystępujemy więc
do głosowania. Kto z posłów jest za przyjęciem poprawki nr 13? Kto jest
przeciwny? Kto wstrzymał się od głosu?
Stwierdzam, że Komisja 5 głosami, przy 4 przeciwnych i 1 wstrzymującym
się, rekomenduje Sejmowi przyjęcie poprawki nr 13.
Ponieważ dyskusja dotyczyła jednocześnie poprawki nr 14 odnoszącej się
do tego samego art. 38 ustawy, zapytam teraz, kto z posłów jest za przyjęciem
poprawki nr 14? Kto jest przeciwny? Kto wstrzymał się od głosu?
Stwierdzam, że Komisja 6 głosami, przy 4 przeciwnych i braku głosów
wstrzymujących się, rekomenduje Sejmowi przyjęcie poprawki nr 14.
Przechodzimy do omówienia poprawki nr 15. Czy są uwagi?
Poseł Czesław Pogoda (SLD): Proponuję odrzucenie tej poprawki.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Czy są inne uwagi? Nie słyszę. Czy jest sprzeciw
wobec odrzucenia tej poprawki? Nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rekomenduje
Sejmowi odrzucenie poprawki nr 15.
Podobną rekomendację, czyli odrzucenie, uzyskała poprawka nr 16, natomiast
poprawki nr: 17, 18, 19 i 20 uzyskały rekomendację pozytywną.
Poprawkę ostatnią, nr 21 już przyjęliśmy wcześniej, a więc tym samym
zakończyliśmy rozpatrywanie pakietu poprawek zgłoszonych przez Senat do
ustawy o środkach żywienia zwierząt.
Z uwagi na to, że Komitet Integracji Europejskiej wydał na początku
negatywną opinię wobec senackich poprawek, chcę zapytać, czy po ich rozpatrzeniu
przez Komisję są inne jeszcze uwagi UKIE?
Przedstawiciel UKIE Damian Krawczyk: Podtrzymuję opinię negatywną.
Poseł Zdzisław Pupa (AWS): Proponuję, aby sprawozdawcą był nadal poseł
Czesław Pogoda. Natomiast Urzędowi Komitetu Integracji Europejskiej dajemy
tydzień na przygotowanie kolejnej opinii. Dziękuję za udział w dyskusji.
Zamykam posiedzenie Komisji. |
Plenarne posiedzenie
Sejmu
w dniu 22. sierpnia 2001r.
3 kadencja, 117 posiedzenie, 1. dzień
Marszałek Sejmu Maciej Płażyński
(...)
Przystępujemy do rozpatrzenia punktów 2. i 3. porządku
dziennego:
2. Rządowy dokument ˝II polityka ekologiczna państwa˝ (druk nr 2095)
wraz ze stanowiskiem Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i
Leśnictwa (druk nr 2898).
3. Rządowy dokument ˝Strategia rozwoju energetyki odnawialnej˝ (druk
nr 2215) wraz ze stanowiskiem Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych
i Leśnictwa (druk nr 2767).
(...)
Wicemarszałek Franciszek Jerzy Stefaniuk:
Dziękuję panu posłowi.
Pan poseł Czesław Pogoda z klubu SLD.
Poseł Czesław Pogoda:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Swoje pytania kieruję
do pana ministra. Panie ministrze, za chwilę, w następnym punkcie, będziemy
rozpatrywać poprawki Senatu do ustawy o środkach żywienia zwierząt. Jest
między posłami duża kontrowersja w sprawie wykorzystywania przy produkcji
pasz środków genetycznie zmodyfikowanych. W 2000 r. pan minister wydał
zgodę na import do Polski śruty sojowej, która, jak wiemy, jest genetycznie
zmodyfikowana. Co było podłożem takiej decyzji? Jakie kryteria pan, panie
ministrze, zastosował w tej kwestii? Proszę jeszcze odpowiedzieć, jaki
wpływ na środowisko naturalne, na łańcuch pokarmowy ma ta przywożona do
Polski śruta sojowa. Bardzo proszę o odpowiedź.
(...)
Wicemarszałek Stanisław Zając:
(...)
Proszę o zabranie głosu podsekretarza stanu w Ministerstwie
Środowiska pana Janusza Radziejowskiego.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska Janusz Radziejowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym dodać kilka
uzupełnień do odpowiedzi, której udzielił pan minister w zakresie II polityki
ekologicznej państwa, i problemów z nią związanych. Zacząłbym od uzupełnienia
dotyczącego autostrad, żeby sprawę przeciąć. Jak dotychczas Ministerstwo
Środowiska uzgadniało wszystkie odcinki autostrad, poza jednym przypadkiem
Warszawy. I to właśnie ze względu na zdrowie ludzi, na protesty części
społeczeństwa uznaliśmy, że dopóki te sprawy nie zostaną wyjaśnione, niezałatwione,
jeśli chodzi o ich przebieg zgodnie z interesami mieszkańców, nie możemy
tego uzgodnić. Natomiast jeśli chodzi o inne przypadki, tak jak pan minister
mówił są to przypadki jednostkowe, zresztą również uzasadniające się gospodarczo,
ponieważ część tych tzw. zielonych pomostów dotyczy migracji zwierząt łownych,
a to na pewno na pieniądze da się przełożyć.
Były pytania dotyczące, powiedzmy, sfery planowania
przestrzennego; chodzi mi tutaj o kwestię supermarketów i ich wpływ na
jakość życia mieszkańców. Otóż, tak jak powiedziałem w swojej prezentacji,
we wprowadzeniu do II polityki rzeczywiście jest dużym nieszczęściem, że
planowanie przestrzenne w Polsce przeżywa głęboki kryzys. Problem polega
na tym, że kompetencje w tym zakresie są, powiedzmy, lokalne i w gruncie
rzeczy żaden minister nie może decydować o takiej czy innej lokalizacji
jakiegokolwiek obiektu. Natomiast jest narzędzie, które w naszym kraju
od lat istnieje, a w tej chwili uległo wzmocnieniu jest to system ocen
oddziaływania na środowisko, czyli pełna procedura ocen oddziaływania na
środowisko, które zakłada partycypację czynnika społecznego. Jeśli rzeczywiście
ta lokalizacja jest niezgodna z interesami lokalnej społeczności, można
doprowadzić do jej powstrzymania; rząd może tutaj wykonać pewne działania,
jeśli mimo wszystko jakaś lokalna władza będzie w tym momencie już łamała
prawo. Natomiast w przypadku gdy odbywa się to zgodnie z planem zagospodarowania
przestrzennego, ze wszystkimi procedurami, w zasadzie nikt nie jest w stanie
tego zabronić.
Następna sprawa, dotycząca związków między Ministerstwem
Zdrowia a Ministerstwem Środowiska. Przede wszystkim chciałbym podkreślić,
i dla mnie przynajmniej jest to całkowicie jasne, że wszelkie działania
dotyczące ochrony środowiska, czyli wprowadzenie nowych ustaw i egzekwowanie,
a także działanie inspekcji w zakresie np. poprawy jakości wody czy powietrza,
są na pewno czynnikiem sprzyjającym zdrowiu, podobnie jak przepisy dotyczące
ograniczenie hałasu w tej chwili wchodzi nowe rozporządzenie w tym zakresie.
Polityka w tym obszarze jest uzgadniana z ministrem zdrowia. W innych przypadkach,
np. nowych zjawisk dotyczących organizmów genetycznie zmodyfikowanych,
także przecież ściśle współpracujemy.
Przy okazji odpowiedź na pytanie jednego z panów
posłów dotyczące decyzji o sprowadzeniu do kraju śruty sojowej. Otóż chciałbym
powiedzieć, że odbywało się to na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy
o ochronie środowiska, starej już w tej chwili. Tu oczywiście minister
zobowiązywał do wydawania takiej zgody, ale po pełnej konsultacji z odpowiednim
ministrem, czyli ministrem rolnictwa, który poprzez swoje służby stwierdził,
że taka transakcja jest możliwa i że nie ma to widocznie negatywnego wpływu
na zwierzęta, a taka żywność może zostać wprowadzona na nasz rynek.
Jeśli państwo zechcecie to przeanalizować, naprawdę te zgody dotychczas
były wydawane bardzo sporadycznie. Nowe prawo, które w tej chwili zostało
wprowadzone, przewiduje dosyć skomplikowane procedury i pełną współpracę
wszystkich służb odpowiedzialnych za sprawy weterynaryjne, dotyczące produkcji
żywności, zdrowia ludzi itd. W proces decyzyjny są wprowadzone wszystkie
możliwe inspekcje plus odpowiednie fachowe gremia i bez ich zgody nie ma
możliwości wprowadzenia na polski rynek wyrobów zawierających organizmy
genetycznie zmodyfikowane. Ta ustawa, państwo mieli okazję się z tym zapoznać,
jest zresztą już w tej chwili krytykowana przez część fachowców za nadmierną
restrykcyjność. Na pewno wszyscy będziemy obserwowali, jak będzie się ona
sprawdzała w praktyce.
Były też pytania dotyczące integracji Polski z Unią
Europejską. Otóż rzeczywiście mieliśmy nadzieję, że uda się zamknąć w I
półroczu, pod prezydencją szwedzką czyli ten termin minął 1,5 miesiąca
temu negocjacje w zakresie ochrony środowiska. Okazało się, że sprawa
jest znacznie bardziej skomplikowana; z różnych powodów. Powiedzmy też,
że Unia przeszła na negocjacje bardzo techniczne, dotyczące szczegółów
i praktycznie od 16 lutego do dzisiaj wymieniamy bardzo szczegółowe pytania
i odpowiedzi dotyczące naszych problemów. Udało nam się w tym czasie mocno
zawęzić obszar, do którego mają oni wątpliwości i mamy nadzieję, że w najbliższym
raporcie przygotowanym dla krajów członkowskich komisja stwierdzi, że te
negocjacje mogą być tymczasowo zamknięte. Być może uda się to zamknąć w
czasie posiedzenia komitetu zastępców członków Unii Europejskiej, które
jest planowane bodajże w październiku. Mamy taką nadzieję i sygnały, które
nam na to pozwalają.
Natomiast trzeba też powiedzieć, że jeśli chodzi
o Polskę, jest to szczególnie trudny problem dla negocjacji, bo my bronimy
swoich interesów, m.in. samorządów, przedsiębiorstw, które muszą naszym
zdaniem mieć czas na dostosowanie się w przeciwieństwie do innych krajów,
które kierują się swoimi interesami i rezygnują z wielu okresów przejściowych
czy też zgadzają się na pewne rozwiązania, które proponuje komisja, strona
unijna. My uważamy, że musimy tu do końca załatwić sprawy, tak by były
one do realizacji przez nasze samorządy i nasze przedsiębiorstwa, które
przecież głównie ponoszą koszty, jeśli chodzi o ochronę środowiska. Dlatego
te negocjacje powinny trwać, dopóki się ich nie zakończy również ku naszemu
zadowoleniu. Jesteśmy krajem dużym, w stosunku do pozostałych, które już
to zamknęły, są to jednak nieporównywalne wielkości i proszę o tym pamiętać.
W tej chwili było tu jeszcze takie pytanie my
występujemy o 11 okresów przejściowych i mamy sygnały, że są one do zaakceptowania,
przynajmniej ze strony krajów członkowskich. Ale pamiętajmy, że tam są
również pewne interesy wewnętrzne, w dodatku w sytuacji... Przepraszam,
kontynuuję ten temat, ale były też pytania o porównywanie jakości stanu
środowiska w Polsce i w innych krajach kandydujących, także w krajach,
które są członkami. Oczywiście jest to bardzo obszerne zagadnienie, które
można by było bardzo długo tłumaczyć, ale właśnie w tej sprawie dotyczącej
integracji europejskiej mamy kolejne przykłady, że wiele krajów członkowskich,
i to nawet takich, które były członkami założycielami Unii, po prostu nie
wdrożyło tych przepisów, które tu nie tak dawno z woli naszego parlamentu
zostały wprowadzone w Polsce. I po kolei wychodzi, że np. Belgia nie ma
odpowiednich mechanizmów prawnych dla regulacji, także Luksemburg czy jakieś
inne kraje, które piętnuje komisja. A jednocześnie można to traktować również
jako ostrzeżenie dla krajów członkowskich będziemy z wami negocjowali
dopóty, dopóki będzie wszystko jasne. Są to sprawy, które się toczą. My
jesteśmy gotowi i uważamy, że przedstawiliśmy takie materiały, takie informacje,
że możemy to zamknąć w każdej chwili, ale nie tylko od nas to zależy.
Była też mowa o kosztach. Pan minister mówił, że
jest to ok. 40 mld zł; kwestia, czy są to realne sumy. Dotychczas zgodnie
z wszystkimi przepisami, które tu powstały, zadania w ochronie środowiska
to zadania samorządów, zadania przedsiębiorców. Oni będą ponosili koszty.
Jest też system narodowych funduszy ekologicznych, który działa szalenie
efektywnie. I teraz dyskutując np. o zmianach na tzw. podatki zielone,
proszę pamiętać, że takie tezy są czasami lansowane przez ekspertów ekonomicznych,
ale jednocześnie ci eksperci chętnie by zlikwidowali wszystkie fundusze
celowe, w tym fundusz ochrony środowiska. I przed podjęciem takich decyzji,
należy się mocno zastanowić, czy to będzie ekwiwalentna zamiana, czy nie
okaże się, że z tych różnych podatków czy innych takich mechanizmów tych
pieniędzy będzie po prostu znacznie mniej niż w przypadku tego mechanizmu,
który w tej chwili posiadamy. W tej chwili dyskusja z każdym ministrem
finansów na temat zwolnień podatkowych, importowych itd. w odniesieniu
do różnych wyrobów związanych z poprawą jakości środowiska jest raczej,
jak państwo doskonale wiecie, trudna, i nie tylko dla tego rządu czy obecnego
ministra. Na pewno będzie trudna również w przyszłości.
Chciałbym również ponieważ padło pytanie dotyczące
ekokonwersji i przeznaczenia środków na energię odnawialną powiedzieć,
że Fundacja Ekofundusz, która zajmuje się wykonywaniem tej ekokonwersji,
traktuje bardzo poważnie problem energii odnawialnej. Proszę przejrzeć
informacje, które na pewno bardzo chętnie udostępni kierownictwo fundacji,
że ostatnio zaaganżowano się w szereg profesjonalnych projektów dotyczących
energii odnawialnej; są to profesjonalne kotłownie na biomasę, są to zarówno
słoma, jak i drewno, są to elektrownie wiatrowe. Ekofundusz to realizuje,
tak że na pewno, jeśli chodzi o to zobowiązanie, jest to również wykorzystywane.
Ponieważ pan minister w zasadzie poruszył wszystkie
ważniejsze problemy, myślę, że to chyba najważniejsze kwestie, które mógłbym
dodać. Jeśli ktoś z państwa posłów uzna, że to za mało, będziemy oczywiście
próbowali odpowiedzieć tutaj bezpośrednio lub w formie pisemnej. Dziękuję
bardzo. (Oklaski)
(....)
Wicemarszałek Jan Król:
(....)
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 5. porządku
dziennego: Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stanowisku Senatu
w sprawie ustawy o środkach żywienia zwierząt (druki nr 3235 i 3252).
Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji pana
posła Czesława Pogodę.
Poseł Sprawozdawca Czesław Pogoda
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju
Wsi przedstawię sprawozdanie do stanowiska Senatu w sprawie ustawy o środkach
żywienia zwierząt (druk nr 3235).
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi na swoim posiedzeniu
w dniu 26 lipca rozpatrzyła 21 poprawek zgłoszonych w uchwale Senatu. Komisja
rekomenduje Wysokiej Izbie, aby 14 poprawek przyjąć, 7 poprawek odrzucić.
Również komisja rekomenduje, aby poprawki: 1., 4., 10., 21, jak i również
poprawki: 5., 6. i 8. głosować łącznie.
Istotnym elementem przy rozpatrywaniu poprawek było
stanowisko Komitetu Integracji Europejskiej. Pierwotne przedłożenie przez
ministra Saryusza Wolskiego zostało wycofane i po rozpatrzeniu poprawek
i po przyjęciu rekomendacji dla Wysokiej Izby przez komisję rolnictwa stanowisko
ponownie zostało przez sekretarza Komitetu Integracji Europejskiej przedstawione.
Mówi ono o tym, że w przypadku przyjęcia poprawek zaproponowanych przez
Senat: 1., 4., 10. i 21. przypomnę, że te poprawki dotyczą organizmów
genetycznie zmodyfikowanych ta ustawa w tej części będzie niezgodna z
przepisami Unii Europejskiej.
Podobnie Komitet Integracji Europejskiej odnosi się
do poprawek: 5., 6. i 8. To dotyczy produkcji pasz przez rolników i wykorzystania
do tej produkcji premiksów. W tym wypadku również, gdybyśmy te poprawki
przyjęli, ta ustawa będzie niezgodna z przepisami Unii Europejskiej. Podobnie
Komitet Integracji Europejskiej odnosi się do poprawek 13. i 14.
A jakie są rekomendacje dotryczące tych trzech najważniejszych
pakietów poprawek komisji rolnictwa? Komisja rolnictwa, rozpatrując poprawki:
1., 4., 10. i 21., dotyczące organizmów genetycznie zmodyfikowanych rekomenduje
Izbie ich przyjęcie. Co w tym wypadku przyjęcie tych poprawek spowoduje?
Tu była dość ostra dyskusja na posiedzeniu komisji między posłami oczywiście
te poprawki zostały przyjęte i tak będą rekomendowane Wysokiej Izbie, lecz
przyjęcie tych poprawek spowoduje, że do Polski nie będzie można importować
śruty sojowej przeznaczonej do produkcji pasz. W bilansie paszowym w Polsce
brakuje około miliona ton białka.
Przypomnę również, że w wyniku problemów związanych
z chorobą szalonych krów nie możemy również importować do Polski mączki
kostno-mięsnej, która była wykorzystywana do produkcji pasz. W związku
z tym w bilansie ogólnym tego białka po prostu będzie nam brak.
Przyjęcie tych rozwiązań spowoduje bardzo precyzyjnie
w tej kwestii wypowiada się resort rolnictwa głęboki deficyt białka paszowego
w Polsce, zmniejszenie efektywności produkcji zwierzęcej, jak również zwiększenie
cen środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Takie jest stanowisko
rządu, który również sugeruje, aby te poprawki Senatu odrzucić.
Natomiast jeśli chodzi o poprawki z następnego pakietu:
5., 6. i 8., to w tym przypadku komisja rekomenduje ich odrzucenie. One
dotyczą bardzo ważnej kwestii, budzącej duże wątpliwości i w opinii posłów,
a zwłaszcza w części dotyczącej produkcji pasz na własny użytek w gospodarstwach
rolnych.
Każdy, kto produkuje pasze na własny użytek we własnym
gospodarstwie rolnym, a wykorzystuje do tego premiksy, w skład których
wchodzą antybiotyki, stymulatory wzrostu i kokcydiostatyki, to oczywiście
tę produkcję pasz będzie musiał realizować przy nadzorze weterynaryjnym.
To budzi wątpliwości producentów, przetwórców pasz, jak i producentów zwierząt
gospodarskich, bo to w ich opinii spowoduje pewne utrudnienia w produkcji.
Tu jest rekomendacja komisji, aby te poprawki odrzucić.
I ostatni pakiet bardzo istotnych poprawek to są
poprawki 13. i 14. Te poprawki dotyczą składu i receptury. Posłużę się
tu takim przykładem, że piekarz, który produkuje chleb, wymienia produkty,
z których produkuje, ale nie precyzuje na winecie receptury, w jaki sposób
ten chleb produkuje. Tu jest podobnie w przypadku pasz. Poprawki Senatu
zmierzają do tego, żeby również ujawniać receptury. Produkcja pasz będzie
się odbywać pod nadzorem bardzo szczegółowym, nadzorem weterynaryjnym,
jednak producent stosuje określone procedury. Jest to nieraz jego słodka
tajemnica. W związku z tym ujawnianie tych receptur spowoduje, że może
z tego skorzystać nieuczciwa konkurencja czy też może to się wiązać z nierzetelnością
kupiecką przy produkcji pasz w ogóle w Polsce. W związku z tym jest tu
rekomendacja, żeby przyjąć poprawki Senatu.
Ja informuję Wysoką Izbę, jaka była dyskusja i wymiana
poglądów między posłami w komisji.
Panie marszałku, to są najważniejsze kwestie, które
dotyczą poprawek Senatu, będziemy nad nimi głosować jutro. Zwłaszcza pakiet
poprawek dotyczących produkcji pasz i wykorzystania premiksów będzie istotny
w dyskusji w wystąpieniach klubowych i oczywiście później w głosowaniu
w dniu jutrzejszym. Dziękuję serdecznie za uwagę.
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję panu posłowi.
Przechodzimy do 5-minutowych oświadczeń w imieniu
klubów i kół.
Otwieram dyskusję.
W imieniu klubu SLD głos zabierze pani poseł Zofia
Grzebisz-Nowicka, proszę bardzo.
Poseł Zofia Grzebisz-Nowicka:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego
Sojuszu Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko mojego
klubu w sprawie uchwały Senatu odnośnie do ustawy o środkach żywienia zwierząt.
Przypomnę, że ustawę tę Wysoka Izba uchwaliła 20
czerwca br., Senat zgłosił do niej 21poprawek, sejmowa Komisja Rolnictwa
i Rozwoju Wsi na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2001 r. rozpatrzyła je i,
tak jak powiedział pan poseł sprawozdawca Czesław Pogoda, 14 z nich rekomenduje
do przyjęcia, a 7 do odrzucenia. Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej nie
podziela stanowiska komisji w przypadku poprawek zawartych w pkt.: 1, 4,
10 i 21, dotyczących wprowadzenia zakazu stosowania organizmów genetycznie
zmodyfikowanych w środkach żywienia zwierząt. Byłoby to nie tylko sprzeczne
z prawem obowiązującym w Unii Europejskiej, ale pogorszyłoby także konkurencyjność
polskich produktów na rynkach państw członkowskich. Zwraca na to uwagę
również sekretarz Komitetu Integracji Europejskiej pan Jacek Saryusz-Wolski
w przedłożonej opinii do uchwały Senatu w sprawie ustawy o środkach żywienia
zwierząt. Z tych to powodów mój klub będzie głosował za odrzuceniem poprawek
zawartych w pkt.: 1, 4, 10 i 21, wniesionych przez Senat, a dotyczących
art. 1, 4, 21 i 48b. Uważamy, że regulacje prawne uchwalone przez Wysoką
Izbę są dobre i nie trzeba ich poprawiać.
Natomiast poprawek Senatu zawartych w pkt.: 5, 6
i 8, których odrzucenie proponuje Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi, odrzucać
nie będziemy, mimo iż budzą one nasze wątpliwości, o czym także mówił poseł
sprawozdawca. Dotyczą one wytwarzania mieszanek paszowych nieprzeznaczonych
do obrotu, zawierających premiksy, w skład których wchodzą określone dodatki
paszowe. Uważamy, że poprawki zawarte w pkt. 13 i 14, które komisja proponuje
przyjąć, należy odrzucić. Dotyczą one zmiany treści informacji wymaganej
na opakowaniach środków żywienia zwierząt. Powodowałoby to niezgodność
tych regulacji prawnych z przepisami prawa Unii Europejskiej. Klub mój
będzie głosował za pozostawieniem treści przepisów art. 38 ust. 2 pkt.
6 i 7 ustawy w brzmieniu uchwalonym przez Wysoki Sejm.
W przypadku pozostałych 11 poprawek Senatu, zawartych
w pkt.: 2, 3, 9, 11, 12, 15, 16, 17, 18, 19 i 20, głosować będziemy zgodnie
z rekomendacją Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Wysoki Sejmie! Podkreślenia wymaga fakt, że celem
uchwalonej 20 czerwca br. przez Wysoką Izbę ustawy o środkach żywienia
zwierząt było: po pierwsze, wprowadzenie do polskiego ustawodawstwa takich
rozwiązań prawnych w zakresie wytwarzania i obrotu paszami, dodatkami paszowymi
oraz premiksami, które uwzględniają dotychczasowy dorobek nauki, a także
gwarantują, że nie będą one powodować zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt
ani dla środowiska naturalnego; po drugie, harmonizacja przepisów zawartych
w projekcie ustawy o środkach żywienia zwierząt z regulacjami prawa europejskiego.
Dlatego też wszystkie te poprawki Senatu, które powodują lepsze warunki
prawne dla realizacji tych celów, klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej poprze,
głosując za ich przyjęciem, pozostałe, które są sprzeczne z tymi celami,
odrzuci bądź się wstrzyma. Dziękuję za uwagę.
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję.
Proszę o zabranie głosu pana posła Leszka Dziamskiego
w imieniu klubu AWS.
Poseł Leszek Franciszek Dziamski
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym w imieniu Klubu Parlamentarnego
AWS pokrótce wypowiedzieć się na temat poprawek Senatu do ustawy o środkach
żywienia zwierząt (druk nr 3252). W czasie obrad Komisji Rolnictwa i Rozwoju
Wsi w trakcie omawiania przedłożonych przez Senat poprawek pojawiły się
trzy węzłowe zagadnienia, istotne dla kształtu ustawy, nad którą procedujemy.
Przede wszystkim Senat zaproponował w poprawkach
1., 4., 10., 21., aby wyeliminować z przyszłego obrotu paszami środki żywienia
zwierząt zawierające organizmy genetycznie modyfikowane. Chciałbym zwrócić
uwagę Wysokiej Izby na to, iż zagadnienia bezpieczeństwa żywności transgenicznej
zostały już dokładnie uregulowane w ustawie o organizmach genetycznie zmodyfikowanych
z dnia 22 czerwca 2001. Prawdą jest, że na żywność genetycznie modyfikowaną
trzeba patrzeć ze szczególną ostrożnością, nie ma jednak potrzeby dublowania
regulacji czy też a z tym mamy do czynienia w przypadku poprawek senackich
wylewania dziecka z kąpielą. Uważam, że przywołana przeze mnie ustawa
stanowi wystarczającą zaporę, jeśli chodzi o ewentualne wykorzystywanie
szkodliwych dla zdrowia zwierząt i, co za tym idzie, dla zdrowia ludzi
organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Poza tym trzeba również mieć na
uwadze to, że soja genetycznie modyfikowana może zbilansować globalny niedobór
białka w paszy w Polsce, który jest aktualnie dodatkowo pogłębiony zakazami
importu mączek zwierzęcych w związku z chorobą BSE. Jeżeli przyjmiemy poprawki
Senatu, bilans ten będzie jeszcze bardziej zachwiany.
Warto też wspomnieć o tym, iż proponowane poprawki
nie są zgodne z naszymi zobowiązaniami wobec Unii Europejskiej, jeśli chodzi
o harmonizację prawa; mogłoby się to negatywnie odbić na negocjacjach akcesyjnych.
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi proponuje Wysokiej
Izbie przyjęcie poprawek 1., 4., 10. i 21, lecz trzeba zwrócić uwagę na
to, że takie rozwiązanie przyjęte zostało w komisji zaledwie jednym głosem.
Klub Parlamentarny AWS jest przeciwko powyższym poprawkom i będzie głosował
za ich odrzuceniem.
Innym zagadnieniem, na które chciałbym zwrócić uwagę,
jest proponowany przez Senat w poprawkach 13. i 14. obowiązek ujawniania
przez producentów pasz receptury ich przygotowania na opakowaniach. Uważam,
że poprawki te zmierzają wyraźnie do pogwałcenia praw własności przemysłowej
podmiotów zajmujących się opracowywaniem i produkcją pasz dla zwierząt.
Wprowadzenie takiego prawa byłoby ciosem poniżej pasa, gdyż producent,
który chciałby sprzedawać na polskim rynku, musiałbym ujawniać informacje,
które są często jedynym motorem jego sukcesu. Wobec tego Klub Parlamentarny
AWS nie zgadza się co do tych punktów ze stanowiskiem Komisji Rolnictwa
i Rozwoju Wsi oraz wnosi o odrzucenie powyższych poprawek.
Chciałbym wspomnieć także o kolejnym ważnym problemie,
jaki zaistniał w związku z poprawkami 5., 6. i 8. Ustawa w wersji uchwalonej
przez Sejm miała nie dopuścić do używania premiksów paszowych przez podmioty,
które nie uzyskały odpowiedniego zezwolenia z uwagi na potencjalne zagrożenie,
jakie niesie ze sobą nieodpowiedzialne używanie premiksów, które zawierają
antybiotyk, stymulator wzrostu i kokcydiostatyki. Nie doprowadziłoby to
jednak do zakazu mieszania pasz przez indywidualnych rolników na potrzeby
ich gospodarstw. Nie można dopuścić do sytuacji, gdy będą oni mogli stosować
powyższe premiksy, ponieważ używanie ich na małą skalę, w drobnych gospodarstwach,
również nie gwarantuje, że zwierzęta sprzedawane z tych gospodarstw będą
żywnością bezpieczną dla konsumentów.
Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Rolnictwa i Rozwoju
Wsi wnoszę o odrzucenie powyższych poprawek. Tak będziemy głosować. Co
do reszty poprawek senackich, Klub Parlamentarny AWS zgadza się z opinią
Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Na koniec chcę wyrazić zadowolenie, że kończymy proces
legislacyjny tworzący ustawę bardzo ważną dla polskiego rolnictwa, a szczególnie
dla polskich hodowców. Dziękuję bardzo.
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję panu posłowi.
W imieniu klubu Unii Wolności głos zabierze pani
poseł Maria Stolzman.
Poseł Maria Stolzman:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ustawa o środkach żywienia
zwierząt, do której Senat zgłosił uwagi, kończy swój bieg w Sejmie. Tak,
jak powiedział pan poseł Dziamski, mój klub również wyraża zadowolenie,
że praca nad nią zostanie zakończona. Jednak na ostatnim etapie prac nad
tą ustawą, czyli w czasie jej pobytu w Senacie, zostały wprowadzone przepisy,
które powodują, że staje się ona absolutnie niezgodna z prawem europejskim.
W tej sytuacji oczywiście nasz klub za tymi poprawkami głosować nie może.
Będzie głosował za ich odrzuceniem.
W ustawie w art. 1 ust. 2 jest zapis mówiący o tym,
że ustawa nie narusza przepisów dotyczących organizmów genetycznie zmodyfikowanych,
zwanych dalej GMO, w tym zwłaszcza przepisów o wprowadzeniu do obrotu produktów
GMO oraz ich oznakowaniu. Czyli ta sprawa jest uregulowana w ustawie o
GMO. Wprowadzenie dodatkowych zaostrzających przepisów, niezgodnych z prawodawstwem
unijnym, jest zepsuciem tej ustawy i niestety nie będziemy mogli tego poprzeć.
Dotyczy to poprawek Senatu 1., 4., 10. i 21., która próbują eliminować
w ogóle pasze z GMO w żywieniu zwierząt, co jest nieuzasadnione w tym przypadku.
Będziemy również głosowali zgodnie ze stanowiskiem
komisji za odrzuceniem poprawek 5., 6. i 8., czyli poprawek mówiących o
tym, że można stosować premiksy i antybiotyki na własne potrzeby. Jaka
jest gwarancja, że ten ktoś sam to zje, ten, kto to wyprodukuje, a nie
zostanie tym uszczęśliwiony inny konsument; tu będziemy głosować zgodnie
z rekomendacją komisji.
Jeśli chodzi o poprawki 13. i 14 ., to również będziemy
za ich odrzuceniem z tego względu, że rzeczywiście receptury pasz nie mogą
być przedmiotem ogólnie dostępnym, bo to jest tajemnica firm. Musi być
na etykiecie powiedziane, że tam jest GMO, ale jaka jest receptura, jaki
jest stosunek poszczególnych składników, to już jest tajemnicą firmy. To
tak jakby ktoś chciał się dowiedzieć, jakie rasy kur są namieszane w handlowych
ogólnych brojlerach, gdzie firmy się specjalizują w sprzedaży mięsnych
czy nieśnych kurczaków, a skład genetyczny tych zwierząt jest tajemnicą
wielkich firm światowych, które umieją się tym posługiwać. Oczywiście te
zwierzęta się przeważnie nie nadają do dalszego rozmnażania, tylko w tym
pokoleniu, w jakim się je kupuje, muszą zakończyć swój żywot, czy jako
zwierzę mięsne, czy jako nieśne.
Proszę państwa, poważne obawy mojego klubu budzi
również poprawka 21. dotycząca dodania art. 48b. W poprawce do art. 46
w ust. 1 w pkt. 3... Jest to poprawka, przepraszam, która?
(Głos z sali: Siedemnasta.)
Tak, przepraszam. To jest poprawka 17. W poprawce
tej jest powiedziane, to są przepisy karne, kto wytwarza, wprowadza do
obrotu lub stosuje w żywieniu zwierząt przeżuwających materiały paszowe,
o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3, podlega jakieś tam karze. Senat zmienił
to, wprowadzając zwierzęta gospodarcze, zamiast zwierząt przeżuwających.
Czytając dosłownie tę ustawę, oznaczałoby to, że ani lisów, ani norek nie
wolno karmić paszami mięsnymi, bo producent zapłaci karę. Wprawdzie resort
tłumaczy, że nie jest to tak, bo to jest odwołanie do art. 4 ust. 1 pkt
3, w którym minister ma określić, które tkanki zwierząt mogą być używane
na paszę, ale to nie załatwia tego przepisu karnego, który czytany dosłownie,
a tak się czyta przepisy karne, mówi o tym, że każdy, kto da zwierzęciu
gospodarskiemu paszę pochodzenia zwierzęcego, podlega karze. Dlatego uważamy,
że wersja sejmowa mówiąca o tym, że dotyczy to zwierząt przeżuwających,
co samo przez się jest zrozumiałe, bo walczymy z BSE, nie chcemy mieć go
w kraju, wobec tego nie możemy żywić przeżuwaczy paszami zawierającymi
materiały zwierzęce... Już kończę, panie marszałku. Będziemy popierali
wersję sejmową, czyli będziemy głosować za odrzuceniem poprawki 17.
Nad pozostałymi poprawkami Senatu będziemy głosować
zgodnie z zaleceniami komisji. Dziękuję państwu za uwagę.
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję pani poseł.
Proszę pana posła Stanisława Masternaka o zabranie
głosu w imieniu klubu PSL.
Poseł Stanisław Masternak:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ustosunkowując się
w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego do poprawek
Senatu zgłoszonych do ustawy o środkach żywienia zwierząt, chcę powiedzieć,
iż nie wszystkie one uzyskają nasze poparcie.
Było sporo czasu na przeprowadzenie konsultacji ze
środowiskiem paszowym, możemy zaprezentować spójne stanowisko, aczkolwiek
w jednej sprawie istnieją w naszym klubie pewne różnice zdań.
Przechodząc do konkretów, chciałbym powiedzieć, że
poprawki Senatu 2., 7., 9., 12., 17., 18., 19. i 20. zyskają naszą akceptację
zgodnie ze stanowiskiem komisji. Mają one zresztą charakter redakcyjny
i uściślający. Natomiast poprawki 3., 11., 15. i 16. zostaną odrzucone,
i tu także rozstrzygająca jest rekomendacja komisji.
W sprawie grupy poprawek 5., 6. i 8. opowiadamy się
za przyznaniem rolnikom samodzielnie wykonującym paszę uprawnień wynikających
z ustawy, w tym przypadku przekonujące są argumenty izb rolniczych, iż
zahamowanie produkcji pełnowartościowych pasz na własne potrzeby przez
rolników podroży koszty produkcji o około 20%. Rolnicy powinni mieć możliwość
stosowania zgodnie z ustawą premiksów do pasz, a przecież trudno założyć,
iż będą szkodzić sobie i w jakiś sposób pogarszać jakość własnej hodowli.
Nie można przy tym wykluczyć zachowań nieodpowiedzialnych, ale ich margines
byłby podobny jak w przypadku odrzucenia poprawek. Przyjęcie ich będzie
oznaczać pełnię praw, a nie tylko obowiązków dla rolników samodzielnie
wykonujących paszę.
W kwestii poprawek 13., 14. opowiadamy się przeciwko
stanowisku Senatu, gdyż przyjęcie tych poprawek grozi wprost naruszeniem
tajemnicy handlowej, bo po analizie ustawy doszliśmy do wniosku, że dostęp
do informacji o składzie paszy będzie gwarantować rozporządzenie ministra.
Udział poszczególnych składników będzie m.in. zobrazowany w sposób malejący,
jest to odpowiednia forma. Nie można narażać tak ważnej ustawy na zarzut
niezgodności z konstytucją, a to zdaniem wielu specjalistów miałoby miejsce,
gdyby przyjąć poprawki Senatu.
Wreszcie poprawki 1., 4., 10. i 21., które dotyczą
zagadnienia całkowitego zakazu używania do produkcji pasz organizmów genetycznie
modyfikowanych, chodzi konkretnie o soję. Jak powiedziałem, w naszym klubie
wywołało to największe kontrowersje, bowiem jest faktem, że brakuje nam
blisko 1 mln ton komponentów białkowych. Rodzi się pytanie, czy nie można
ich uzupełnić drogą popierania upraw krajowych, takich jak np. bobik? Czy
musimy być skazani na import, skoro wytłoki rzepakowe mogą być alternatywnym
źródłem białka? Jaki jest bilans paszowy naszego kraju, szczególnie w kontekście
pojawienia się dużej ilości zboża paszowego? Tu pytanie do przedstawicieli
rządu, do pana ministra rolnictwa. Czy możemy obecnie zrezygnować z importu
soi, zastępując ją komponentami krajowej produkcji?
Z drugiej strony mamy stanowiska izb i stowarzyszeń
paszowych, a także poszczególnych hodowców. Twierdzą oni, że przyjęcie
poprawek zburzy trudną równowagę na rynku białka paszowego. Uważają oni,
że wprowadzenie poprawek Senatu radykalnie podroży koszty produkcji zwierzęcej.
Wreszcie nie bez znaczenia jest kwestia, czy uda się w jakikolwiek sposób
odróżnić soję modyfikowaną genetycznie od niemodyfikowanej, bo przecież
nie wyobrażamy sobie, aby import tego komponentu ustał z dnia na dzień.
Mogłoby to oznaczać, ni mniej ni więcej, ale sprowadzenie soi modyfikowanej
genetycznie jako niemodyfikowanej, tylko że droższej nawet o kilkadziesiąt
procent. Skoro więc jest procedura dopuszczenia soi modyfikowanej genetycznie
do żywienia zwierząt, to w jakiś sposób pozwala to uniknąć tego typu nieuczciwości.
Do tego typu oszustw nie można dopuścić, a izby i stowarzyszenia paszowe
podkreślają, iż szanse na zdobycie certyfikatu na soję niemodyfikowaną
genetycznie są bliskie zeru.
Nie można również stosować mączek mięsno-kostnych
i to też jest fakt, który poważnie należy brać pod uwagę. Chcę przypomnieć,
że zasoby światowe soi, z których pewnie jeszcze przez dłuższy czas będziemy
korzystać, już w ponad 70% są modyfikowane genetycznie.
Dzieląc się tymi wątpliwościami, mój klub przychyla
się dziś raczej do zdania izb i stowarzyszeń paszowych, ale wnosi o rozwianie
tych wątpliwości, dlatego te pytania kieruję do rządu. Dziękuję za uwagę.
(Oklaski)
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję panu posłowi.
Proszę pana posła Krzysztofa Jurgiela o zabranie
głosu w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość.
Poseł Krzysztof Jurgiel:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Prawo i Sprawiedliwość
będzie głosował za przyjęciem poprawek 1., 4., 10. i 21. dotyczących wprowadzenia
zakazu stosowania organizmów genetycznie zmodyfikowanych i za przyjęciem
poprawek 5., 6. i 8., które dotyczą kwestii wytwarzania mieszanek paszowych
nieprzeznaczonych do obrotu, zawierających premiksy. Będzie także głosował
za przyjęciem poprawek 2., 7., 9., 12., 17., 18., 19. i 20 oraz za odrzuceniem
poprawek 3., 11., 15., 16., 13. i 14. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję.
Pani poseł Halina Nowina-Konopka w imieniu koła Porozumienia
Polskiego.
Proszę bardzo.
Poseł Halina Nowina-Konopka:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie!
Ta ustawa, jedna ze strategicznych ustaw, jeżeli chodzi o rolnictwo, budziła
wiele kontrowersji. Została uchwalona przez Sejm w formie szkodliwej dla
polskiego rolnictwa i nieco polepszona poprawkami przez Senat.
Proszę państwa, chciałabym państwu powiedzieć mówię
to w kontekście poprawek dotyczących stosowania GMO w środkach paszowych,
czyli poprawki 1., 4., 10. i 21. że w sierpniu 2000 r. Włochy wykorzystały
art. 12 ustawy o GMO do zakazania wszelkich produktów spożywczych na bazie
składników zmienionej genetycznie kukurydzy. W październiku włoski zakaz
został obroniony przez inne państwa członkowskie Unii wbrew życzeniom Komisji,
która chciała go uchylić. A więc jest możliwość wprowadzenia na terenie
Unii zakazu stosowania organizmów genetycznie zmodyfikowanych. W związku
z tym zarzut, że jest to niezgodne z prawem Unii Europejskiej, jest zarzutem
fałszywym. Natomiast tego rodzaju ostrożność jest potrzebna, pożyteczna.
Prawo unijne w zakresie stosowania i wykorzystywania organizmów genetycznie
zmodyfikowanych zmienia się. Jest w tej chwili w opracowaniu rozporządzenie
Rady odnośnie do zmiany prawa paszowego właśnie w tym punkcie, w punkcie
dotyczącym stosowania organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Tyle na temat
tych poprawek.
Następne poprawki, 5., 6. i 8., dotyczą bardzo newralgicznego
punktu tej ustawy, mianowicie uniemożliwienia produkcji pasz we własnym
gospodarstwie, na własny użytek, przez rolnika. I tutaj również jest...
(Gwar na sali)
Tak, panie pośle, tak. Pan nieuważnie czytał tę ustawę.
I tutaj również jest zarzut Komitetu Integracji,
że jest to niezgodne z dyrektywami unijnymi. A ja państwu powiem tyle
nie wierzę i po prostu neguję wiarygodność informacji, które otrzymujemy
z Komitetu Integracji Europejskiej. I zaraz państwu powiem, dlaczego. Otóż
dlatego, że mam przed sobą dwa tłumaczenia dyrektywy Rady WE nr 95/69 z
22 grudnia 1995 r. Jest tam wstęp, którego pkt 10... Dostaliśmy tłumaczenie
bez aneksu, który jest istotną częścią tej dyrektywy i wiele wyjaśnia.
Natomiast ja mam tłumaczenie z aneksem. Jedno tłumaczenie różni się od
drugiego. Czym? Pkt 10: ˝zważywszy, że na podstawie zasad równouprawnienia
zasadnicze zasady nowych przepisów muszą bez różnicy odnosić się zarówno
do podmiotów trudniących się obrotem, jak i do producentów rolników wytwarzających
paszę tylko na potrzeby swojego gospodarstwa, zważywszy, że pewne zwolnienia
proszę to zdanie zauważyć powinny przysługiwać tym ostatnim ze względu
na szczególne warunki wykonywania przez nich działalności˝. Ten sam punkt
w tłumaczeniu, które dostaliśmy, brzmi identycznie, z tym że jest pozbawiony
tego zdania wtrąconego że pewne zwolnienia powinny przysługiwać tym ostatnim
zważywszy na szczególne okoliczności, w jakich prowadzą oni swoją działalność.
I nie ma nawet zająknięcia się o możliwości zmiany w wypadku podejścia
do rolników indywidualnych.
(Poseł Romuald Ajchler: Ale to jest 90%, pani poseł.)
Czego 90%? Proszę pana, obojętne, jest to podważenie
wiarygodności dokumentów, urzędowych dokumentów, które dostajemy. Po prostu
ja nie wierzę temu, co mówi Komitet Integracji Europejskiej.
(Głos z sali: To nie ma znaczenia.)
Wicemarszałek Jan Król:
Ale ma prawo pani poseł nie wierzyć. I proszę nie
przeszkadzać.
Poseł Halina Nowina-Konopka:
Tak jest, i oświadczam to publicznie. I chcę, żeby
komitet to wiedział.
Wicemarszałek Jan Król:
I dziękuję bardzo.
Poseł Halina Nowina-Konopka:
I udowadniam, że kłamią, normalnie kłamią, bo to
nie jest przeoczenie. To jest wyjęcie pewnego zdania.
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję pani poseł.
Poseł Halina Nowina-Konopka:
Otóż, proszę państwa, te poprawki...
Wicemarszałek Jan Król:
Czas się skończył, pani poseł.
Poseł Halina Nowina-Konopka:
Moment.
Jeżeli te poprawki zostaną odrzucone, spowoduje
to zachwianie rynku paszowego, spowoduje zachwianie rynku zboża paszowego.
Jest to działanie zgodne z interesem wielkich wytwórców pasz, tych, którzy
mają w ręku wielkie przetwórnie. To jest woda na ich młyn. Pytanie, czy
wszyscy posłowie, którzy tak optują ochoczo za tymi rozwiązaniami, które
rozłożą nasze średnie i małe wytwórnie pasz i rolników indywidualnych,
robią to tak całkiem bezinteresownie? Nie wiem. Są różne sytuacje w Sejmie
i można się różnych rzeczy domyślać.
Proszę państwa, apeluję obrońmy te poprawki, dlatego
że one bronią polskich rolników. One bronią polskich producentów zwierząt,
wszelkich zwierząt, bronią producentów zboża. One bronią producentów pasz.
My niekoniecznie musimy działać zgodnie z interesem cudzym. W końcu te
wielkie przetwórnie w większości są jednak w czyichś, niekoniecznie polskich,
rękach. My nie musimy działać zgodnie z ich interesem. Działajmy zgodnie
z interesem polskim. (Oklaski)
(Głos z sali: Brawo!)
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję pani poseł.
W związku z pytaniami tylko poseł Ajchler się zapisał,
dopuszczę więc pytanie. Inaczej nie dopuściłbym pytań, bo zasadniczo nie
dopuszczamy pytań przy poprawkach Senatu i w czasie drugich czytań.
Proszę bardzo, ale wyjątek robię.
Poseł Romuald Ajchler:
Dziękuję, panie marszałku. Sprawa jest bardzo ważna,
jeśli chodzi o polskie rolnictwo, polskich producentów nie tylko trzody,
ale i zwierząt gospodarskich, dlatego też dziękuję bardzo, że pan dopuścił
do tego pytania.
Otóż, panie marszałku, Wysoka Izbo, poprawki Senatu,
jeśli zostaną przyjęte, wykluczą całkowicie w żywieniu zwierząt białko
pozyskiwane z genetycznie modyfikowanej soi i innych roślin, w tym kukurydzy.
Jak to się ma, panie ministrze kieruję to pytanie do pana ministra
do obowiązującego w Polsce prawa, a w szczególności procedury dopuszczenia
GMO na rynek?
Drugie pytanie. Kieruję je również do pana ministra.
Panie ministrze, czy mógłby pan podać Wysokiej Izbie, jaki jest bilans
białka paszowego w kraju? Jeśli przyjęlibyśmy te poprawki Senatu, czym
można by zastąpić importowane komponenty białkowe w chwili obecnej? Dalej,
jeśli byłaby nawet taka techniczna możliwość, to jaki okres byłby wymagany
do tego, aby ten bilans zrównoważyć białkiem wyprodukowanym w Polsce?
Następne pytanie. Panie ministrze, jak decyzja Senatu
wpłynie na ekonomikę produkcji hodowlanej, w szczególności w jaki sposób
podniosą się koszty produkcji żywca w Polsce, a głównie chodzi mi tu o
produkcję drobiarską, jak to się przeniesie, jeśli chodzi o produkt finalny.
Następna sprawa. Proszę, panie marszałku, dopuszczamy
taki oto paradoks. Gdyby te poprawki Senatu zostały przez Wysoką Izbę przyjęte,
to dopuszczamy do tego, iż będzie obowiązywał zakaz stosowania np. soi
zmodyfikowanej, ale jednocześnie nie mówimy nic o zakazie importu mięsa
np. z krajów Unii Europejskiej, w których przy wykorzystaniu tej soi produkuje
się 90% żywca.
(Głos z sali: Trzeba zakazać.)
Z jednej strony mówimy o zakazie i polskim rolnikom
mówimy, że nie mogą dodawać komponentów paszowych, czyli w tym przypadku
soi, kukurydzy, bo są zmodyfikowane, a z drugiej strony dopuszczamy setki
tysięcy innych rzeczy i nic nie wspominamy...
(Głos z sali: Kto dopuszcza?)
...nie zmieniamy przy okazji tejże ustawy innych
przepisów, które zabraniałyby sprowadzania do Polski żywca zwierzęcego,
drobiu itd. wyprodukowanych właśnie na tej soi. Bądźmy konsekwentni. Jeśli
dopuszczamy zakaz w jednej sytuacji, to pomyślmy również o innych sytuacjach.
I ostatnie pytanie, panie ministrze. Czy w takiej
sytuacji, w jakiej pozostaje nasz kraj, jeśli chodzi o białko, w razie
przyjęcia tych poprawek nie uważa pan, że wracamy do tego, iż podstawową
paszą przy produkcji żywca będzie tylko i wyłącznie ziarno zbóż? Czy wówczas
wydłużenie okresu tuczu do jednego roku to już przerabialiśmy przez kilkanaście
lat nie spowoduje, iż produkt finalny, czyli mięso, dla zwykłego śmiertelnika
będzie praktycznie nie do kupienia? Dziękuję bardzo.
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję.
Pan poseł Cymański, tylko jedno pytanie.
Poseł Tadeusz Cymański:
Bardzo dziękuję, panie marszałku, za umożliwienie
zadania pytania, bo lista była już zamknięta.
Moje pytanie dotyczy wpływu modyfikowanych surowców
na zdrowie. Czy rzeczywiście jest tak, że zwłaszcza długotrwały wpływ tego
typu produkcji... Jest to dowiedzione, mówię o tym w kontekście pewnych
zjawisk i protestów nie tylko ze strony organizacji ekologicznych, ale
również poważnych badań, zwłaszcza jeżeli chodzi o odżywianie niemowląt,
ponieważ myślę, zdając sobie sprawę z nieuchronności pewnych procesów,
że pewien krytycyzm, którego w tej dyskusji trochę jednak brakuje, jest
tutaj bardzo wskazany. Stąd też moje pytanie. Czy rzeczywiście sprawa neutralnego
działania na zdrowie ludzkie, zwłaszcza w układzie wieloletnim, jest już
zamknięta, czy jest to jednak temat otwarty i czy nie powinniśmy w tej
sytuacji wykazać większej roztropności? Dziękuję bardzo.
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję.
Lista mówców i pytających została wyczerpana.
Proszę o zabranie głosu pana ministra Roberta Gmyrka.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Robert Gmyrek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Cieszy mnie to, że
wszystkie kluby parlamentarne podkreśliły, iż ustawa ta jest bardzo potrzebnym
i od dawna oczekiwanym aktem prawnym, że reguluje zagadnienia pasz, dodatków
paszowych, premiksów. Przez wiele klubów podnoszona była również sprawa
poprawek: 1., 4., 10. i 21., które dotyczą wprowadzenia zakazu stosowania
w żywieniu zwierząt produktów zawierających organizmy genetycznie zmodyfikowane.
Ministerstwo także otrzymało wiele protestów ze strony ministra środowiska,
izby gospodarczej, Polskiego Związku Producentów Pasz, Polskiego Związku
Hodowców i Producentów Zwierząt Futerkowych, Stowarzyszenia Producentów
Żywności dla Zwierząt Towarzyszących, Rady Porozumienia Związków Izb Gospodarczych,
handlowców, przetwórców zbóż oraz producentów pasz i produkcji zwierzęcej.
Na pewno wprowadzenie do projektu ustawy o środkach
żywienia zwierząt zapisu zakazującego stosowanie organizmów genetycznie
zmodyfikowanych w środkach żywienia zwierząt jest niezgodne m.in. z polskimi,
jak i unijnymi przepisami, które już regulują te sprawy. Jeżeli chodzi
o polskie ustawodawstwo było to wspomniane Wysoka Izba uchwaliła ustawę
z dnia 22 czerwca o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, która kompleksowo
reguluje temat produktów GMO, jak również zasady ich stosowania w żywieniu
zwierząt. Ustawa ta dotyczy zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych,
zamierzonego uwalniania GMO do środowiska w celach innych niż wprowadzenie
do obrotu, wprowadzania do obrotu produktów GMO, wywozu za granicę i tranzytu
tych produktów, właściwości organów administracji rządowej do spraw GMO.
Zgodnie z tą ustawą organem właściwym do spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych
jest minister właściwy do spraw środowiska, do którego zadań należy m.in.
wydawanie zezwoleń, jak również sprawowanie nadzoru oraz kontrolowanie
przestrzegania przepisów tej ustawy. Każde wprowadzenie na rynek produktu
GMO jest poprzedzone przeprowadzeniem oceny danego produktu w zakresie
zagrożeń dla zdrowia ludzi i środowiska, a dokumentację tej oceny użytkownik
jest obowiązany dostarczyć wraz z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wprowadzenie
danego produktu na teren kraju. Zezwolenie na zamknięte użycie GMO wydaje
się na okres nie dłuższy niż 5 lat, natomiast na wprowadzenie do obrotu
produktu GMO nie dłuższy niż 10 lat. Bardzo ważnym elementem jest obowiązek
znakowania produktów GMO oraz sposób tego znakowania. Obowiązek znakowania
nie dotyczy produktu, który zawiera GMO lub ich części w ilości nieprzekraczającej
1% masy w sumie składników w tym produkcie.
Należy wspomnieć, że obecnie w Polsce dopuszczonych
jest wiele produktów, m.in. odtłuszczona mąka sojowa do celów kulinarnych,
soja do celów paszowych, białka sojowe, izolaty czy koncentraty. Prowadzone
są również okresowe doświadczenia nad zmodyfikowanymi genetycznie pomidorami,
ogórkami, rzepakiem, ziemniakami, burakami cukrowymi, kukurydzą. Badania
te, jak państwo wiecie, w świetle nowej ustawy w pewnym stopniu krytykowanej
jako nadrestrykcyjnej, pokazują, że mimo wszystko te przepisy są zgodne
z przepisami unijnymi i są bardzo restrykcyjne.
Jeżeli chodzi o wprowadzenie całkowitego zakazu używania
w produkcji pasz surowców pozyskiwanych tymi technikami, na pewno będzie
to powodować głęboki deficyt białka paszowego, zmniejszenie efektywności
produkcji zwierzęcej wszystko to pan poseł Ajchler wyraźnie zaznaczył
zwiększenie cen środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Jeszcze
jedna sprawa, o co wielokrotnie pytano, w naszym bilansie paszowym brakuje
około miliona ton białka paszowego, miliona ton uzupełnianego praktycznie
przez dodatek importowanej śruty sojowej, która jest również importowana
na rynek unijny od kwietnia 1996 r., czyli faktycznie Polska stosuje niejako
ten sam mechanizm i bardzo ostrożnie się temu przygląda.
Co jest ważne, warte podkreślenia, w większości przypadków
modyfikacja soi jest modyfikacją odpornościową, czyli pozwala na ograniczenie
stosowania również nieobojętnych, jeśli chodzi o jakość finalnego produktu,
chemicznych środków ochrony roślin. Modyfikacja ta ogranicza całkowicie
stosowanie tych środków ochrony roślin, czyli wpływa w pewien sposób na
jakość finalnego produktu. W przypadku kukurydzy używanej do celów paszowych
dostępnej na rynkach światowych również znaczna jej ilość jest genetycznie
zmodyfikowana.
Pragnę zwrócić uwagę, że obecnie ze względu na sprawę
BSE i na zmniejszoną podaż mączek zwierzęcych, która wynika z zagrożeń
związanych z BSE, również pewne problemy zostały zasygnalizowane ze strony
hodowców. Także obecne tendencje, ukierunkowania w Unii Europejskiej wskazują,
że Unia w dalszym ciągu będzie stosowała całkowity zakaz używania mączek
mięsno-kostnych w żywieniu zwierząt gospodarskich, co jeszcze dodatkowo
zwiększy to zagrożenie niedostatku bilansu paszowego.
Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Cymańskiego dotyczące
wpływu na zdrowie, na niemowlęta, myślę, że przede wszystkim podstawowym
uwarunkowaniem funkcjonowania rynku jest właściwa identyfikacja danego
produktu. Owa identyfikacja jest elementem, który pozwala na świadomy wybór
produktu, to jest element również bardzo wyraźnie podkreślany w krajach
Unii Europejskiej czy w krajach Ameryki, że to jest świadomy wybór konsumenta,
on decyduje, co chce wybrać. Jeżeli będzie miał pełną świadomość, będzie
identyfikacja tego, co w produkcie...
(Poseł Tadeusz Cymański: Pytałem, czy zbadano szkodliwość.)
Jeśli chodzi o zbadanie szkodliwości, myślę, że pytanie
powinno być skierowane do ministra zdrowia, współpracujemy bowiem przy
tego typu działaniach. Na pewno wszelkie dotychczasowe decyzje dotyczące
dopuszczania produktów podejmowane były po głębokiej analizie, w przekonaniu,
że te produkty w świetle obecnego stanu wiedzy nie stanowią zagrożenia.
Popatrzmy zresztą na biologię, wielokrotnie co podkreślają też naukowcy
biologia powoduje, że w ekosystemie następuje krzyżowanie obecnych gatunków
wielokrotnie w środowisku naturalnym i w wyniku tego następują zmiany genetyczne,
powstają samoistnie np. nowe odmiany jabłek.
Jeżeli chodzi o sprawy podnoszone przez panią poseł
Stolzman i m.in. przez klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej, to chciałbym
zwrócić uwagę na art. 46, chodzi o poprawkę, która wprowadza sankcje karne
za wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu lub stosowanie w żywieniu zwierząt
przeżuwających materiałów paszowych. Zmieniono to na ˝zwierzęta gospodarskie˝,
należy czytać ten artykuł łącznie z art. 4. Otóż w świetle tej ustawy w
przypadku zwierząt gospodarskich, do których należą również zwierzęta futerkowe,
nie zabrania się wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania w ich
żywieniu praktycznie wszystkich tkanek zwierzęcych, o ile minister rolnictwa,
wspólnie z ministrem właściwym ds. środowiska i ministrem właściwym ds.
zdrowia, nie określi w drodze rozporządzenia wykazu materiałów paszowych
pochodzących z tkanek zwierząt, które mogą być stosowane w żywieniu zwierząt
gospodarskich. Polegać to będzie na tym, że ministrowie ci ustalą, że do
żywienia bydła można stosować takie tkanki zwierząt, a w tym przypadku
oczywiście nie ma mowy o jakichkolwiek tkankach, bo jest całkowity zakaz,
np. w żywieniu świń nie można stosować takich tkanek zwierząt, w związku
z tym zezwala się tylko na pewną grupę tych produktów. Co jest ważne, w
chwili obecnej również w Unii Europejskiej mówi się o pewnym nowym podejściu
zmierzającym do unikania kanibalizmu. Jeżeli mówimy o możliwości żywienia
mączkami, tkankami zwierząt gospodarskich, unikać się będzie żywienia np.
tkankami pochodzącymi od żywych świń. Ta ustawa daje pełną możliwość labilnego
reagowania w tego typu sytuacjach i jednocześnie pokazuje, że każdy tego
typu zakaz powoduje sankcje karne w przypadku jego niestosowania. Myślę,
że tu nie ma żadnego zagrożenia, szczególnie dla producentów zwierząt futerkowych,
jak również dla innych.
Chciałbym tu również podkreślić bardzo ważny aspekt
poruszony m.in. przez panią Nowinę-Konopczynę, jak również przez Sojusz
Lewicy Demokratycznej, chodzi o sprawę wytwarzania mieszanek paszowych
nieprzeznaczonych do obrotu. Jest to pewne nieporozumienie, bo jeżeli rolnik
chce wytwarzać mieszanki paszowe na własne potrzeby, nie ma co do tego
żadnych przeciwwskazań. Jeżeli jednak on w tych mieszankach paszowych chce
używać antybiotyków, kokcydiostatyków i środków farmaceutycznych, stymulatorów
wzrostu, to, na Boga, niechby ktokolwiek, przynajmniej powiatowy lekarz
wiedział, że ten rolnik to stosuje, jak to przechowuje i w jakich ilościach
to daje. Niczym on się w tym momencie nie różni od produkującego na szerszą
skalę. Również tu może producent robić paszę dla ok. tysiąca świń, w związku
z tym to zagrożenie jest realnie bardzo duże. Nadmierna ilość tych kokcydiostatyków
i brak nad tym kontroli spowoduje, że do konsumenta trafią produkty finalne
ze zwiększonymi ilościami hormonów czy innych stymulatorów wzrostu, które
są praktycznie albo zakazane, albo w odniesieniu do których określono ścisłe
limity stosowania.
Myślę, że generalnie wyczerpałem te tematy. Oczywiście
stanowisko rządu jest również jednoznaczne odnośnie do poprawek 13. i 14.
Po prostu zobowiązania międzynarodowe strony polskiej również dotyczą ochrony
informacji zastrzeżonych, ochrony własności intelektualnej, o takiej tu
mówimy. Na pewno również byłoby to źle widziane przez inne kraje i traktowane
jako nieuczciwa konkurencja ze strony Polski. Dziękuję, panie marszałku.
Wicemarszałek Jan Król:
Pan poseł Czesław Pogoda, sprawozdawca komisji.
Panie pośle Ajchler, już na posiedzeniu komisji trzeba
było o tym wszystkim dyskutować.
Poseł Czesław Pogoda:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie
Ministrze!
(Poseł Romuald Ajchler: Ale ja mam pytanie, na które
nie uzyskałem odpowiedzi.)
Wicemarszałek Jan Król:
Powie pan ministrowi, na jakie pytanie nie uzyskał
pan odpowiedzi.
Proszę bardzo, panie pośle.
Poseł Czesław Pogoda:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie
Ministrze! Powiem jako poseł sprawozdawca i poseł, który miał przyjemność
kierować podkomisją sejmową, która przygotowywała ten projekt ustawy. Przypomnę
Wysokiej Izbie, paniom i panom posłom, że było to przedłożenie rządowe.
Adresuję to do pani poseł Nowiny-Konopki jeżeli się nie ma argumentów
merytorycznych, to się opowiada różne niedorzeczności.
(Poseł Halina Nowina-Konopka: Jakie?)
Panie marszałku, mam prośbę do pana marszałka i do
Prezydium Sejmu, bo na tej mównicy zostały użyte dość ostre słowa, że posłowie
byli zainteresowani...
(Poseł Tadeusz Cymański: Mogli być. Różnica!)
...mogli być, czy też byli zainteresowani. Jeżeli
pani poseł ma na to dowody, to niech je niezwłocznie przedłoży marszałkowi
Sejmu i prokuratorowi, bo to jest istotna informacja.
(Poseł Halina Nowina-Konopka: Jakie? O czym?)
Natomiast chciałem poinformować Wysoką Izbę, panie
marszałku, że w podkomisji pracował pan poseł Dziamski z AWS, pan poseł
Masternak z PSL, ja jej przewodniczyłem. Pracowało w niej również prawie
50 ekspertów, nie cudzoziemców, tylko Polaków ze świata nauki, wytwórców
pasz i rolników, którzy bardzo rzetelnie, z należytą starannością, starali
się ten projekt rządowy przepracować. W związku z tym prosiłbym panią poseł
o ważenie słów, bo one są po prostu krzywdzące dla ludzi, którzy pracowali.
Pani poseł miała możliwość pracować w tej podkomisji i chciałem Wysokiej
Izbie powiedzieć, że nie pracowała, w związku z tym jej uwagi tutaj są
niestosowne.
Wracam do tematu organizmów genetycznie zmodyfikowanych.
Podjąłem działania, aby dociec, w jakim zakresie soja jest zmodyfikowana.
Ona została zmodyfikowana pod kątem odporności na określone herbicydy i
to nie zostało nigdzie stwierdzone w sposób naukowy, podczas badania ludzi
czy też zwierząt, że ta zmodyfikowana soja, odporna tylko na określone
herbicydy w procesie produkcyjnym, wpływa na organizmy ludzkie lub zwierzęce.
Tyle wyjaśnień, to w literaturze można po prostu znaleźć.
(Poseł Tadeusz Cymański: Nie wykluczono też w przyszłości!)
Panie Marszałku! Tyle wyjaśnień z mojej strony, dziękuję
serdecznie. Jeszcze raz zwracam się do pani poseł, aby pani niezwłocznie
przedstawiła dowody, które posiada.
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję bardzo.
A pani poseł w jakiej sprawie?
(Poseł Halina Nowina-Konopka: Chciałam odpowiedzieć.)
Nie, nie ma już odpowiedzi, proszę pani. Pani nie
była o nic pytana.
(Poseł Halina Nowina-Konopka: Ja zadałam pytanie...)
Pani się dopuściła pewnego pomówienia, pani poseł,
i to słyszeliśmy, więc posłowie, którzy prezentują inny pogląd niż pani,
mają w tym interesy osobiste.
(Poseł Halina Nowina-Konopka: Ale zadałam pytanie
następne...)
Nie będziemy dalej mówić o pomówieniach. Jeżeli pani
ma na ten temat dowody, proszę przedstawić je marszałkowi Sejmu na piśmie.
Już nie ma pytań.
Proszę bardzo. Pan minister Gmyrek.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Robert Gmyrek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przepraszam bardzo,
chodzi o jedno zagadnienie poruszone przez posła Ajchlera. Faktycznie,
jest to logiczne rozumowanie. W chwili obecnej, kiedy Polska zakaże stosowania
białka genetycznie zmodyfikowanego w żywieniu zwierząt, nie ma takich przepisów,
które zakazują sprowadzania do kraju zwierząt, które są żywione komponentami
zawierającymi żywność genetycznie zmodyfikowaną. To też jest pokazanie
pewnej niekonsekwencji i nierealności tego zapisu.
(Poseł Halina Nowina-Konopka: Wszystkiego od razu
nie da się zrobić!)
Wicemarszałek Jan Król:
Dziękuję bardzo.
Zamykam dyskusję.
Do głosowania nad uchwałą Senatu przystąpimy jutro
rano.
Plenarne posiedzenie Sejmu
w dniu 23. sierpnia 2001r.
3 kadencja, 117 posiedzenie, 2. dzień
Wicemarszałek Marek Borowski:
(...)
Przechodzimy do głosowania. Chodzi o stanowisko Senatu
w sprawie ustawy o środkach żywienia zwierząt.
Przypominam, że Sejm odrzuca poprawkę Senatu bezwzględną
większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Jeżeli Sejm nie odrzuci poprawki Senatu bezwzględną
większością głosów, uważa się ją za przyjętą.
Głosować będziemy nad wnioskami o odrzucenie poprawek
Senatu.
W 1. poprawce do art. 1 Senat proponuje, aby skreślić
ust. 2 stanowiący, że ustawa nie narusza przepisów dotyczących organizmów
genetycznie zmodyfikowanych, w tym zwłaszcza przepisów o wprowadzaniu do
obrotu takich produktów oraz ich oznakowaniu.
Z poprawką tą wiąże się poprawka 4. Senatu do art.
4 ust. 1, polegająca na dodaniu pkt. 6 stanowiącego, że zabronione jest
również wytwarzanie, wprowadzanie do obrotu i stosowanie w żywieniu zwierząt
środków żywienia zwierząt zawierających organizmy genetycznie zmodyfikowane.
W 10. poprawce do art. 21 ust. 6 pkt 1 Senat proponuje,
aby skreślić lit. a stanowiącą, że rejestr dodatków paszowych zawiera informacje
dotyczące występowania organizmów zmodyfikowanych genetycznie i ich produktów
wraz z charakterystyką tych organizmów.
W 21. poprawce Senat w dodawanym art. 48b proponuje,
aby w art. 2 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych dodać ust.
3 stanowiący, że w sprawach dotyczących wytwarzania, stosowania i obrotu
środkami żywienia zwierząt stosuje się przepisy o środkach żywienia zwierząt.
Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.
Komisja wnosi o ich przyjęcie.
Pan poseł Gawlik chce zadać pytanie, proszę.
Poseł Radosław Gawlik:
Szanowni państwo, wydaje mi się, że sprawa jest bardzo
ważna, i dlatego chciałbym skierować trzy pytania do pana posła sprawozdawcy,
a także do rządu i Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej, który właściwie
wydał nową opinię. Pierwsze pytanie. Jakie będą skutki wykrycia w wyeksportowanych
z Polski do Unii Europejskiej produktach organizmów zmodyfikowanych genetycznie,
oznaczanych tutaj jako GMO, w sytuacji zaniedbania przez rząd w Polsce
kontroli nad organizmami zmodyfikowanymi genetycznie? Trzeba tu wyjaśnić,
że organizacje pozarządowe i naukowcy wykryli ostatnio na naszym rynku
wprowadzone bez oznaczeń i zezwolenia soję i pomidory zawierające organizmy
zmodyfikowane genetycznie. Kolejne pytanie w związku z opinią Urzędu Komitetu
Integracji Europejskiej, która mam takie wrażenie pokazuje tylko jedną
stronę. W dyrektywie Unii Europejskiej o organizmach zodyfikowanych genetycznie
jest coś takiego jak klauzula bezpieczeństwa, i oto chciałem spytać. Czy
możecie państwo potwierdzić to, że 5 krajów Unii Europejskiej w tej chwili
nie zezwoliło na dopuszczenie produktów zawierających GMO, mimo że posiadają
one zgodę w Unii Europejskiej, stosując właśnie tę klauzulę? I ostatnie
pytanie. Czy może rząd lub pan sprawozdawca potwierdzić, że właściwie na
mocy decyzji rady ministrów środowiska z 1999 r. w tej chwili praktycznie
w Unii Europejskiej obowiązuje moratorium w odniesieniu do produktów zawierających
GMO, mimo otwartego rynku, można powiedzieć, ale ta decyzja jest decyzją
polityczną i nie wprowadza się nowych produktów zawierających GMO?
Można by oczywiście jeszcze spytać o to, czy rząd
polski ma świadomość, jak wyczulona jest zachodnia opinia publiczna na
import niesprawdzonej żywności, także jeśli chodzi o zawartość organizmów
modyfikowanych genetycznie, choćby w kontekście choroby szalonych krów.
Dziękuję bardzo.
Wicemarszałek Marek Borowski:
Dziękuję bardzo.
Proszę, pani poseł Nowina-Konopka.
Poseł Halina Nowina-Konopka:
Chciałabym zapytać pana ministra, czy wie o tym,
że w Unii Europejskiej od czerwca 1999 r. obowiązuje moratorium dotyczące
nowych produktów GMO i że zostało ono wprowadzone wbrew woli Rady na skutek
żądania kilku, nie wszystkich, państw unijnych.
Czy minister wie, że w tym roku zostanie wydane rozporządzenie
komisji zmieniające unijne prawo paszowe właśnie w kwestiach dotyczących
zasad stosowania produktów GMO? Czy pan minister może nam powiedzieć cokolwiek
o treści zmian tego rozporządzenia? Jest to niesłychanie ważne w aspekcie
eksportu polskiego mięsa do Unii Europejskiej.
Mam też pytanie do państwa. Czy państwo wiecie, że
projekt tej ustawy przygotowany był przez ministerstwo w latach 19961997
za miłościwie wówczas panującego tam pana posła Pilarczyka i być może z
tego wynika tak silna obrona przez SLD owych rozmaitych niekorzystnych
dla Polski i jej rolnictwa postanowień zawartych w tej ustawie. (Oklaski)
Wicemarszałek Marek Borowski.
Dziękuję.
Pan minister Robert Gmyrek zechce udzielić odpowiedzi
na pytania, które zostały do niego skierowane, a następnie pan poseł sprawozdawca.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Robert Gmyrek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odpowiedź będzie krótka.
Sprawy organizmów genetycznie zmodyfikowanych reguluje inna ustawa, którą
Wysoka Izba raczyła przyjąć 22 czerwca 2001 r. Podczas przygotowania tej
ustawy, podczas procedowania w komisji rolnictwa z uwagi na fakt, że była
ona przygotowywana 4 lata temu, podlegała gruntownej nowelizacji chociażby
z tego powodu, że pojawiła się afera związana z BSE.
Absolutnie jestem przekonany, że ustawa o organizmach
genetycznie zmodyfikowanych już teraz krytykowana za jej nadrestrykcyjność
zapewnia niedopuszczanie do importu produktów, które mogą stanowić zagrożenie.
Chcę powiedzieć, że dotychczasowy import, dotyczy to głównie soi genetycznie
zmodyfikowanej, jest również zgodny z tym, co importuje Unia Europejska
od kwietnia 1996 r. Czym innym jest sprowadzanie produktów genetycznie
modyfikowanych, a czym innym uprawianie ich w Polsce i jeśli o to chodzi,
istnieją daleko idące restrykcje w krajach Unii Europejskiej, jak również
w Polsce. Dziękuję bardzo.
Wicemarszałek Marek Borowski:
Dziękuję bardzo.
Pan poseł sprawozdawca Czesław Pogoda.
Poseł Czesław Pogoda:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym wyjaśnić
kwestię poruszoną w końcowej części wypowiedzi pani poseł Nowiny-Konopki,
że regulacja prawna w sprawie tzw. ustawy paszowej została podjęta w 1939
r. Wracamy do tego po 60 latach, jest to jedyna sprawa nieuregulowana ustawowo
w Polsce. Chciałbym poinformować, że projekt rządowy przygotowany jest
przez rząd AWS, a nie przez koalicję SLDPSL, wtedy bowiem tego projektu
po prostu nie było. Dziękuję.
Wicemarszałek Marek Borowski:
Dziękuję bardzo.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
poprawek Senatu: 1., 4., 10. i 21., zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 272 posłów. Większość bezwzględna wynosi
137. Za odrzuceniem opowiedziało się 227 posłów, przeciw 38, wstrzymało
się 7 posłów.
Indywidualne wyniki
głosowania
Stwierdzam, że Sejm odrzucił poprawki Senatu bezwzględną
większością głosów.
W 2. poprawce do art. 2 pkt 9 Senat proponuje zmianę
redakcyjną.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
2. poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 276 posłów. Większość bezwzględna wynosi
139. Za odrzuceniem opowiedziało się 9 posłów, przeciw 263, wstrzymało
się 4 posłów.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
W 3. poprawce do art. 2 pkt 12 Senat proponuje zmienić
definicję pojęcia ˝obrót˝.
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
3. poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 287 posłów. Większość bezwzględna wynosi
144. Za odrzuceniem opowiedziało się 249 posłów, przeciw 33, wstrzymało
się 5 posłów.
Stwierdzam, że Sejm odrzucił poprawkę Senatu bezwzględną
większością głosów.
Poprawkę 4. Senatu już rozpatrzyliśmy.
W 5. poprawce do art. 11 Senat proponuje, aby skreślić
pkt 2 stanowiący, że do wytwarzania nieprzeznaczonych do obrotu mieszanek
paszowych, w skład których wchodzą m.in. antybiotyki i stymulatory wzrostu,
stosuje się określone przepisy dotyczące działalności gospodarczej w zakresie
wytwarzania środków żywienia zwierząt, a także skreślić pkt 2 w art. 12
ust. 2 stanowiący, że wytwarzanie tych mieszanek wymaga zezwolenia wydanego
przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii, co jest treścią poprawki
6. Senatu.
W 8. poprawce do art. 19 ust. 1 pkt 3 Senat w dodawanej
lit. g proponuje, aby podjęcie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania
mieszanek paszowych z udziałem premiksów zawierających m.in. antybiotyki
i stymulatory wzrostu było dozwolone po uprzednim zgłoszeniu zamiaru jej
rozpoczęcia do właściwego powiatowego lekarza weterynarii.
Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.
Komisja wnosi o ich odrzucenie.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
poprawek Senatu: 5., 6. i 8., zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 315 posłów. Większość bezwzględna wynosi
158. Za odrzuceniem opowiedziało się 152 posłów, przeciw 49, wstrzymało
się 114 posłów.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawki Senatu przyjął.
W 7. poprawce do art. 19 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt
3 lit. a Senat proponuje, aby wyrazy ˝substancje o działaniu antyutleniającym˝
zastąpić wyrazem ˝przeciwutleniacze˝ oraz zmiany redakcyjne.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
7. poprawki Senatu do art. 19 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt. 3 lit. a, zechce
podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 307 posłów. Większość bezwzględna wynosi
154. Za opowiedziało się 6, przeciw 299, wstrzymało się 2 posłów.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
Poprawkę 8. Senatu już rozpatrzyliśmy.
W 9. poprawce do art. 20 ust. 3 pkt 2 lit. a i b
Senat proponuje zmiany redakcyjne.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
9. poprawki Senatu do art. 20 ust. 3 pkt 2 lit. a i b, zechce podnieść
rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 324 posłów. Większość bezwzględna wynosi
163. Za opowiedziało się 3 posłów, przeciw 321, wstrzymujących się nie
było.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
Poprawkę 10. Senatu już rozpatrzyliśmy.
W 11. poprawce do art. 22 ust. 1 Senat proponuje,
aby do rejestru dodatków paszowych nie były wpisywane substancje oraz ich
mieszaniny, które w zalecanych dawkach mają działanie profilaktyczne lub
lecznicze.
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
11. poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 326 posłów. Większość bezwzględna wynosi
164. Za odrzuceniem opowiedziało się 274 posłów, przeciw 50, wstrzymało
się 2 posłów.
Stwierdzam, że Sejm odrzucił poprawkę Senatu bezwzględną
większością głosów.
W 12. poprawce do art. 32 ust. 1 i 2 oraz polegającej
na skreśleniu ust. 3 Senat proponuje, aby minister właściwy do spraw rolnictwa
mógł określić inne niż ustalone w ust. 1 zawartości dodatków paszowych
w określonych mieszankach paszowych uzupełniających, jeżeli ich zastosowanie
w połączeniu z innymi paszami nie będzie stwarzać zagrożenia dla zdrowia
zwierząt oraz ujemnie wpływać na jakość środków spożywczych pochodzenia
zwierzęcego.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
12. poprawki Senatu do art. 32 ust. 1 i 2 oraz polegającej na skreśleniu
ust. 3, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 341 posłów. Większość bezwzględna wynosi
171. Za opowiedziały się 3 osoby, przeciw 336, wstrzymało się 2 posłów.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
W 13. poprawce do art. 38. ust. 2 Senat w nowym brzmieniu
pkt. 6 proponuje, aby na każdym opakowaniu środka żywienia zwierząt umieszczana
była informacja określająca m.in. składniki środka żywienia zwierząt
skład ilościowy i jakościowy.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
13. poprawki Senatu do art. 38 ust. 2 pkt 6, zechce podnieść rękę i nacisnąć
przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 340 posłów. Większość bezwzględna wynosi
171. Za opowiedziało się 302 posłów, przeciw 34, wstrzymało się 4 posłów.
Stwierdzam, że Sejm odrzucił poprawkę Senatu bezwzględną
większością głosów.
W 14. poprawce do art. 38 ust. 2 Senat w nowym brzmieniu
pkt. 7 proponuje, aby na każdym opakowaniu środka żywienia zwierząt umieszczana
była informacja określająca m.in. recepturę środka żywienia zwierząt.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
14. poprawki Senatu do art. 38 ust. 2 pkt 7, zechce podnieść rękę i nacisnąć
przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 339 posłów. Większość bezwzględna wynosi
170. Za opowiedziało się 306 posłów, przeciw 30, wstrzymało się 3 posłów.
Stwierdzam, że Sejm odrzucił poprawkę Senatu bezwzględną
większością głosów.
W 15. poprawce do art. 44 ust. 1 pkt 1 lit. b Senat
proponuje, aby Inspekcja Weterynaryjna sprawowała nadzór nad wytwarzaniem
i stosowaniem środków żywienia zwierząt m.in. w zakresie mikrobiologicznej
oceny środków żywienia zwierząt oraz zawartości substancji niepożądanych
i zabronionych w środkach żywienia zwierząt.
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
15. poprawki Senatu do art. 44 ust. 1 pkt 1 lit. b, zechce podnieść rękę
i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 345 posłów. Większość bezwzględna wynosi
173. Za opowiedziało się 333 posłów, przeciw 11, wstrzymała się 1 osoba.
Stwierdzam, że Sejm odrzucił poprawkę Senatu bezwzględną
większością głosów.
W 16. poprawce do art. 44 Senat proponuje, aby dodać
ust. 1a stanowiący, że nadzór, o którym mowa w ust. 1, mogą pełnić inspektorzy
posiadający tytuł specjalisty z dyscypliny: prewencja weterynaryjna i higiena
pasz.
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
16. poprawki Senatu do art. 44, polegającej na dodaniu ust. 1a, zechce
podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 349 posłów. Większość bezwzględna wynosi
175. Za odrzuceniem opowiedziało się 342 posłów, przeciw 6, wstrzymała
się 1 osoba.
Stwierdzam, że Sejm odrzucił poprawkę Senatu bezwzględną
większością głosów.
W 17. poprawce do art. 46 ust. 1 pkt 3 Senat proponuje,
aby karze podlegała osoba, która wytwarza, wprowadza do obrotu lub stosuje
w żywieniu zwierząt gospodarskich, a nie, jak uchwalił Sejm, zwierząt przeżuwających,
określone materiały paszowe, których wytwarzanie i stosowanie jest zabronione.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
17. poprawki Senatu do art. 46 ust. 1 pkt 3, zechce podnieść rękę i nacisnąć
przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 344 posłów. Większość bezwzględna wynosi
173. Za opowiedziało się 51 posłów, przeciw 291, wstrzymało się 2 posłów.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
W 18. poprawce do art. 46 ust. 1 pkt 4 Senat proponuje
zmianę powołania w tym przepisie.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
18. poprawki Senatu do art. 46 ust. 1 pkt 4, zechce podnieść rękę i nacisnąć
przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 352 posłów. Większość bezwzględna wynosi
177. Za opowiedziało się 6 posłów, przeciw 345, wstrzymał się 1 poseł.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
W 19. poprawce Senat w nowym brzmieniu art. 48 proponuje,
aby we wskazanych przepisach ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt,
badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej użyte
w różnych przypadkach wyrazy ˝pasze i surowce paszowe˝ zastąpić użytymi
w odpowiednich przypadkach wyrazami ˝środki żywienia zwierząt˝.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
19. poprawki Senatu do art. 48, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 350 posłów. Większość bezwzględna wynosi
176. Za opowiedziało się 7 posłów, przeciw 342, wstrzymał się 1 poseł.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
W 20. poprawce Senat w dodawanym art. 48a proponuje,
aby przepisów ustawy o substancjach i preparatach chemicznych nie stosowało
się do substancji i preparatów chemicznych będących środkami żywienia zwierząt
w rozumieniu przepisów o środkach żywienia zwierząt.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za odrzuceniem
20. poprawki Senatu, polegającej na dodaniu art. 48a, zechce podnieść rękę
i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Głosowało 349 posłów. Większość bezwzględna wynosi
175. Za opowiedziało się 4 posłów, przeciw 344, wstrzymał się 1 poseł.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględnej
większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
Poprawkę 21. Senatu już rozpatrzyliśmy.
Na tym zakończyliśmy rozpatrywanie stanowiska Senatu
w sprawie ustawy o środkach żywienia zwierząt. |
WYNIKI GŁOSOWANIA Nr 114 - POSIEDZENIE
117
23. sierpnia 2001r. godz. 11:27
PKT 5. PORZ. DZIEN. SPRAWOZDANIE KOMISJI O STANOWISKU SENATU W SPRAWIE
USTAWY 0 ŚRODKACH ŻYWIENIA ZWIERZĄT
Głosowało - 272
Za - 227 Przeciw - 38
Wstrzymało się - 7 Nie głosowało - 188
| Klub/Koło |
Liczność |
Głosowało |
Za |
Przeciw |
Wstrzymało się |
Nie głosowało |
| SLD |
162 |
111 |
110 |
1 |
0 |
51 |
| AWS |
134 |
74 |
59 |
12 |
3 |
60 |
| UW |
47 |
26 |
25 |
1 |
0 |
21 |
| niez. |
43 |
20 |
9 |
9 |
2 |
23 |
| PSL |
26 |
15 |
12 |
3 |
0 |
11 |
| PiS |
18 |
6 |
4 |
2 |
0 |
12 |
| SKL |
18 |
11 |
8 |
3 |
0 |
7 |
| PP |
5 |
5 |
0 |
5 |
0 |
0 |
| Alternatywa |
4 |
2 |
0 |
2 |
0 |
2 |
| ROP |
3 |
2 |
0 |
0 |
2 |
1 |
Wyniki imienne posłów z klubu SLD
| Adamski Władysław |
Za |
Ajchler Romuald |
Za |
| Banach Jolanta |
Za |
Bańkowska Anna |
Za |
| Baszczyński Krzysztof |
Za |
Biliński Tadeusz |
Za |
| Blida Barbara |
Nieobecny |
Błaszczyk Józef |
Za |
| Borowski Bogumił Andrzej |
Za |
Borowski Marek |
Za |
| Brachmański Andrzej |
Za |
Bujak Bogdan |
Za |
| Bułka Władysław |
Za |
Byra Jan |
Za |
| Cencek Krystyna |
Nie oddał głosu |
Chojnacki Jan |
Za |
| Chrzanowski Kazimierz |
Nieobecny |
Ciborowska Danuta |
Za |
| Ciesielski Wiesław |
Za |
Cieślak Bronisław |
Nie oddał głosu |
| Cimoszewicz Włodzimierz |
Za |
Czepułkowski Jerzy |
Za |
| Czerniawski Mieczysław |
Za |
Dankowski Bronisław |
Za |
| Deręgowski Witold |
Za |
Długosz Henryk |
Za |
| Dyduch Marek |
Za |
Działocha Kazimierz |
Za |
| Dziewulski Jerzy |
Za |
Filek Anna |
Nieobecny |
| Firak Witold |
Za |
Freyberg Ewa |
Za |
| Gadzinowski Piotr |
Nie oddał głosu |
Gajecka-Bożek Maria |
Za |
| Gintowt-Dziewałtowski Witold |
Za |
Grabowska Danuta |
Nie oddał głosu |
| Gruszka Grzegorz |
Za |
Grzebisz-Nowicka Zofia |
Za |
| Hayn Ryszard |
Za |
Herman Krystyna |
Nie oddał głosu |
| Hyla-Makowska Barbara |
Za |
Iwiński Tadeusz |
Za |
| Jacków Mieczysław Piotr |
Nieobecny |
Jakubowska Aleksandra |
Nie oddał głosu |
| Janas Stanisław |
Za |
Janik Ewa |
Nie oddał głosu |
| Janik Krzysztof |
Nie oddał głosu |
Jankiewicz Paweł |
Nie oddał głosu |
| Jankowski Jerzy |
Za |
Janowski Zbigniew |
Nieobecny |
| Jaskiernia Jerzy |
Za |
Jasztal Teresa |
Nie oddał głosu |
| Jedoń Mieczysław |
Za |
Jurgielaniec Seweryn |
Za |
| Juśko Marian |
Nieobecny |
Kaczmarek Michał |
Za |
| Kaczmarek Seweryn |
Za |
Kaczmarek Wiesław |
Nie oddał głosu |
| Kaleta Józef |
Za |
Kałamaga Zdzisław |
Nieobecny |
| Kaniewski Zbigniew |
Nie oddał głosu |
Kasprzyk Jacek |
Nie oddał głosu |
| Kisieliński Jan |
Nie oddał głosu |
Kobielusz Antoni |
Nieobecny |
| Kochanowski Jan |
Za |
Konarski Włodzimierz |
Nieobecny |
| Kopeć Stanisław |
Za |
Kowalska Bronisława |
Przeciw |
| Kufel Zenon |
Za |
Kurczuk Grzegorz |
Za |
| Lemański Janusz |
Za |
Lewandowski Bogdan |
Za |
| Lewandowski Marek |
Za |
Liberadzki Bogusław |
Za |
| Łybacka Krystyna |
Nieobecny |
Machnik Zygmunt |
Za |
| Macner Stefan |
Za |
Majewski Wit |
Nieobecny |
| Manicki Maciej |
Za |
Marczewski Marian |
Za |
| Martyniuk Wacław |
Za |
Mazurkiewicz Marek |
Za |
| Miller Leszek |
Za |
Miszczuk Piotr |
Za |
| Murynowicz Alicja |
Za |
Nikolski Lech |
Nie oddał głosu |
| Nowacka Irena Maria |
Nie oddał głosu |
Nowaczyk Wojciech |
Za |
| Nowicki Józef |
Za |
Nycz Kazimierz |
Za |
| Okońska-Zaremba Małgorzata |
Za |
Olak Wacław |
Nieobecny |
| Oleksy Józef |
Za |
Olewiński Marek |
Nie oddał głosu |
| Olszewski Andrzej |
Za |
Osik Wiktor |
Za |
| Ostrowska Małgorzata |
Nie oddał głosu |
Otręba Andrzej |
Za |
| Owoc Alfred |
Za |
Pasternak Agnieszka |
Za |
| Pastusiak Longin |
Nie oddał głosu |
Paszczyk Stanisław |
Za |
| Pawlak Stanisław |
Za |
Pawłowska Regina |
Za |
| Pęczak Andrzej |
Za |
Piechota Jacek |
Za |
| Piekarska Katarzyna Maria |
Nie oddał głosu |
Piela-Mielczarek Elżbieta |
Za |
| Pilarczyk Józef Jerzy |
Za |
Piłat Andrzej |
Za |
| Plewa Sergiusz |
Nieobecny |
Podsiadło Mirosław |
Za |
| Pogoda Czesław |
Za |
Poręba Maciej |
Nie oddał głosu |
| Potulski Franciszek |
Za |
Pusz Sylwia |
Za |
| Rak Władysław |
Za |
Ratman Zygmunt |
Nie oddał głosu |
| Sas Kazimierz |
Za |
Siemiątkowski Zbigniew |
Za |
| Sieńko Jan |
Nie oddał głosu |
Sierakowska Izabella |
Za |
| Skomra Szczepan |
Nie oddał głosu |
Skorulski Andrzej |
Za |
| Słomski Andrzej |
Nie oddał głosu |
Sobotka Zbigniew |
Za |
| Sosnowska Joanna |
Nie oddał głosu |
Sroczyński Roman |
Za |
| Stec Stanisław |
Za |
Stępień Władysław |
Nieobecny |
| Stryjak Cezary |
Za |
Syczewski Jan |
Za |
| Szarawarski Andrzej |
Za |
Szczepański Wiesław Andrzej |
Za |
| Szkop Władysław |
Nie oddał głosu |
Szmajdziński Jerzy |
Za |
| Szparaga Elżbieta |
Za |
Szteliga Jerzy |
Za |
| Szweda Wiesław |
Nie oddał głosu |
Szymańczyk Lech |
Nieobecny |
| Szymański Jan |
Za |
Szynalska Renata |
Za |
| Śleziak Czesław |
Za |
Tomaszewski Tadeusz |
Nieobecny |
| Tuszyński Zdzisław |
Nie oddał głosu |
Ulicki Ryszard |
Za |
| Umiński Andrzej |
Za |
Wagner Marek |
Nie oddał głosu |
| Walczyńska-Rechmal Maria |
Nieobecny |
Wenderlich Jerzy |
Nieobecny |
| Wiatr Jerzy |
Za |
Wikiński Marek |
Za |
| Wilczyńska Zofia |
Za |
Woźny Grzegorz |
Za |
| Zaborowski Zbyszek |
Nie oddał głosu |
Zaciura Jan |
Za |
| Zając Andrzej |
Za |
Zakrzewski Jerzy |
Za |
| Zalewska Anna |
Za |
Zbrzyzny Ryszard |
Nie oddał głosu |
| Zemke Janusz |
Nie oddał głosu |
Żelazowski Andrzej |
Za |
Wyniki imienne posłów z klubu AWS
| Adamczyk Franciszek |
Za |
Adamska-Wedler Elżbieta |
Nieobecny |
| Ambroziak Mariusz |
Nie oddał głosu |
Anusz Andrzej |
Za |
| Anuszkiewicz Krzysztof |
Nie oddał głosu |
Arndt Paweł |
Nie oddał głosu |
| Barczyk Kazimierz |
Nie oddał głosu |
Bartosz Waldemar Józef |
Nieobecny |
| Barys Elżbieta |
Przeciw |
Barzowski Jerzy |
Za |
| Bergier Józef |
Nie oddał głosu |
Biela Adam |
Nie oddał głosu |
| Bielecki Czesław |
Nieobecny |
Biernacki Marek |
Nieobecny |
| Blecharczyk Marian |
Przeciw |
Brejza Ryszard |
Za |
| Brzeski Janusz |
Za |
Buzek Jerzy |
Nieobecny |
| Chmielewski Jan |
Nie oddał głosu |
Chrzanowski Andrzej |
Nieobecny |
| Cygonik Grzegorz |
Nieobecny |
Czarnecki Ryszard |
Nie oddał głosu |
| Dembiński Marian |
Przeciw |
Denysiuk Zdzisław |
Za |
| Dykty Henryk |
Za |
Dziamski Leszek Franciszek |
Za |
| Dzielski Kazimierz |
Nieobecny |
Fabisiak Joanna |
Przeciw |
| Frank Wojciech |
Nie oddał głosu |
Frączek Barbara |
Za |
| Gargaś Andrzej |
Za |
Giedrojć Roman |
Przeciw |
| Głowacki Stanisław |
Nieobecny |
Goliński Marian Tomasz |
Nieobecny |
| Górny Józef |
Nie oddał głosu |
Grzonkowski Stanisław Marian |
Nie oddał głosu |
| Gwiżdż Jerzy |
Za |
Hausner Wojciech |
Przeciw |
| Iwanicki Stanisław |
Nieobecny |
Jackowski Jan Maria |
Nieobecny |
| Janiak Kazimierz |
Za |
Jankowski Maciej |
Nie oddał głosu |
| Jaszewski Marian |
Za |
Kaczyński Marek |
Nieobecny |
| Kapera Kazimierz |
Nieobecny |
Kielian Władysław |
Za |
| Kiełbowicz Wiesław |
Nieobecny |
Kilian Tadeusz |
Za |
| Kleitz-Żółtowska Maria |
Za |
Kłak Krzysztof |
Za |
| Kolasiński Marek |
Za |
Komołowski Longin |
Nieobecny |
| Korpak Józef |
Nie oddał głosu |
Kozioł Andrzej |
Przeciw |
| Koźlakiewicz Mirosław |
Za |
Krasicka-Domka Zofia |
Przeciw |
| Krzaklewski Marian |
Za |
Kubiak Dariusz |
Za |
| Kukliński Mirosław |
Za |
Kulas Jan |
Za |
| Langowska Grażyna |
Wstrzymał się |
Lewandowski Tadeusz Bernard |
Nie oddał głosu |
| Liszcz Teresa |
Wstrzymał się |
Łączkowski Paweł |
Za |
| Łoziński Adam |
Nieobecny |
Łużniak Karol |
Za |
| Mańkowska Ewa |
Za |
Markiewicz Marek |
Wstrzymał się |
| Mozolewski Józef |
Za |
Mroziński Zbigniew |
Nieobecny |
| Niemiec Szymon Józef |
Nie oddał głosu |
Niesiołowski Stefan |
Za |
| Nowok Paweł |
Za |
Opala Grzegorz |
Za |
| Oraniec Jan |
Za |
Osnowski Andrzej |
Za |
| Pałubicki Janusz |
Nieobecny |
Pawlus Tadeusz |
Za |
| Pawłowski Waldemar |
Przeciw |
Piechowiak Grzegorz |
Za |
| Piotrowicz Marek |
Za |
Poznański Kazimierz |
Za |
| Pupa Zdzisław |
Przeciw |
Rejczak Jan |
Nieobecny |
| Rudnicki Maciej |
Nie oddał głosu |
Rutkowski Roman |
Za |
| Rybicki Jacek |
Za |
Rynasiewicz Zbigniew |
Nie oddał głosu |
| Ryszka Czesław |
Nieobecny |
Senkowski Zbigniew |
Nieobecny |
| Sikorska-Trela Ewa |
Za |
Skrzypek Władysław Józef |
Nie oddał głosu |
| Smereczyńska Maria Władysława |
Nie oddał głosu |
Smirnow Andrzej |
Nie oddał głosu |
| Smoliński Andrzej |
Za |
Sobierajski Czesław |
Za |
| Sołtysiewicz Marian |
Za |
Steinhoff Janusz |
Nieobecny |
| Swakoń Jacek |
Nie oddał głosu |
Swoszowski Mirosław |
Za |
| Szczot Jacek |
Nieobecny |
Szczygieł Mieczysław |
Nie oddał głosu |
| Szelwicki Franciszek |
Za |
Szewc Leszek Marian |
Za |
| Szkaradek Andrzej |
Za |
Szwed Stanisław |
Nie oddał głosu |
| Szymański Antoni |
Nie oddał głosu |
Szymański Zbigniew |
Przeciw |
| Szyszko Tomasz |
Nieobecny |
Śmieja Krzysztof |
Nieobecny |
| Śnieżek Adam |
Za |
Tchórzewski Krzysztof |
Nie oddał głosu |
| Tomaszewska Ewa |
Za |
Tworkowski Jacek |
Za |
| Tyczka Antoni |
Za |
Wachowska Urszula |
Przeciw |
| Walendzik Grzegorz |
Nieobecny |
Wasiński Włodzimierz |
Nie oddał głosu |
| Wawak Zbigniew |
Za |
Wawryniewicz Ryszard |
Za |
| Wądołowski Stanisław |
Za |
Wełnicki Tomasz |
Za |
| Wiązowski Waldemar Bogdan |
Nie oddał głosu |
Widzyk Jerzy Jacek |
Za |
| Wojtczak Michał |
Nie oddał głosu |
Woźnicki Andrzej Maciej |
Za |
| Wójcik Dariusz |
Nieobecny |
Wójcik Marek Jan |
Za |
| Wójcik Piotr |
Za |
Wójcik Tomasz Feliks |
Nieobecny |
| Wrona Tadeusz |
Za |
Zając Stanisław |
Nieobecny |
| Zarębski Zbigniew |
Nie oddał głosu |
Złotowski Kosma |
Nie oddał głosu |
Wyniki imienne posłów z klubu UW
| Borusewicz Bogdan |
Za |
Bryłowski Paweł |
Za |
| Cycoń Marian |
Nieobecny |
Czech Mirosław |
Nieobecny |
| Działoszyński Karol |
Nie oddał głosu |
Fiedorowicz Czesław |
Za |
| Folwarczny Andrzej |
Nieobecny |
Frasyniuk Władysław |
Za |
| Gawlik Radosław |
Przeciw |
Geremek Bronisław |
Nie oddał głosu |
| Godzik Jerzy |
Za |
Góralska Helena |
Nie oddał głosu |
| Imiołczyk Barbara |
Nie oddał głosu |
Janas Zbigniew |
Za |
| Koralewski Jerzy |
Za |
Kracik Stanisław |
Za |
| Król Jan |
Za |
Krzyżanowska Olga |
Za |
| Kuroń Jacek |
Nieobecny |
Lassota Józef |
Nieobecny |
| Leraczyk Zbigniew |
Za |
Lityński Jan |
Nie oddał głosu |
| Madej Jerzy Stanisław |
Za |
Mazowiecki Tadeusz |
Nie oddał głosu |
| Nowina-Konopka Piotr |
Nie oddał głosu |
Onyszkiewicz Janusz |
Za |
| Osiatyński Jerzy |
Nie oddał głosu |
Ostrowski Ryszard Andrzej |
Za |
| Pilniakowski Stanisław |
Za |
Potocki Andrzej |
Nie oddał głosu |
| Puzyna Włodzimierz |
Nie oddał głosu |
Staniszewska Grażyna |
Nie oddał głosu |
| Staręga-Piasek Joanna |
Nieobecny |
Stolzman Maria |
Za |
| Suchocka Hanna |
Za |
Syryjczyk Tadeusz |
Za |
| Szczygielski Kazimierz |
Za |
Wende Edward |
Nieobecny |
| Wielowieyski Andrzej |
Za |
Wierchowicz Jerzy |
Za |
| Wujec Henryk |
Nieobecny |
Wyrowiński Jan |
Za |
| Zając Jerzy Grzegorz |
Nie oddał głosu |
Zawiła Marcin |
Nie oddał głosu |
| Zieliński Marek |
Za |
Zieliński Tadeusz Jacek |
Za |
| Żyliński Adam Jacek |
Za |
Wyniki imienne posłów z klubu niez.
| Borowczak Jerzy |
Przeciw |
Brzeski Andrzej |
Nieobecny |
| Daszkiewicz Edward |
Nieobecny |
Dąbrowski Józef |
Za |
| Drzewiecki Mirosław Michał |
Nie oddał głosu |
Goryszewski Henryk |
Nie oddał głosu |
| Grabowski Dariusz |
Przeciw |
Graś Paweł |
Nieobecny |
| Ikonowicz Piotr |
Nie oddał głosu |
Jagieliński Roman |
Za |
| Jankowski Maciej Stanisław |
Nie oddał głosu |
Janowski Gabriel |
Przeciw |
| Jarmuziewicz Tadeusz |
Za |
Kędra Ryszard |
Nieobecny |
| Klimek Jan |
Nieobecny |
Kroll Henryk |
Za |
| Kropiwnicki Jerzy |
Nieobecny |
Lewandowski Janusz |
Wstrzymał się |
| Lewandowski Piotr |
Przeciw |
Macierewicz Antoni |
Przeciw |
| Maćkała Tadeusz |
Za |
Matusiak Ryszard |
Przeciw |
| Milner Kazimierz |
Nieobecny |
Misztal Stanisław |
Wstrzymał się |
| Paździor Helmut |
Za |
Piotrowski Leszek |
Nie oddał głosu |
| Piskorski Paweł |
Nieobecny |
Płażyński Maciej |
Nieobecny |
| Radziszewska Elżbieta |
Nie oddał głosu |
Rulewski Jan |
Za |
| Rzymełka Jan |
Za |
Schetyna Grzegorz |
Nie oddał głosu |
| Sikora Waldemar Mieczysław |
Przeciw |
Słomka Adam |
Nie oddał głosu |
| Sobecka Anna |
Przeciw |
Szejnfeld Adam Stanisław |
Nieobecny |
| Szeremietiew Romuald |
Nieobecny |
Szweda Bernard |
Nieobecny |
| Śledzińska-Katarasińska Iwona |
Nie oddał głosu |
Wędrychowicz Adam |
Nieobecny |
| Zapałowski Andrzej |
Przeciw |
Żak Piotr |
Nie oddał głosu |
| Żymełka Zygmunt |
Za |
Wyniki imienne posłów z klub PSL
| Bentkowski Aleksander |
Za |
Brzózka Stanisław |
Nieobecny |
| Cieślak Czesław |
Przeciw |
Dobrosz Janusz |
Za |
| Gajda Tadeusz |
Nieobecny |
Gruszka Józef |
Za |
| Kalemba Stanisław |
Za |
Kalinowski Jarosław |
Nieobecny |
| Kłopotek Eugeniusz |
Za |
Masternak Stanisław |
Za |
| Mioduszewski Józef |
Za |
Pawlak Mirosław |
Nieobecny |
| Pawlak Waldemar |
Nie oddał głosu |
Pęk Bogdan |
Nie oddał głosu |
| Pietrewicz Mirosław |
Za |
Podkański Lesław |
Za |
| Podkański Zdzisław |
Za |
Sawicki Marek |
Przeciw |
| Siekierski Czesław |
Nieobecny |
Stanibuła Ryszard |
Za |
| Stefaniuk Franciszek Jerzy |
Nie oddał głosu |
Świętochowski Leszek |
Nie oddał głosu |
| Woda Wiesław |
Nie oddał głosu |
Zarzycki Wojciech Szczęsny |
Przeciw |
| Zych Józef |
Za |
Żelichowski Stanisław |
Nieobecny |
Wyniki imienne posłów z klubu PiS
| Bielan Adam Jerzy |
Za |
Cymański Tadeusz |
Za |
| Dorn Ludwik |
Nie oddał głosu |
Jurgiel Krzysztof |
Przeciw |
| Kaczyński Jarosław |
Za |
Kamiński Mariusz |
Nie oddał głosu |
| Kamiński Michał Tomasz |
Nieobecny |
Kobylińska Zdzisława |
Nie oddał głosu |
| Libicki Marcin |
Za |
Marcinkiewicz Kazimierz |
Nie oddał głosu |
| Nieduszyński Witold |
Nie oddał głosu |
Piłka Marian |
Przeciw |
| Polaczek Jerzy |
Nie oddał głosu |
Schreiber Grzegorz |
Nie oddał głosu |
| Sołtyk Grażyna |
Nie oddał głosu |
Styczeń Mirosław Andrzej |
Nie oddał głosu |
| Ujazdowski Kazimierz Michał |
Nie oddał głosu |
Walendziak Wiesław |
Nie oddał głosu |
Wyniki imienne posłów z klubu SKL
| Arciszewska-Mielewczyk Dorota |
Przeciw |
Arkuszewski Wojciech |
Za |
| Balazs Artur |
Nieobecny |
Berdychowski Zygmunt |
Za |
| Budnik Jerzy Feliks |
Przeciw |
Chrzanowski Zbigniew |
Nieobecny |
| Eysmont Zbigniew |
Nieobecny |
Hall Aleksander |
Nieobecny |
| Janiszewski Jacek |
Za |
Kamiński Krzysztof |
Nieobecny |
| Komorowski Bronisław |
Za |
Maniura Edward |
Za |
| Miodowicz Konstanty |
Przeciw |
Niewiarowski Ireneusz |
Za |
| Oksiuta Krzysztof |
Za |
Poślednik Marian |
Za |
| Rokita Jan |
Nie oddał głosu |
Wojtyła Andrzej |
Nie oddał głosu |
Wyniki imienne posłów z koła PP
| Grabowski Mariusz Krzysztof |
Przeciw |
Krutul Piotr |
Przeciw |
| Łopuszański Jan |
Przeciw |
Nowina-Konopka Halina |
Przeciw |
| Tomczak Witold |
Przeciw |
Wyniki imienne posłów z koła Alternatywa
| Janiszewski Michał |
Nieobecny |
Karwowski Tomasz |
Nieobecny |
| Kraus Janina |
Przeciw |
Olszewski Mariusz |
Przeciw |
Wyniki imienne posłów z koła ROP
| Olszewski Jan |
Wstrzymał się |
Piątkowski Jan |
Nie oddał głosu |
| Włodarczyk Wojciech |
Wstrzymał się |
|
Nadzór
nad bezpieczeństwem żywności w 2003r.
Bezczynność
i bezprawie kosztem zdrowia ludzi i środowiska
Mając na względzie
ochronę zdrowia ludzi i zwierząt
ochronę środowiska
oraz zapewnienie właściwej jakości produktów pochodzenia
zwierzęcego,
w dniu 22. lipca 2006r. Sejm przyjął
przedłożoną przez senatora Jerzego Chróścikowskiego
(PiS)
poprawkę Senatu do ustawy o paszach
zabraniającą wytwarzać,
wprowadzać do obrotu i stosować w żywieniu zwierząt
pasze genetycznie zmodyfikowanych
oraz organizmy genetycznie zmodyfikowanych
przeznaczone do użytku paszowego.
Za zakazem gmo w paszach opowiedzieli się:
wszyscy głosujący posłowie PiS (145 posłów)
wszyscy głosujący posłowie Samoobrony (50
posłów)
wszyscy posłowie NKP (5 posłów)
5 posłów LPR (J. Dobrosz, A. Fedorowicz,
J. Kołodziej, P. Ślusarczyk, R. Wiechecki)
2 posłów PO ( K. Kleina, J. Wyrowiński)
2 posłów PSL (B. Dutka, A. Grzyb)
1 poseł niezależny (R. Kaczyński)
Przeciwko wprowadzeniu zakazu gmo w paszach
opowiedziało się
100% głosujących posłów SLD
98% głosujących posłów PO
89% głosujących posłów PSL
79% głosujących posłów LPR
1 z 2 głosujących posłów niezależnych (H.
Kroll)
Ustawa z dnia 22. lipca 2006r.
o paszach
do pobrania
Po wprowadzeniu przez PiS zakazu dopuszczania
do obrotu
na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej
materiału siewnego odmian genetycznie zmodyfikowanych
jest to kolejny krok
w kierunku zarządzenia bezterminowanego
zakazu wprowadzania
organizmów genetycznie modyfikowanych
do łańcucha pokarmowego człowieka,
zgodnie z
postulatem
SOZK z 1999r.
Zakaz wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania w żywieniu
zwierząt
pasz genetycznie zmodyfikowanych
oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych przeznaczone do użytku
paszowego.
wchodzi w życie dopiero za dwa lata.
Zdrowy rozsądek nakazuje konsumentom domagać
się
informacji o paszach zastosowanych do wytworzenia
wioprzowiny, wołowiny, drobiu,
ryb i innych rodzajów mięsa, podrobów, mleka,
jaj i ich przetworów.
Jeżeli wśród zastosowanych pasz są pasze genetycznie
zmodyfikowane
oraz organizmy genetycznie zmodyfikowane,
albo też producent ukrywa przed konsumentami
informację o stosowanych paszach,
mięsa, nabiału i ich przetworów nie wolno
kupować
ze względu na zagrożenie zdrowia i życia ludzi.
Nie czekaj dwa lata na oficjalny
zakaz.
Już teraz nie kupuj.
Już teraz żądaj informacji
w stołówkach, sklepach i
gastronomii.
Nasza Polska, 26. lutego 2008
GMO: broń masowego rażenia
Z doktorem Zbigniewem Hałatem, lekarzem medycyny specjalistą epidemiologiem,
rozmawia Jacek Sądej
- Jakie zagrożenie dla człowieka stanowi żywność zmodyfikowana genetycznie?
- Organizmy genetycznie zmodyfikowane zagrażają zdrowiu człowieka
z trzech powodów od dawna znanych. GMO zagrażają pojawieniem się nowotworów
złośliwych, reakcji alergicznych i oporności na antybiotyki. Głównie z
przyczyn związanych z samą produkcją tych organizmów. Mianowicie do przełamania
barier międzygatunkowych stosuje się agresywne – rakotwórcze wirusy i bakterie,
które gdyby nie zostały zastosowane, to nie dochodziłoby do wprowadzenia
np. genu człowieka do pomidora, karpia czy krowy. Nowy gen wstrzeliwany
do genomu gospodarza może trafić w dowolne miejsce nici DNA. Nieprzewidziana
sekwencja genów to matryca nowych białek, wcześniej ludzkości nieznanych,
o właściwościach silnych alergenów albo toksyn. GMO wyposaża się w markery
oporności na antybiotyki, aby za pomocą np. streptomycyny czy kanamycyny
pozbyć się produktów, które nie spełniają oczekiwań inżynierów genetycznych.
Fabrykę opuszczają tylko organizmy genetycznie modyfikowane oporne na antybiotyk.
A ta oporność jest zaraźliwa! Wypicie jednej szklanki mleka sojowego powoduje
zasiedlenie przewodu pokarmowego przez bakterie oporne na antybiotyk, a
geny antybiotykooporności zawarte w odchodach ludzi czy zwierząt trafiających
do wód podziemnych nie tylko są w tych wodach łatwo wykrywalne, to jeszcze
- znajdując nowych gospodarzy - niektóre z nich mogą amplifikować
się i w ten sposób niebezpiecznie zanieczyszczać wody podziemne w
zasięgu większym niż będące ich źródłem bakterie. Są już liczne dowody
na szkodliwość pyłku roślin genetycznie modyfikowanych. Ludzie, którzy
mieszkają w pobliżu upraw transgenicznej kukurydzy cierpią na bardzo silne
reakcje alergiczne, które ustępują po wyjeździe i powracają po powrocie
do środowiska skażonego pyłkiem gmo. Kiedy pobierze się im krew okazuje
się, że mają przeciwciała na antygeny tego pyłku. Ludzie zatrudnieni przy
trangenicznej bawełnie reagowali na jej alergeny masowymi zachorowaniami
o dramatycznym przebiegu.
Konsumenci gmo są narażeni na spożywanie białek zawierających pestycydy
wbudowane w rośliny (ang. plant-incorporated pesticides), a więc toksyny
białkowe Bacillus thuringiensis (toksyna Bt) i materiał genetyczny niezbędny
do ich wytworzenia. Jednak nie warto się poświęcać i na darmo zjadać pestycydy
wbudowane w rośliny, skoro pestycydy te przestają pełnić swoją rolę w ochronie
roślin przed szkodnikami. Właśnie naukowcy amerykańscy po raz pierwszy
ujawnili udowodnione w latach 2003 - 2006 niszczenie upraw gmo na polach
przez superowady, które w drodze ewolucji uodporniły się na
toksynę Bt. Pierwszym ujawnionym - w warunkach polowych, mie laboratoryjnych
- superowadem jest słonecznica amerykańska, znana także jako ćma kukurydziana
i ćma bawełniana. Najchętniej żeruje na kukurydzy słodkiej i przeznaczonej
na popcorn, poza tym atakuje bawełnę, groch, pomidor, bakłażany, paprykę,
kapustę, sałatę, truskawki, słonecznik, rośliny motylkowe, rośliny dyniowate,
drzewa owocowe, rośliny ozdobne, rośliny szklarniowe. Łącznie zagraża ponad
100 gatunkom. Dziurawi liście, wygryza jamy i otwory w owocach. Inne owady,
i to te nam najbliższe i dla nas najbardziej pożyteczne, czyli pszczoły,
giną w kontakcie z gmo. Pojawia się u nich upośledzenie odporności, porównywalne
z AIDS u ludzi.
Problem jest zasadniczy. Temu problemowi notabene stawiają czoła
Niemcy. 1 lutego bieżącego roku Bundestag uchwalił możliwość
znakowania żywności pochodzenia zwierzęcego tj.: jaj, mleka, mięsa i przetworów
informacją, że do ich wytworzenia nie stosowano pasz z roślin genetycznie
modyfikowanych - OHNE GENTECHNIK. 15 lutego prawo to zatwierdził Bundesrat.
W związku z tym niemiecki odbiorca naszych płodów rolnych, najbardziej
spośród wszystkich importerów szanujący polską żywność, będzie miał prawo
żądać na produktach żywnościowych pochodzenia zwierzęcego informacji, że
powstały one bez użycia pasz genetycznie modyfikowanych. Biada temu, kto
skłamie!
- Panie doktorze w jaki sposób przysłowiowy Jan Kowalski może się obronić
przez taką żywnością?
- Kowalski nie będzie zakładał laboratorium w swojej kuchni ani
łazience. Nie będzie też wiedział, kiedy na sklepowej półce pojawi się
ryż genetycznie modyfikowany. Jesienią 2006 roku nie sanepid a Greenpeace
wykrył w supermarketach ryż transgeniczny. Nie wiedzieli co mają mówić.
Pokazano panią rzecznik Głównego Inspektora Sanitarnego, która powiedziała,
że się nie boi i ona to zje. To jest bicie podatników polskich po twarzy.
Jeżeli ktoś uważa, że pada deszcz a nie, że plują mu w twarz to niech się
z tym pogodzi. Ja uważam, że trzeba z bezprawiem walczyć. Jeżeli mamy przepis,
który nakazuje znakować żywność genetycznie modyfikowaną to musimy go egzekwować.
To nie jest sprawa bagatelna. Jedynym wyjściem jest zmuszenie władz do
egzekwowania obowiązującego prawa. To samo dotyczy konieczności natychmiastowej
likwidacji 350 hektarów kukurydzy gmo, uprawianej bez zachowania wymogów
bezpieczeństwa środowiska i żywności, prezentowanej jako tryumf nad polskim
prawem. W istocie jest to arogancja kolonizatorów chełpiących się skutecznością
wobec słabości władz podbijanego kraju.
- Uprawa roślin transgenicznych postępuje. Zwolennicy przymykają oczy
na zagrożenia. Skąd bierze się przyzwolenie na to ze strony różnych naukowców
i ekspertów?
No cóż, medycyna, a zwłaszcza epidemiologia, posługuje się dowodami
naukowymi. Marketing, lobbing i reklama oczywiście też, ale cel i kodeks
etyki jest tu skrajnie odmienny. To są dwa różne podejścia. Jeżeli narasta
przekonanie że modyfikowane genetycznie środki spożywcze i pasze są związane
przyczynowo z narastają pandemią otyłości, cukrzycy i innych chorób metabolicznych,
powietrze skażone transgenicznym pyłkiem grozi zaduszeniem, a woda podziemna
skażona plazmidami - opornością na antybiotyki to epidemiolog alarmuje,
a lobbista uspokaja. W moim przekonaniu, którym podzieliłem się z uczestnikami
zeszłorocznego briefingu dla Parlamentu Europejskiego pod nazwą „Członkowie
Parlamentu Europejskiego i naukowcy na rzecz Europy wolnej od gmo” SCIENTISTS
AND MEPS FOR A GM FREE EUROPE mamy do czynienia z bronią masowego rażenia.
Zapraszam na stronę internetową www.halat.pl i zachęcam do samodzielnej
krytycznej oceny naukowych faktów i lobbingowych mitów.
- Dziękuję za rozmowę.
|
M
C
K |
alergie, zatrucia, zakażenia,
urazy
dochodzenie przyczyn w
składzie:
żywności, napojów, kosmetyków,
leków
i innych produktów,
w usługach oraz w otaczającym
środowisku
PORADNIA
MEDYCZNEGO
CENTRUM KONSUMENTA
|
M
C
K |
§
§
§
§
§
|
kto wytwarza lub sprzedaje produkt niebezpieczny,
ten odpowiada
za ciężki uszczerbek na zdrowiu, inne naruszenie
czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, a także za doznaną krzywdę
konsumenta
Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe
z tego powodu koszty.
Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia
szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia,
a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na
koszty przygotowania do innego zawodu. Jeżeli poszkodowany utracił
całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli
zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na
przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody
odpowiedniej renty. Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie
ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa.
|
§
§
§
§
§ |
MEDYCZNE CENTRUM
KONSUMENTA
 |
STOWARZYSZENIE
OCHRONY
ZDROWIA
KONSUMENTÓW |
STOWARZYSZENIE
OCHRONY ZDROWIA KONSUMENTÓW
3smoki
ALFABETYCZNY
SPIS ZAWARTOŚCI
STRON INTERNETOWYCH DOMENY HALAT.PL
DOTYCZĄCYCH OCHRONY ZDROWIA
|