INTERNETOWA PORADNIA
MEDYCZNEGO CENTRUM KONSUMENTA


Ustawa
z dnia 17 grudnia 2009 r.
o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym
(Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 44, z dnia 18 stycznia 2010 r.)

Art. 1. 1. Ustawa normuje sądowe postępowanie cywilne w sprawach, w których są dochodzone roszczenia jednego rodzaju, co najmniej 10 osób, oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej (postępowanie grupowe).
2. Ustawa ma zastosowanie w sprawach o roszczenia o ochronę konsumentów, z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny oraz z tytułu czynów niedozwolonych, z wyjątkiem roszczeń o ochronę dóbr osobistych.
3. Wszczęcie postępowania grupowego nie wyłącza możliwości dochodzenia swych roszczeń przez osoby, które nie przystąpiły do grupy lub z niej wystąpiły.
Art. 2. 1. Postępowanie grupowe w sprawach o roszczenia pieniężne jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wysokość roszczenia każdego członka grupy została ujednolicona przy uwzględnieniu wspólnych okoliczności sprawy.
2. Ujednolicenie wysokości roszczeń może nastąpić w podgrupach, liczących co najmniej 2 osoby.
3. W sprawach o roszczenia pieniężne powództwo może ograniczać się do żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego. W takim przypadku powód nie jest obowiązany wykazywać interesu prawnego w ustaleniu.
Art. 3. 1. Postępowanie grupowe należy do właściwości sądu okręgowego.
2. Sąd rozpoznaje sprawę w składzie trzech sędziów zawodowych.
Art. 4. 1. Powództwo w postępowaniu grupowym wytacza reprezentant grupy.
2. Reprezentantem grupy może być osoba będąca członkiem grupy albo powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w zakresie przysługujących im uprawnień.
3. Reprezentant grupy prowadzi postępowanie w imieniu własnym, na rzecz wszystkich członków grupy.
4. W postępowaniu grupowym obowiązuje zastępstwo powoda przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że powód jest adwokatem lub radcą prawnym.
Art. 5. Umowa regulująca wynagrodzenie pełnomocnika może określać wynagrodzenie w stosunku do kwoty zasądzonej na rzecz powoda, nie więcej niż 20 % tej kwoty.
Art. 6. 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom określonym w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.2)), a ponadto zawierać:
  1)   wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym;
  2)   wskazanie okoliczności, o których mowa w art. 1 ust. 1, a w przypadku roszczeń pieniężnych także zasad ujednolicenia wysokości roszczeń członków grupy lub podgrup;
  3)   w przypadku roszczeń pieniężnych określenie wysokości roszczenia każdego z członków grupy lub podgrup;
  4)   oświadczenie powoda o tym, że działa on w charakterze reprezentanta grupy.
2. Do pozwu należy dołączyć oświadczenia członków grupy o przystąpieniu do grupy i wyrażeniu zgody co do osoby reprezentanta grupy oraz umowę reprezentanta grupy z pełnomocnikiem, określającą sposób wynagrodzenia pełnomocnika.
Art. 7. W każdym stanie sprawy sąd może skierować strony do mediacji.
Art. 8. 1. Na żądanie pozwanego sąd może zobowiązać powoda do złożenia kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu.
2. Pozwany może zgłosić żądanie zabezpieczenia kosztów najpóźniej przy pierwszej czynności procesowej. Pozwany nie ma prawa domagać się złożenia kaucji, jeżeli uznana przez niego część roszczenia wystarcza na zabezpieczenie kosztów.
3. Sąd oznaczy termin złożenia kaucji, nie krótszy niż miesiąc, oraz jej wysokość, mając na względzie prawdopodobną sumę kosztów, które poniesie pozwany. Kaucję składa się w gotówce. Kaucja nie może być wyższa niż 20 % wartości przedmiotu sporu.
4. Jeżeli w toku sprawy okaże się, że kaucja nie wystarcza na zabezpieczenie kosztów procesu, pozwany może żądać dodatkowego zabezpieczenia.
5. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez sąd terminu do złożenia kaucji sąd na wniosek pozwanego odrzuci pozew lub środek odwoławczy, orzekając o kosztach, jak w przypadku cofnięcia pozwu.
6. Postanowienie w przedmiocie kaucji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.
Art. 9. Sąd na wniosek pozwanego zarządzi zaspokojenie z kaucji przyznanych mu kosztów. Wniosek taki powinien być zgłoszony w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Jeżeli wniosku nie zgłoszono, sąd po upływie tego terminu zarządzi wydanie kaucji powodowi na jego żądanie. Sąd zarządzi wydanie powodowi kaucji natychmiast po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli pozwanemu kosztów nie przyznano.
Art. 10. 1. Sąd rozstrzyga na rozprawie o dopuszczalności postępowania grupowego i odrzuca pozew, jeżeli sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu grupowym. W przeciwnym razie sąd wydaje postanowienie o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym.
2. Na postanowienie sądu w przedmiocie rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym przysługuje zażalenie.
3. W przypadku wytoczenia przez członka grupy, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu pozwu, powództwa o roszczenie, które było objęte powództwem w postępowaniu grupowym, w odniesieniu do tego roszczenia zostają zachowane skutki wytoczenia powództwa w postępowaniu grupowym.
Art. 11. 1. Po uprawomocnieniu się postanowienia o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym sąd zarządzi ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego.
2. Ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego powinno zawierać:
  1)   wymienienie sądu, przed którym toczy się postępowanie grupowe;
  2)   oznaczenie stron postępowania oraz oznaczenie przedmiotu sprawy;
  3)   informacje o możliwości przystąpienia do grupy przez osoby, których roszczenia mogą być objęte powództwem grupowym poprzez złożenie reprezentantowi grupy, w oznaczonym terminie, nie krótszym niż jeden, a nie dłuższym niż trzy miesiące od daty ogłoszenia, pisemnego oświadczenia o przystąpieniu do grupy;
  4)   zasady wynagrodzenia pełnomocnika;
  5)   wzmiankę o wiążącym skutku wyroku wobec członków grupy.
3. Ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego umieszcza się w poczytnej prasie o zasięgu ogólnokrajowym. W szczególnych wypadkach sąd może zarządzić zamieszczenie ogłoszenia w prasie o zasięgu lokalnym.
4. Zarządzenie ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego można zaniechać wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że wszyscy członkowie grupy złożyli oświadczenia o przystąpienie do grupy.
5. Przystąpienie do grupy po upływie terminu wyznaczonego przez sąd jest niedopuszczalne.
Art. 12. W oświadczeniu o przystąpieniu do grupy uprawniony powinien określić swe żądanie oraz wskazać okoliczności uzasadniające żądanie, a także przynależność do grupy oraz przedstawić dowody. Wykaz osób, które przystąpiły do grupy, sporządza powód i przedstawia sądowi, dołączając oświadczenia o przystąpieniu do grupy. Sąd doręcza wykaz pozwanemu.
Art. 13. 1. Z chwilą przedstawienia sądowi oświadczenia o przystąpieniu do grupy między członkiem grupy oraz pozwanym powstaje skutek sprawy w toku, co do roszczenia objętego postępowaniem grupowym.
2. Osoba, która przed dniem wszczęcia postępowania grupowego wytoczyła przeciwko pozwanemu powództwo o roszczenie, które może być objęte postępowaniem grupowym, nie później niż do dnia zakończenia postępowania w pierwszej instancji może złożyć oświadczenie o przystąpieniu do grupy. W takim przypadku sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.
Art. 14. Interwencja uboczna członka grupy po stronie powoda jest niedopuszczalna.
Art. 15. W wyznaczonym przez sąd terminie, nie krótszym niż miesiąc, pozwany może podnieść zarzuty co do członkostwa określonych osób w grupie lub podgrupach.
Art. 16. 1. W sprawach o roszczenia pieniężne ciężar udowodnienia przynależności członka do grupy spoczywa na powodzie. W innych sprawach do ustalenia przynależności członka do grupy wystarcza uprawdopodobnienie.
2. Powód może zobowiązać członka grupy do złożenia w wyznaczonym terminie dodatkowych dowodów i wyjaśnień.
Art. 17. 1. Po upływie wyznaczonego przez sąd terminu, nie krótszego niż miesiąc od dnia doręczenia powodowi zarzutów co do członkostwa, sąd wydaje postanowienie co do składu grupy. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.
2. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie.
3. Po wydaniu postanowienia, o którym mowa w ust. 1, oświadczenie członka grupy o wystąpieniu z grupy jest bezskuteczne.
4. W przypadku wytoczenia powództwa o roszczenie objęte postępowaniem grupowym, przez osobę, która przystąpiła do grupy a nie została objęta postanowieniem sądu co do składu grupy, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia, art. 10 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 18. 1. Na wniosek więcej niż połowy członków grupy sąd może dokonać zmiany reprezentanta grupy. Wniosek powinien wskazywać proponowanego reprezentanta grupy oraz zawierać jego oświadczenie o wyrażeniu zgody na bycie reprezentantem. Sąd wydaje postanowienie na posiedzeniu niejawnym.
2. Zmiana reprezentanta grupy nie powoduje wygaśnięcia udzielonego w postępowaniu pełnomocnictwa.
3. W przypadku złożenia wniosku o zmianę reprezentanta grupy po wydaniu wyroku, bieg terminu do zaskarżenia wyroku nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch tygodni od uprawomocnienia się postanowienia, o którym mowa w ust. 1.
Art. 19. 1. Cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia oraz zawarcie ugody wymaga zgody więcej niż połowy członków grupy.
2. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia, jak też zawarcie ugody, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami albo zmierzają do obejścia prawa bądź rażąco naruszają interes członków grupy.
Art. 20. Członka grupy lub podgrupy przesłuchuje się w charakterze strony.
Art. 21. 1. W sentencji wyroku należy wymienić wszystkich członków grupy lub podgrupy.
2. W wyroku zasądzającym świadczenie pieniężne należy ustalić, jaka kwota przypada każdemu członkowi grupy lub podgrupy.
3. Wyrok prawomocny ma skutek wobec wszystkich członków grupy.
Art. 22. Tytułem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji świadczenia pieniężnego przypadającego członkowi grupy lub podgrupy jest wyciąg z wyroku wskazujący w szczególności wysokość należnego mu świadczenia.
Art. 23. 1. W sprawach o świadczenia niepieniężne egzekucję zasądzonego świadczenia wszczyna się na wniosek reprezentanta grupy.
2. Jeżeli zasądzone świadczenie niepieniężne nie zostanie spełnione w terminie 6 miesięcy, liczonym od dnia uprawomocnienia się wyroku, a w tym czasie reprezentant grupy nie wystąpi z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności, a także o wszczęcie egzekucji, może wystąpić każdy z członków grupy.
Art. 24. 1. W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, z wyłączeniem art. 7, 8, 117-124, 194-196, 204, 205, art. 207 § 3 i art. 425-50514.
2. W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu grupowym przepisów art. 100 ust. 2, art. 101-103, 105, 107 i 109-112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, z późn. zm.3)) nie stosuje się.
Art. 25. W ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, z późn. zm.4)) wprowadza się następujące zmiany:
  1)   w art. 13 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
"2.  Opłata stosunkowa w sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym wynosi 2 % wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100.000 złotych.";
  2)   w art. 15 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
"2.  Opłatę tymczasową określa się w granicach od 30 złotych do 1.000 złotych, a w sprawach dochodzonych w postępowaniu grupowym od 100 złotych do 10.000 złotych.";
  3)   w art. 26 w ust. 1 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
"7)  ochronę niemajątkowych praw dochodzonych w postępowaniu grupowym.".
Art. 26. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
______
1)   Niniejszą ustawą zmienia się ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
2)   Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 269 i 271, Nr 48, poz. 552 i 554, Nr 55, poz. 665, Nr 73, poz. 852, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191 i 1193 i Nr 122, poz. 1314, 1319 i 1322, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 49, poz. 508, Nr 63, poz. 635, Nr 98, poz. 1069, 1070 i 1071, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1368 i Nr 138, poz. 1546, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 26, poz. 265, Nr 74, poz. 676, Nr 84, poz. 764, Nr 126, poz. 1069 i 1070, Nr 129, poz. 1102, Nr 153, poz. 1271, Nr 219, poz. 1849 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 41, poz. 360, Nr 42, poz. 363, Nr 60, poz. 535, Nr 109, poz. 1035, Nr 119, poz. 1121, Nr 130, poz. 1188, Nr 139, poz. 1323, Nr 199, poz. 1939 i Nr 228, poz. 2255, z 2004 r. Nr 9, poz. 75, Nr 11, poz. 101, Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 871, Nr 93, poz. 891, Nr 121, poz. 1264, Nr 162, poz. 1691, Nr 169, poz. 1783, Nr 172, poz. 1804, Nr 204, poz. 2091, Nr 210, poz. 2135, Nr 236, poz. 2356 i Nr 237, poz. 2384, z 2005 r. Nr 13, poz. 98, Nr 22, poz. 185, Nr 86, poz. 732, Nr 122, poz. 1024, Nr 143, poz. 1199, Nr 150, poz. 1239, Nr 167, poz. 1398, Nr 169, poz. 1413 i 1417, Nr 172, poz. 1438, Nr 178, poz. 1478, Nr 183, poz. 1538, Nr 264, poz. 2205 i Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 12, poz. 66, Nr 66, poz. 466, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 186, poz. 1379, Nr 208, poz. 1537 i 1540, Nr 226, poz. 1656 i Nr 235, poz. 1699, z 2007 r. Nr 7, poz. 58, Nr 47, poz. 319, Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 662, Nr 106, poz. 731, Nr 112, poz. 766 i 769, Nr 115, poz. 794, Nr 121, poz. 831, Nr 123, poz. 849, Nr 176, poz. 1243, Nr 181, poz. 1287, Nr 192, poz. 1378 i Nr 247, poz. 1845, z 2008 r. Nr 59, poz. 367, Nr 96, poz. 609 i 619, Nr 110, poz. 706, Nr 116, poz. 731, Nr 119, poz. 772, Nr 120, poz. 779, Nr 122, poz. 796, Nr 171, poz. 1056, Nr 220, poz. 1431, Nr 228, poz. 1507, Nr 231, poz. 1547 i Nr 234, poz. 1571, z 2009 r. Nr 26, poz. 156, Nr 67, poz. 571, Nr 69, poz. 592 i 593, Nr 131, poz. 1075, Nr 179, poz. 1395 i Nr 216, poz. 1676 oraz z 2010 r. Nr 3, poz. 13.
3)   Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 126, poz. 876, z 2007 r. Nr 21, poz. 123, Nr 82, poz. 560, Nr 123, poz. 849, Nr 125, poz. 873 i Nr 191, poz. 1371, z 2008 r. Nr 228, poz. 1524 i Nr 234, poz. 1571 i 1572 oraz z 2009 r. Nr 26, poz. 156, Nr 76, poz. 641, Nr 202, poz. 1552 i Nr 206, poz. 1591.
4)   Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 126, poz. 876, z 2007 r. Nr 21, poz. 123, Nr 82, poz. 560, Nr 123, poz. 849, Nr 125, poz. 873 i Nr 191, poz. 1371, z 2008 r. Nr 228, poz. 1524 i Nr 234, poz. 1571 i 1572 oraz z 2009 r. Nr 26, poz. 156, Nr 76, poz. 641, Nr 202, poz. 1552 i Nr 206, poz. 1591.

 miesięcznik "Świat Konsumenta" 
Nr 2  (63) luty 2007
Strona Hałata

SEN O POTĘDZE

W instytucjach Unii Europejskiej następuje przejęcie władzy przez stronnictwa identyfikujące się z szeroko rozumianą centroprawicą, cokolwiek to określenie miałoby znaczyć. Kontrrewolucja nie jest następstwem rozwścieczenia mas nieporadnością socjalistycznej biurokracji, ale wynika z gentelmen’s agreement obu rzekomo wrogich sobie obozów. Rotacja w porządku dziobania na szczytach oberpaństwa wskazuje i nam, sierotom po PRLu , kierunek zmian myślenia o prawach rządzących tym światem. Już nie szlachetni przywódcy partii i narodu wyposażeni we wszechmocne ministerstwa rzygające na obywateli salwami drobiazgowych regulacji są odpowiedzialni za całe dobro naszego bytu. Już nie oni są winni całemu złu wynikającemu z braku możliwości sprawowania pełnej kontroli nad utopijną krainą wyborczej i powyborczej ułudy. W systemie opartym o poszanowanie ulubionego przez prawicę prawa własności nie ma miejsca na nawiedzonych dyktatorów. Są wakaty na ojców narodów, ale ci wyrastają z mężów stanu formowanych przez warunki skrajnie trudne i niebezpieczne. Na co dzień muszą nam wystarczyć rzetelni sternicy państwowej nawy i to, co jest źrenicą wszelkiej wolności – władza sądownicza. Pod rządami prawej prawicy sprawiedliwi i niezależni sędziowie niewątpliwie zadbają o każdą własność. I prywatną i publiczną. Bronić własności prywatnej będą z takim samym oddaniem, jak ich niesławni poprzednicy bronili władzy ludowej, znacząc postęp społeczny liczbą uwięzionych i skazanych za nieoddawanie świń w ramach kontrybucji, za przedsiębiorczość nazywaną spekulacją, za handel mięsem spod lady, za antysocjalistyczny obrót kartkami na wódkę, jakże sprawnie rozdzielanymi przez aktualnego przywódcę lewicy w Polsce. 

Własnością prywatną jest nietykalność osobista i dobre imię. Nikt więc nie znajdzie się za kratami bez wyroku sądu. To dobra wiadomość dla aresztantów więzionych w przeludnionych celach Rzeczypospolitej numer III i pół, że nadanym przez Władysława Jagiełłę przywilejem liczącym ponad pół tysiąca lat NEMINEM CAPTIVABIMUS NISI IURE VICTUM (łac. nikogo nie uwięzimy bez wyroku sądowego) może będzie cieszyć się nie tylko szlachta (dzisiaj immunitetowa, czyli składająca się z byłych i obecnych eurodeputowanych, posłów, senatorów i przedstawicieli innych wąskich grup, których proces uszlachcenia był zgoła odmienny od pierwowzoru), lecz także pospólstwo. 

Własnością prywatną jest także zdrowie. Ostatni dzień wolności podatkowej w naszym kraju ogłoszono dopiero 24. czerwca 2006r., Narodowy Fundusz Zdrowia bezlitośnie ściąga dziesięcinę, a mimo to z systemu publicznej ochrony zdrowia zadowolony wydaje się być tylko szef resortu i jego otoczenie. No cóż, pozostali Polacy jeszcze nie nauczyli się, że za pracę trzeba dobrze zapłacić, chyba że jest to praca na dyżurze w szpitalu. Ta jest, zdaniem ministra, przygodą.  Stąd wynika zapewne przekonanie władz, że lekarzowi nawet  trzydzieści lat po dyplomie wystarczy niewielkie kieszonkowe na dojazd, w końcu rzadko wychodzi ze szpitala. Kontakt z opartą na takich podstawach opieką zdrowotną grozi śmiercią lub kalectwem. Warto więc poszukać zawczasu dobrego prawnika, który poradzi, jak zapewnić sobie środki na łagodzenie skutków pobytu w przychodni lub szpitalu. Wydatki na leki, sprzęt, zabiegi, utrzymanie siebie i osób zależnych muszą gdzieś znaleźć pokrycie. Nie można liczyć na prokuratora, bowiem wygranie sprawy w ramach procesu karnego wymaga udowodnienia winy umyślnej sprawcy, który świadomie dopuścił do narażenia na ciężką chorobę nieuleczalną lub zagrażającą życiu. A przecież od góry do dołu systemu ochrony zdrowia nie ma winnych. Są same ofiary.

Jak dotychczas sprawiedliwości trzeba szukać w postępowaniu  cywilnym, licząc na to, że za niedbalstwo zakładu opieki zdrowotnej poszkodowany otrzyma odszkodowanie, rentę, zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę, a w razie śmierci nie pozostawi bliskich bez środków do życia. 

Jednak największą nadzieję na zmiany wynikające z oddania należnego miejsca poszanowaniu podstawowej własności prywatnej, jaką jest zdrowie, budzi nie sytuacja pacjentów a konsumentów. Niechby i dzień wolności podatkowej przypadł na koniec trzeciego kwartału, niechby inspektorzy niezliczonych inspekcji stojących na straży zdrowia konsumenta dostali od złupionych podatników godziwe wynagrodzenie i tak nie upilnują wszystkich przestępców sanitarnych. Pokusa szybkiego zysku za cenę zdrowia ludzi jest przemożna, chyba że konsumenci potrafią się obronić. 

Tu warto sięgnąć do doświadczeń Wielkiego Brata. Wielu na świecie ma nam za złe entuzjastyczną postawę proamerykańską, bodaj najgorętszą w całej Unii Europejskiej. Może oprócz zamiłowania do egzotycznych wojenek, F-16 i wyrzutni rakietowych przyjęlibyśmy zza Wielkiej Wody również sposoby prawnej obrony konsumentów, wynikające przecież z poszanowania pierwszorzędnego prywatnego kapitału, jakim jest zdrowie.

Wyobraźmy sobie, że w środkach masowego przekazu pojawia się komunikat wzywający do zgłoszenia się do kancelarii prawnej osoby, u których wystąpiły 3 spośród 9 następujących objawów:

  • nudności 
  • wymioty 
  • biegunka 
  • bóle ciała 
  • ból głowy 
  • osłabienie 
  • wyczerpanie 
  • apatia
  • przedłużający się brak łaknienia
Powyższe kryteria diagnostyczne zastosowano w głośnej sprawie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez produkty firmy  SARA LEE.  Do 50 tysięcy dolarów otrzymał każdy, kto

(1) pomiędzy 1. lipca 1998 a 1. marca 1999r. spożył produkty koncernu SARA LEE, głównie hot-dogi oznaczone numerami serii 6911 lub P261 i 

(2) w następstwie zachorował na zapalenie żołądkowo-jelitowe spowodowane przez listerie lub na listeriozę w jakimkolwiek czasie pomiędzy 1. lipca 1998 a 1. kwietnia 1999r. 

U kobiet w ciąży, osób starszych, małych dzieci, osób z obniżoną odpornością, w tym chorych na raka, bakterie te mogą być powodem objawów grypopodobnych, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, poronień i zgonów. Zanim koncern SARA LEE wycofał z obrotu 7,5 tys. ton mielonego mięsa, zarażeniu uległo 100 osób, z czego 21 zmarło, w tym 6 w życiu płodowym w wyniku poronienia. Pozew zbiorowy prowadziła kancelaria Kenneth B. Moll & Associates, Ltd. z Chicago, ta sama, która później reprezentowała przed sądem polskie ofiary leku Vioxx firmy Merck. 

Dawkę zakaźną stanowi około 1 000 komórek wszędobylskiej Listeria monocytogenes, tym samym osiągalna norma sanitarna na poziomie 100 komórek tworzących kolonie w jednym gramie produktu (100 jtk/g) jest stanowczo za niska dla zabezpieczenia ludzi bardzo młodych, starszych i chorych przed zakażeniem listeriami zawartymi w produktach przeznaczonych do spożycia bez obróbki cieplnej. Dlatego ludzi o odporności osłabionej fizjologicznie i/lub chorobowo amerykańskie Ośrodki Zwalczania Chorób ostrzegają przed spożywaniem takich produktów, jak np. wędzony łosoś. 

W Polsce jesteśmy jeszcze na etapie zaostrzania represji egzekwowalnych przez zanemizowane służby sanitarne. W styczniu b. r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, które zarządza wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, (Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127 i Nr 171, poz. 1225), takie m. in. jak:

  • od 500 zł do 10.000 zł - za niespełnianie wymagań określonych w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 852/2004", w załączniku I lub załączniku II w rozdziale III, VIII lub XII;
  • od 500 zł do 10.000 zł - za niespełnianie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 853/2004 w załączniku III, które stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego;
  • powyżej 10.000 zł do 66.000 zł - za niespełnianie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 853/2004 w załączniku III, które mogą spowodować poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego;
  • od 1.000 zł do 20.000 zł - za wprowadzanie na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego opatrzonych znakiem jakości zdrowotnej niezgodnie z zasadami jego stosowania określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 206, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 854/2004", w załączniku I w sekcji I w rozdziale III.
  • Jak widać, wysokie kary są już na podorędziu, pytanie tylko czy świadomość prawna wszystkich uczestników rynku produktów pochodzenia zwierzęcego jest wystarczająca, aby mogły one wpłynąć decydująco na poprawę sytuacji. 

    Są też zapowiedzi realizacji snu o sile konsumenta. W kwietniu 2006r. pani sędzia Małgorzata Gronowska-Plust przyjęła na zasadzie największego prawdopodobieństwa,  że spowodowanie ogniska salmonelozy w Gorzowie w grudniu 2002r. leżało po stronie hipermarketu Tesco i zasądziła odszkodowania do 5 tys. złotych dla osób, które musiały leczyć się w szpitalu i do 3 tys. dla pozostałych chorych. Niedopieczone kurczaki z grilla, które miały uświetnić otwarcie niezbyt początkowo popularnej w tym mieście inwestycji, okazały się źródłem zakażenia ponad 50 osób, z których 30 wymagało leczenia szpitalnego. Postępowanie karne zakończyło się jednak fiaskiem. Nie uwzględniając wyników dochodzenia epidemiologicznego, w którym zastosowanie zasady jedynej zgodności wykazało, że zachorowały tylko osoby korzystające z promocyjnej oferty Tesco, prokuratur sprawę umorzył. 
     

    dr Zbigniew Hałat, lekarz specjalista epidemiolog
    w latach 90. w trzech kolejnych rządach główny inspektor sanitarny i zastępca ministra zdrowia ds. sanitarno-epidemiologicznych
    Prezes Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów

     
     
     miesięcznik "Świat Konsumenta"
    Nr 7-8 (57) lipiec-sierpień 2006, str. 42-43
    Strona Hałata

    SAVOIR-SURVIVRE

    Słynącym z czujności Indianom na prerii wystarczały wyostrzone zmysły. Współcześni konsumenci muszą zapisać się do szkoły przeżycia, aby po krótszym lub dłuższym upływie czasu nie żałować skutków swojej indolencji. Mogą być one nieodwracalne i śmiertelnie poważne. Ciężka choroba i inwalidztwo oraz nieodłączna ruina finansowa w związku z utratą zdolności zarobkowania i rozpaczliwymi próbami odzyskania choćby części utraconego zdrowia to dwa ostrza miecza Damoklesa wiszącego nad głowami konsumentów nieświadomych zagrożeń zdrowia.

    Większość ludzi unika nawet drobnych przykrości, a tym bardziej strasznych nieszczęść mierzonych statystykami n. p. zgonów z powodu raka, czy inwalidztwa w następstwie wypadków drogowych. O ile wielu bierze na własne sumienie ryzyko przez siebie zawinione, jak palacze, którzy pozwalają sobie na raka płuca, pijani kierowcy – na wózek inwalidzki, czy amatorzy szybkich numerów – na choroby weneryczne, to mało kto godzi się być ofiarą nałogu palacza tytoniu, brawury pijanego kierowcy lub delegacyjnej namiętności małżonka. W miarę pogłębiania się zawinionej przez kogoś choroby jej ofiarę coraz bardziej dręczą powracające pytania: dlaczego muszę cierpieć za czyjąś bezmyślność? dlaczego ktoś zadecydował o moim życiu? Ludzie ludziom potrafią wybaczyć wiele, zwłaszcza, gdy sprawca jest osobą bliską. Co innego, gdy winowajcą jawi się ktoś obcy, do tego arogancki i mający za nic ofiarę swojego czynu. Wtedy w ludziach rodzi się furia i chęć zemsty. Domagają się kary dla sprawcy i odszkodowania dla siebie. A tu zbrodnia nie pociąga za sobą kary. Brak skruchy i chęci naprawy zawinionego zła powoduje, że sprawca cudzego nieszczęścia nie może liczyć na przebaczenie i sam sobie wybiera rolę zatwardziałego złoczyńcy. Z niezaspokojonym pragnieniem zadośćuczynienia sprawiedliwości można żyć, nawet można ustąpić altruistycznej potrzebie ratowania innych przed podobny do własnego dramatem. W końcu za bezpieczeństwo publiczne odpowiedzialni są beneficjenci systemu podatkowego. Ale bez pieniędzy na dostęp do lekarza, na leki, na rehabilitację, specjalną dietę, środki pomocnicze, opiekę domową żyć się nie da. Tym bardziej, że brak zdrowia to wyrok dożywotniego bezrobocia w naszym kraju, gdzie wielu z deklaracji pomocy jej potrzebującym żyje a niewielu faktycznie pomaga.

    Warto o tym pomyśleć zanim będzie za późno. Nie ma przy tym żadnej pewności, że nasze racje będą wysłuchane, rozpatrzone i wreszcie uznane. Wręcz odwrotnie. Dlatego od samego początku każdego ciągu spraw, który może mieć opłakane następstwa, należy zbierać wszelkie dostępne dowody, notować daty i okoliczności wydarzeń, gromadzić dokumenty, dane świadków i współposzkodowanych. Ponieważ problem dotyczy utraconego zdrowia, szczególnej staranności wymaga zapewnienie właściwego poziomu zaświadczeń i orzeczeń lekarskich, które powinny być na tyle szczegółowe, aby mogły stanowić dowód w sprawie. Wnioskowanie lekarskie nie może pominąć anamnezy – wywiadu lekarskiego obejmującego przeszłość pacjenta, zwłaszcza zaś okoliczności, w których doszło do rozwoju choroby. Wprawdzie zainteresowani zwykle nadużywają zasady POST HOC, ERGO PROPTER HOC („po tym, a więc wskutek tego”) i wyprowadzają stosunek przyczyny i skutku ze zwykłego następstwa w czasie, to właśnie zadaniem lekarza jest profesjonalnie odrzucić lub wykazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy biologicznym, chemicznym, fizycznym i/lub społecznym czynnikiem szkodliwym a stanem zdrowia pacjenta. Oczywiście, jak w przypadku każdego świadczenia zdrowotnego i tu niezbędna jest stosowna wiedza i doświadczenie, rzetelność i staranność. Z samego kodeksu etyki lekarskiej wynika, że lekarz nie powinien wykraczać poza swoje umiejętności zawodowe przy wykonywaniu czynności diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i orzeczniczych. Zwykle punktem wyjścia w procesie diagnostycznym są skargi pacjenta, dolegliwości i stwierdzone przez lekarza objawy choroby. Objawy te często są dla chorego niedostrzegalne, albo też niepostrzegane jako część złożonego obrazu chorobowego. Rozwijana przeze mnie wiedza naukowa zajmująca się czynnikami szkodliwymi, czyli noksologia (od łac. noxa – czynnik szkodliwy), uwzględnia szereg pomijanych zazwyczaj aspektów oddziaływania czynnika szkodliwego na człowieka, do których należy zróżnicowana podatność poszczególnych osób (rodzin) na czynnik szkodliwy występujący w pojedynkę lub wespół z innymi, wzajemnie potęgującymi niepożądane oddziaływanie na zdrowie. W noksologii za punkt wyjścia procesu diagnostycznego przyjmuje się przyczynę zgodnie z zasadą wyrażoną po łacinie słowami POSITA CAUSA, PONITUR EFFECTUS, czyli „gdy działa przyczyna, jest i skutek”. Ów skutek z powodu wyżej przedstawionego może być trudno uchwytny i wbrew popularnym oczekiwaniom często niemożliwy do wykazania w oparciu o zbadanie pojedynczego pacjenta, choćby najbardziej gruntowne. Trzeba wówczas przeprowadzić badania epidemiologiczne, czy to o charakterze prowadzonej przez mój zespół szybkiej oceny epidemiologicznej (Rapid Epidemiological Assessment - RAE), czy też rozbudowanych i z tego powodu niezwykle kosztownych i bardzo podatnych na błędy w fazie projektowania badań populacyjnych wychodzących od skutku (retrospektywnych), przyczyny (prospektywnych) lub eksperymentalnych (w których czynnik szkodliwy „przydziela się” losowo, z zastosowaniem wszakże wszelkich dostępnych środków ostrożności).

    Zgodnie z definicją epidemiologia jest nauką o występowaniu i uwarunkowaniach chorób, zaburzeń zdrowia i zjawisk zdrowotnych w określonych populacjach ludzkich oraz systemem działań wykorzystujących uzyskane informacje do zmniejszenia rozpoznanych problemów zdrowotnych  w populacji (John M. Last, Dictionary of Epidemiology). Łatwo się domyślić, że epidemiolog często popada w konflikt ze znachorami, a więc osobami głoszącymi nieuprawnione poglądy na temat występowania i uwarunkowań chorób oraz zapobiegania chorobom i przedwczesnym zgonom. Postępując według kodeksu etyki lekarskiej, więc zgodnie ze swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną, lekarz epidemiolog nie może posługiwać się metodami uznanymi przez naukę za szkodliwe, bezwartościowe lub nie zweryfikowanymi naukowo, ma przy tym obowiązek zwracania uwagi społeczeństwa, władz i każdego pacjenta na znaczenie ochrony zdrowia, a także na zagrożenie ekologiczne.

    Tu przed czytelnikami „Świata Konsumenta” otwierają się wrota szkoły przeżycia. W najbliższych kilku numerach będą udzielone odpowiedzi na następujące pytania:
    • dlaczego londyńscy chirurdzy plastyczni narastającą liczbę operacji zmniejszenia piersi u młodych mężczyzn (sic!) przypisują substancjom o działaniu estrogennym zawartym w wodzie z kranu?
    • jakie są dowody naukowe na związek pomiędzy niepożądanymi produktami dezynfekcji wody chlorem a rakiem pęcherza moczowego?
    • czy mangan w wodzie zagraża zdrowiu konsumentów?
    • co jest przyczyną raka jelita grubego i pomniejszych problemów zdrowotnych piwoszy: woda stanowiąca główny składnik piwa czy jego chemiczne „ulepszacze” (betaglukanaza, karmel amoniakalny, izomeryzowane alfa kwasy RHO, dwutlenek siarki, proteaza, amyloglukozydaza, alginian propylenowo-glikolowy, silikon).
    • czy benzen powstający w wyniku reakcji zachodzącej pomiędzy substancjami dodatkowymi (benzoesan sodu i kwas askorbinowy) w pewnych napojach szkodzi tylko Anglikom, czy może też Polakom?
    • co mogło być przyczyną masowego zatrucia dzieci koka-kolą w Szczecinie: kofeina, aspartam czy inny składnik tego popularnego napoju?

    Słuchaczom szkoły przeżycia konsumenta jako lekturę obowiązkową zalecam kodeks karny:

    Art. 156.
    § 1. Kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci:
    1) pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,
    2) innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej,
    choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej
    albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego
    zeszpecenia lub zniekształcenia ciała,
    podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
    § 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
    podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
    § 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka, sprawca
    podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

    Art. 157.
    § 1. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny
    niż określony w art. 156 § 1, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
    § 2. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
    § 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
    podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności
    do roku.
    § 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego.

    W dochodzeniu praw ciężej pokrzywdzonych powinien pomóc prokurator. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa można zgłosić w prokuraturze lub na policji ustnie do protokołu albo napisać odręcznie na zwykłej kartce papieru i wysłać pocztą.
     

    dr Zbigniew Hałat, lekarz specjalista epidemiolog
    w latach 90. w trzech kolejnych rządach główny inspektor sanitarny i zastępca ministra zdrowia ds. sanitarno-epidemiologicznych
    Prezes Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów

     
    §
    §
    §
    §
    §
    §
    §
    §
    kto wytwarza lub sprzedaje produkt niebezpieczny, ten odpowiada
    za ciężki uszczerbek na zdrowiu, inne naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, a także za doznaną krzywdę konsumenta.

    Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. 

    Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien  wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany  stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego  zawodu. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do  pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły  widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do  naprawienia szkody odpowiedniej renty. Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa.

    Nie trzeba mieć pieniędzy, aby dochodzić swoich praw w sądzie

    Niezależni i sprawiedliwi sędziowie podejmujący decyzje w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej  w każdym uzasadnionym przypadku mogą skorzystać  z przewidzianej prawem możliwości zwolnienia strony poszkodowanej od opłaty wstępnej w sprawach o odszkodowanie.
    Powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów jest zobowiązany ustawą do udzielania nieodpłatnej pomocy pomocy prawnej, kiedy konsument dozna ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, innego naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia. W sprawach o ochronę interesów konsumentów powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów wytacza powództwa na rzecz konsumentów (w sprawach tych do rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze), a w sprawach o wykroczenia na szkodę konsumentów jest oskarżycielem publicznym. Przedsiębiorca, do którego zwróci się rzecznik konsumentów, obowiązany jest udzielić rzecznikowi wyjaśnień i informacji będących przedmiotem wystąpienia oraz ustosunkować się do uwag i opinii rzecznika.
    §
    §
    §
    §
    §
    §
    §
    §

     
     
    M
    C
    K
    alergie, zatrucia, zakażenia, urazy
    dochodzenie przyczyn  w składzie: 
    żywności, napojów, kosmetyków, leków i in. produktów,
    w usługach oraz w otaczającym środowisku 
    INTERNETOWA PORADNIA MEDYCZNEGO CENTRUM KONSUMENTA
    M
    C
    K



    Zanim zasięgniesz porady, zapoznaj się z prawami konsumenta

    PRAWA KONSUMENTA

    i poniższymi fragmentami kodeksów:

    KODEKS KARNY
    KODEKS WYKROCZEŃ
    KODEKS CYWILNY
     

    Czyny zabronione

    Czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej. Przestępstwami i wykroczeniami podobnymi są przestępstwa i wykroczenia należące do tego samego rodzaju; przestępstwa i wykroczenia popełnione w
    celu osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa i wykroczenia podobne. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem. Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą. Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc. Odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5.000 złotych lub nagany. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu bierze się pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków,  jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

    Czyn popełniony umyślnie i nieumyślnie

    Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie; występek można popełnić także nieumyślnie, jeżeli ustawa tak stanowi. Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi.  Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć.Sprawca ponosi surowszą odpowiedzialność, którą ustawa uzależnia od określonego następstwa czynu zabronionego, jeżeli następstwo to przewidywał albo mógł przewidzieć. Wykroczenie można popełnić zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie, chyba że ustawa przewiduje odpowiedzialność tylko
    za wykroczenie umyślne. Wykroczenie umyślne zachodzi wtedy, gdy sprawca ma zamiar popełnienia czynu zabronionego, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi. Wykroczenie nieumyślne zachodzi, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć.

    Czas i miejsce popełnienia czynu zabronionego

    Czyn zabroniony uważa się za popełniony

    KODEKS KARNY

    Rozdział XIX
    Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu

    (..)
    Art. 155. Kto nieumyślnie powoduje śmierć człowieka,
    podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
    Art. 156. § 1. Kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci:
    1) pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,
    2) innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej lub znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała,
    podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
    § 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
    podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
    § 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka, sprawca
    podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
    Art. 157. § 1. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1,
    podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
    § 2. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni,
    podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
    § 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
    podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
    § 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego.
    § 5. Jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwał dłużej niż 7 dni, a pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na jej wniosek.
    (...)
    Art. 160. § 1. Kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
    podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
    § 2. Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo,
    podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
    § 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
    podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
    § 4. Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1-3 sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.
    § 5. Ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
    Art. 161. § 1. Kto, wiedząc, że jest zarażony wirusem HIV, naraża bezpośrednio inną osobę na takie zarażenie,
    podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
    § 2. Kto, wiedząc, że jest dotknięty chorobą weneryczną lub zakaźną, ciężką chorobą nieuleczalną lub realnie zagrażającą życiu, naraża bezpośrednio inną osobę na zarażenie taką chorobą,
    podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
    § 3. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
    Art. 162. § 1. Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
    podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
    § 2. Nie popełnia przestępstwa, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej.

    KODEKS WYKROCZEŃ

    Rozdział VIII
    Wykroczenia przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu

    (...)
    Art. 59. § 1. Kto wykonuje czynności zawodowe, nie mając wymaganych do tego uprawnień lub przekraczając swe
    zawodowe uprawnienia albo wbrew zakazowi organu państwowego,
    - podlega karze grzywny.
    Art. 60(1) § 1. Kto prowadzi działalność gospodarczą bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej lub
    bez wymaganej koncesji albo zezwolenia, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto nie dopełnia obowiązku zgłaszania do ewidencji działalności gospodarczej zmian danych
    objętych wpisem.
    § 3. Kto prowadząc działalność gospodarczą nie oznacza siedziby i miejsca prowadzenia tej działalności lub prowadząc
    działalność wytwórczą wprowadza do obrotu towary bez wymaganych oznaczeń, podlega karze ograniczenia wolności albo
    grzywny.
    § 4. Kto:
    1) wykonuje bez wymaganych uprawnień zadania przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek,
    2) świadcząc usługi hotelarskie używa nazw rodzajowych lub określenia kategorii obiektów hotelarskich bez decyzji lub
    niezgodnie z decyzją,
    3) wbrew obowiązkowi świadczy usługi hotelarskie w obiekcie nie zgłoszonym do ewidencji,
    4) świadczy usługi hotelarskie wbrew decyzji nakazującej wstrzymanie ich świadczenia
    - podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
    (...)

    Rozdział X
    Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu osób i mienia.

    Art. 70. § 1. Kto, będąc niezdolny do czynności, której nieumiejętne wykonanie może wywołać niebezpieczeństwo dla życia
    lub zdrowia człowieka, taką czynność przedsiębierze albo kto porucza ją osobie do jej wykonania niezdolnej lub wbrew
    obowiązkowi nadzoru dopuszcza do wykonania takiej czynności przez osobę niezdolną,
    - podlega karze aresztu albo grzywny.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości znajduje się w stanie po użyciu alkoholu lub
    podobnie działającego środka i podejmuje w tym stanie czynności zawodowe.
    § 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 lub 2, można orzec podanie orzeczenia do publicznej wiadomości w
    szczególny sposób.
    Art. 71. Kto przez wadliwe wykonanie urządzeń lub uczynienie ich niezdatnymi do funkcjonowania zgodnie z przeznaczeniem
    albo przez niewłaściwe ich użytkowanie lub samowolne uruchomienie wywołuje stan niebezpieczny dla życia lub zdrowia
    człowieka,
    - podlega karze aresztu albo grzywny.
    Art. 72. Kto wbrew swemu obowiązkowi nie dokonuje odpowiedniego zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego dla życia lub
    zdrowia człowieka,
    - podlega karze aresztu albo grzywny.
    Art. 73. Kto wbrew swemu obowiązkowi nie zawiadamia odpowiedniego organu lub osoby o wiadomym mu
    niebezpieczeństwie grożącym życiu lub zdrowiu człowieka albo mieniu w znacznych rozmiarach,
    - podlega karze aresztu albo grzywny.

    (...)

    Art. 83. § 1. Kto nieostrożnie obchodzi się z materiałami wybuchowymi, łatwo zapalnymi lub substancjami promieniotwórczymi
    albo wykracza przeciwko przepisom o wyrobie, sprzedaży, przechowywaniu, używaniu lub przewożeniu takich materiałów,
    - podlega karze aresztu, grzywny albo karze nagany.
    § 2. W razie popełnienia wykroczenia można orzec przepadek przedmiotów stanowiących przedmiot wykroczenia.

    Rozdział XIII
    Wykroczenia przeciwko zdrowiu

    Art. 109. § 1. Kto zanieczyszcza wodę służącą do picia lub do pojenia zwierząt, znajdującą się poza urządzeniami
    przeznaczonymi do zaopatrywania ludności w wodę,
    - podlega karze grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto umyślnie zanieczyszcza wodę w pływalni, kąpielisku lub w innym obiekcie o podobnym
    przeznaczeniu.
    Art. 110. Kto zatrudnia przy pracy wymagającej bezpośredniego stykania się ze środkami spożywczymi lub używkami osobę,
    która w myśl przepisów o zwalczaniu chorób nie może być zatrudniona przy tego rodzaju pracy lub której stan zdrowia
    utrudnia utrzymanie higieny osobistej,
    - podlega karze grzywny.
    Art. 111. § 1. Kto nie dopełnia obowiązku zapewnienia należytego stanu sanitarnego, zwłaszcza w zakresie utrzymania
    czystości oraz używania przez pracowników wymaganego ubioru:
    1) w zakładzie produkującym lub wprowadzającym do obrotu środki spożywcze, używki, substancje dodatkowe dozwolone,
    2) w miejscu uzyskiwania mleka,
    - podlega karze grzywny.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie przestrzega warunków sanitarnych w produkcji lub w obrocie
    środkami spożywczymi, używkami lub substancjami dodatkowymi dozwolonymi.
    Art. 112. Kto trudniąc się handlem okrężnym (obwoźnym, obnośnym) środkami spożywczymi lub używkami nie przestrzega
    wymagań sanitarnych albo wprowadza do obrotu środki spożywcze zabronione w takim handlu,
    - podlega karze grzywny.
    Art. 113. Kto nie zachowuje należytej czystości przy świadczeniu usług w zakładach żywienia zbiorowego, w kąpieliskach,
    zakładach fryzjerskich, kosmetycznych, pralniczych lub noclegowych albo kto dopuszcza do takich czynności osobę dotkniętą
    chorobą zakaźną,
    - podlega karze grzywny.
    Art. 114. Kto odmawia udzielenia organowi służby zdrowia wyjaśnień mogących mieć znaczenie dla wykrycia gruźlicy,
    choroby wenerycznej lub innej choroby zakaźnej lub źródła zakażenia albo dla zapobiegania szerzeniu się takich chorób,
    - podlega karze grzywny albo karze nagany.
    Art. 115. § 1. Kto, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej, nie poddaje się obowiązkowemu szczepieniu
    ochronnemu przeciwko gruźlicy lub innej chorobie zakaźnej albo obowiązkowemu badaniu stanu zdrowia, mającemu na celu
    wykrycie lub leczenie gruźlicy, choroby wenerycznej lub innej choroby zakaźnej,
    - podlega karze grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto, sprawując pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, pomimo zastosowania środków
    egzekucji administracyjnej, nie poddaje się określonemu w § 1 szczepieniu ochronnemu lub badaniu.
    Art. 116. § 1. Kto, wiedząc o tym, że:
    1) jest chory na gruźlicę, chorobę weneryczną lub inną chorobę zakaźną albo podejrzany o tę chorobę,
    2) styka się z chorym na chorobę określoną w punkcie 1 lub z podejrzanym o to, że jest chory na gruźlicę lub inną chorobę
    zakaźną,
    3) jest nosicielem zarazków choroby określonej w punkcie 1 lub podejrzanym o nosicielstwo,
    nie przestrzega nakazów lub zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu tym chorobom lub o ich zwalczaniu albo nie
    przestrzega wskazań lub zarządzeń leczniczych wydanych na podstawie tych przepisów przez organy służby zdrowia,
    - podlega karze grzywny albo karze nagany.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto sprawując pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, nie dopełnia obowiązku
    spowodowania, aby osoba ta zastosowała się do określonych w § 1 nakazów, zakazów, wskazań lub zarządzeń leczniczych.
    Art. 117. Kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości, nie wykonuje swoich obowiązków
    lub nie stosuje się do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy w celu zabezpieczenia należytego stanu sanitarnego
    i zwalczania chorób zakaźnych,
    - podlega karze grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany.
    Art. 118. § 1. Kto:
    1) dokonuje uboju zwierzęcia bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w tym zezwoleniu,
    2) usuwa części zwierzęcia przed wykonaniem wymaganego badania po uboju,
    3) nie poddaje mięsa badaniu, jeżeli takie badanie jest wymagane
    - podlega karze grzywny.
    § 2. Kto wprowadza do obrotu mięso:
    1) bez wymaganego oznakowania i świadectwa,
    2) o ograniczonej przydatności do spożycia lub niezdatne do spożycia, wbrew określonemu sposobowi jego wykorzystania
    - podlega karze aresztu albo grzywny.
    § 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 i 2, można orzec przepadek mięsa, chociażby nie stanowiło
    własności sprawcy wykroczenia.

    Rozdział XV
    Wykroczenia przeciwko interesom konsumentów.

    Art. 133. § 1. Kto nabywa w celu odprzedaży z zyskiem bilety wstępu na imprezy artystyczne, rozrywkowe lub sportowe albo
    kto bilety takie sprzedaje z zyskiem,
    - podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
    § 2. Usiłowanie oraz podżeganie i pomocnictwo są karalne.
    Art. 134. § 1. Kto przy sprzedaży towaru lub świadczeniu usług oszukuje nabywcę co do ilości, wagi, miary, gatunku, rodzaju
    lub ceny, jeżeli nabywca poniósł lub mógł ponieść szkodę nie przekraczającą 100 złotych,
    - podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto przy nabyciu produktów rolnych lub hodowlanych oszukuje dostawcę co do ilości, wagi,
    miary, gatunku lub ceny, jeżeli dostawca poniósł lub mógł ponieść szkodę nie przekraczającą 100 złotych.
    § 3. Usiłowanie wykroczenia określonego w § 1 lub 2 oraz podżeganie i pomocnictwo są karalne.
    Art. 135. Kto, zajmując się sprzedażą towarów w przedsiębiorstwie handlu detalicznego lub w przedsiębiorstwie
    gastronomicznym, ukrywa przed nabywcą towar przeznaczony do sprzedaży lub umyślnie bez uzasadnionej przyczyny
    odmawia sprzedaży takiego towaru,
    - podlega karze grzywny.
    Art. 136. § 1. Kto z towarów przeznaczonych do sprzedaży umyślnie usuwa utrwalone na nich oznaczenie określające ich
    cenę, termin przydatności do spożycia lub datę produkcji, jakość, gatunek lub pochodzenie,
    - podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
    § 2. Kto przeznacza do sprzedaży towary z usuniętym trwałym oznaczeniem ich ceny, terminu przydatności do spożycia lub
    daty produkcji, jakości, gatunku lub pochodzenia albo towary niewłaściwie oznaczone,
    - podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny do 1.500 złotych.
    § 3. Usiłowanie wykroczenia określonego w § 1 oraz podżeganie do niego i pomocnictwo są karalne.
    Art. 137. § 1. Kto w przedsiębiorstwie handlowym lub usługowym narusza przepisy o obowiązku uwidaczniania cen,
    - podlega karze grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany.
    § 2. Kierownik punktu sprzedaży detalicznej lub zakładu gastronomicznego, który nie ma faktur albo innych dowodów
    dostawy lub przyjęcia na towary przechowywane w punkcie sprzedaży detalicznej lub zakładzie gastronomicznym,
    - podlega karze aresztu albo grzywny.
    Art. 138. Kto, zajmując się zawodowo świadczeniem usług, żąda i pobiera za świadczenie zapłatę wyższą od obowiązującej
    albo umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia świadczenia, do którego jest obowiązany,
    - podlega karze grzywny.
    Art. 138a. § 1. Kto, zawierając umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, nie okazuje konsumentowi dokumentu
    potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokumentu tożsamości, podlega karze grzywny.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto zawierając umowę w cudzym imieniu poza lokalem przedsiębiorstwa, nie okazuje ponadto
    dokumentu potwierdzającego swoje umocowanie.
    Art. 138b. § 1. Kto, będąc zobowiązany na mocy orzeczenia sądu do zaniechania wykorzystywania lub do odwołania
    zalecenia stosowania ogólnych warunków umów albo wzoru umowy, nie stosuje się do tego obowiązku, zawierając w umowie
    niedozwolone postanowienia umowne, podlega karze grzywny.
    § 2. Jeżeli orzeczenie sądu, o którym mowa w § 1, dotyczy przedsiębiorcy nie będącego osobą fizyczną, odpowiedzialność
    przewidzianą w § 1 ponosi osoba kierująca przedsiębiorstwem lub osoba upoważniona do zawierania umów z konsumentami.

    pełny tekst Kodeksu wykroczeń
     

    KODEKS CYWILNY

    Tytuł VI.
    Czyny niedozwolone

    Art. 415. Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest  do jej naprawienia.
     Art. 416. Osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody  wyrządzonej z winy jej organu.
    Art. 417. § 1. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę  wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej  mu czynności.
    § 2. Funkcjonariuszami państwowymi w rozumieniu niniejszego tytułu są  pracownicy organów władzy, administracji lub gospodarki państwowej. Za  funkcjonariuszy państwowych uważa się również osoby działające na zlecenie  tych organów, osoby powołane z wyboru, sędziów i prokuratorów oraz  żołnierzy sił zbrojnych.
    Art. 418. § 1. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez funkcjonariusza  państwowego wskutek wydania orzeczenia lub zarządzenia, Skarb Państwa  ponosi odpowiedzialność tylko wtedy, gdy przy wydaniu orzeczenia lub  zarządzenia nastąpiło naruszenie prawa ścigane w trybie postępowania  karnego lub dyscyplinarnego, a wina sprawcy szkody została stwierdzona  wyrokiem karnym lub orzeczeniem dyscyplinarnym albo uznana przez organ  przełożony nad sprawcą szkody.
    § 2. Brak stwierdzenia winy w wyroku karnym lub orzeczeniu  dyscyplinarnym nie wyłącza odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę,  jeżeli wszczęciu albo prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego stoi na  przeszkodzie okoliczność wyłączająca ściganie.
    Art. 419. W wypadku gdy Skarb Państwa nie ponosi według przepisów  niniejszego tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez  funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności,  poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego naprawienia szkody  przez Skarb Państwa, jeżeli doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia  albo utracił żywiciela, a z okoliczności, zwłaszcza ze względu na  niezdolność poszkodowanego do pracy albo ze względu na jego ciężkie  położenie materialne, wynika, że wymagają tego zasady współżycia  społecznego.
    Art. 420. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez funkcjonariusza  państwowej osoby prawnej, odpowiedzialność za szkodę ponosi zamiast Skarbu  Państwa ta osoba prawna.
    Art. 421. Przepisów powyższych o odpowiedzialności Skarbu Państwa za  szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego nie stosuje się, jeżeli  odpowiedzialność ta jest uregulowana w przepisach szczególnych.
    Art. 422. Za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją  bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie  skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody.
    (...)
    Art. 429. Kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest  odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu  powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo że  wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które  w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich  czynności.
    Art. 430. Kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie,  która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma  obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę  wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności.
    (...)
    Art. 441. § 1. Jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę  wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna.
    § 2. Jeżeli szkoda była wynikiem działania lub zaniechania kilku osób,  ten, kto szkodę naprawił, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej  części zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od  stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody.
    § 3. Ten, kto naprawił szkodę, za którą jest odpowiedzialny mimo braku  winy, ma zwrotne roszczenie do sprawcy, jeżeli szkoda powstała z winy  sprawcy.
    Art. 442. § 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem  niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym  poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej  naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem  lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.
    § 2. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o  naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dziesięciu od dnia  popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział  się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
    Art. 443. Okoliczność, że działanie lub zaniechanie, z którego szkoda  wynikła, stanowiło niewykonanie lub nienależyte wykonanie istniejącego  uprzednio zobowiązania, nie wyłącza roszczenia o naprawienie szkody z  tytułu czynu niedozwolonego, chyba że z treści istniejącego uprzednio  zobowiązania wynika co innego.
    Art. 444. § 1. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju  zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.  Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien  wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany  stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego  zawodu.
    § 2. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do  pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły  widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do  naprawienia szkody odpowiedniej renty.
    § 3. Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie  ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa.
    Art. 445. § 1. W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym  sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia  pieniężnego za doznaną krzywdę.
    § 2. Przepis powyższy stosuje się również w wypadku pozbawienia  wolności oraz w wypadku, gdy kobietę skłoniono za pomocą podstępu, gwałtu  lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu.
    § 3. Roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko  wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo zostało wytoczone za  życia poszkodowanego.
    Art. 446. § 1. Jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania  rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do  naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je  poniósł.
    § 2. Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek  alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty  obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości  zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania  obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby  bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania,  jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia  społecznego.
    § 3. Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego  stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne  pogorszenie ich sytuacji życiowej.

    Tytuł VI{1}.
    Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny

    Art. 449{1}. §1. Kto wytwarza w zakresie swojej działalności gospodarczej (producent) produkt niebezpieczny, odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek przez ten produkt.
    §2. Przez produkt rozumie się rzecz ruchomą. choćby została ona połączona z inną rzeczą. Za produkt uważa się także zwierzęta i energię elektryczną.
    §3. Niebezpieczny jest produkt nie zapewniający bezpieczeństwa, jakiego można oczekiwać, uwzględniając normalne użycie produktu. O tym, czy produkt jest bezpieczny, decydują okoliczności z chwili wprowadzenia go do obrotu, a zwłaszcza sposób zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o właściwościach produktu. Produkt nie może być uznany za nie zapewniający bezpieczeństwa tylko dlatego, że później wprowadzono do obrotu podobny produkt ulepszony.
    Art. 449{2}. Producent odpowiada za szkodę na mieniu tylko wówczas, gdy rzecz zniszczona lub uszkodzona należy do rzeczy zwykle przeznaczanych do osobistego użytku i w taki przede wszystkim sposób korzystał z niej poszkodowany.
    Art. 449{3}. §1. Producent nie odpowiada za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, jeżeli produktu nie wprowadził do obrotu albo gdy wprowadzenie produktu do obrotu nastąpiło poza zakresem jego działalności gospodarczej.
    §2. Producent nie odpowiada również wtedy, gdy właściwości niebezpieczne produktu ujawniły się po wprowadzeniu go do obrotu, chyba że wynikały one z przyczyny tkwiącej poprzednio w produkcie. Nie odpowiada on także wtedy, gdy nie można było przewidzieć niebezpiecznych właściwości produktu, uwzględniając stan nauki i techniki w chwili wprowadzenia produktu do obrotu, albo gdy właściwości te wynikały z zastosowania przepisów prawa.
    Art. 449{4}. Domniemywa się, że produkt niebezpieczny, który spowodował szkodę, został wytworzony i wprowadzony do obrotu w zakresie działalności gospodarczej producenta.
    Art. 449{5}. §1. Wytwórca materiału, surowca albo części składowej produktu odpowiada tak jak producent, chyba że wyłączną przyczyną szkody była wadliwa konstrukcja produktu lub wskazówki producenta.
    §2. Kto przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego podaje się za producenta, odpowiada jak producent. Tak samo odpowiada ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego wprowadza do obrotu krajowego w zakresie swojej działalności gospodarczej (importer).
    §3. Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzających odpowiadają solidarnie.
    §4. Jeżeli nie wiadomo, kto jest producentem lub osobą określoną w § 2, odpowiada ten, kto w zakresie swojej działalności gospodarczej zbył produkt niebezpieczny, chyba że w ciągu miesiąca od daty zawiadomienia o szkodzie wskaże poszkodowanemu osobę i adres producenta lub osoby określonej w § 2 zdanie pierwsze, a w wypadku towaru importowanego - osobę i adres importera.
    §5. Jeżeli zbywca produktu nie może wskazać producenta ani osób określonych w § 4, zwalnia go od odpowiedzialności wskazanie osoby, od której sam nabył produkt.
    Art. 449{6}. Jeżeli za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny odpowiada także osoba trzecia, odpowiedzialność tej osoby i osób wymienionych w artykułach poprzedzających jest solidarna. Przepisy art. 441 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
    Art. 449{7}. §1 . Odszkodowanie za szkodę na mieniu nie obejmuje uszkodzenia samego produktu ani korzyści, jakie poszkodowany mógłby osiągnąć w związku z jego używaniem.
    §2. Odszkodowanie na podstawie art. 449{1} nie przysługuje, gdy szkoda na mieniu nie przekracza kwoty będącej równowartością 500 EURO.
    Art. 449{8}. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednak w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od wprowadzenia produktu do obrotu.
    Art. 449{9}. Odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie można wyłączyć ani ograniczyć.
    Art. 449{10}. Przepisy o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie wyłączają odpowiedzialności za szkody na zasadach ogólnych, za szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania oraz odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady i gwarancji jakości.
    Art. 449{11}. Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności określonej w przepisach niniejszego tytułu, także w razie dokonania wyboru prawa obcego.



     
     
     
     
     
     
    List do Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów

    W dniach 11.09 – 2.10.2000 r. przebywałam wraz z dziećmi, w Szpitalu Uzdrowiskowym. Starszy syn (9 lat) posiadał skierowanie na 54–dniowy turnus, a młodszy syn (5 lat) i ja na 24-dniowy, tzw. pobyt matki i dziecka. Głównym powodem naszego wyjazdu na leczenie uzdrowiskowe były schorzenia dróg oddechowych na tle alergicznym.

    20 września ulegliśmy zatruciu pokarmowemu po spożyciu przez nas 3 potraw zakażonych Salmonellą enteritidis: kotletów mielonych, buraczków (przystawki do obiadu) i jajecznicy podanej na kolację. 

    Zatrucie objawiło się biegunką, wymiotami, wysoką gorączką (do ponad 40 st. C) bólami brzucha, głowy i mięśni. Po kilku dniach gorączka ustąpiła, jednak biegunki, choć w zmniejszonej liczbie utrzymywały się jeszcze przez drugi tydzień, a później wielokrotnie powtarzały się, do stycznia włącznie. Powtórne badania kału w kierunku Salmonelli wykazały nosicielstwo u młodszego syna i u mnie. Bóle żołądka i głowy utrzymują się do dziś. Powiększyła się liczba czynników alergizujących, a skala poprzednich wzrosła. W związku z nasileniem się alergii na skutek salmonellozy z powrotem do stałego leczenia zostały włączone leki przeciwalergiczne, których od wielu miesięcy poprzedzających wyjazd do uzdrowiska już nie zażywaliśmy. Zwiększyła się również częstotliwość doraźnego zażywania innych leków antyalergicznych.

    Lekarz specjalista chorób zakaźnych stwierdził zaburzenia wchłaniania i pogłębienie się dolegliwości alergicznych w wyniku salmonellozy. W tej chwili leczymy się u lekarzy specjalistów nie tylko pod kątem alergii ale również układu pokarmowego. W związku z utrzymującą się nietolerancją pokarmową nadal stosujemy specjalna dietę (pokarmy lekkostrawne), zażywamy probiotyki, młodszy syn dodatkowo – Ranigast i Debridat, a ja – Gasprid i Controloc.

    Stanowisko Szpitala Uzdrowiskowego w obliczu zatrucia nas Salmonellą było całkowicie nieodpowiedzialne. Ponieważ salmonelloza przybrała rozmiar epidemii (sto kilkadziesiąt osób) próbowano ją za wszelką cenę ukryć, a chorym wmawiano, że jest to wirus układu pokarmowego. Nie powiadomiono ani sanepidu, ani rodziców dzieci, nie dostarczono odpowiedniej ilości lekarstw, nie zapewniono właściwej opieki medycznej i higieny. Uczyniono to dopiero po interwencji mediów poinformowanych przez jednego z rodziców, który będąc przejazdem wstąpił odwiedzić swoje dziecko. Tak więc przez pierwsze dwie doby nie otrzymywaliśmy żadnych środków bakteriobójczych. Polecono mi jedynie samej zakupić dzieciom Smectę, a kiedy zaczęłam skarżyć się na bóle żołądka i silne pieczenia wypisano mi receptę na Trilac. 

    Ponieważ zobowiązania Szpitala Uzdrowiskowego do naprawienia wyrządzonej szkody przejął w ramach ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej PZU, tam właśnie złożyliśmy swoje roszczenia. Wnieśliśmy o zwrot kosztów wyjazdu do uzdrowiska, kosztów dotychczasowego leczenia, odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu, zadośćuczynienia cierpieniu, wypłacenia z góry środków na dalsze leczenie: zakup lekarstw, specjalną dietę oraz leczenie uzdrowiskowe, gdyż z powodu salmonellozy stan naszego zdrowia jest o wiele gorszy niż przed wyjazdem do Uzdrowiska.

    Niestety, PZU (nawet wbrew opiniom swojego własnego prawnika) próbuje pozbawić nas znacznej części należnego nam zadośćuczynienia za wyrządzoną szkodę. 

    Mamy ciągły problem z wyegzekwowaniem zwrotu dotychczasowych kosztów, a o zadośćuczynieniu cierpieniu, czy też opłaceniu z góry kosztów leczenia w ogóle nie ma mowy. Wbrew opiniom i zaleceniom lekarzy specjalistów (opartym na obserwacji i wynikach badań laboratoryjnych), PZU uznał, że leczenie zakończyło się już w grudniu ub.r. Uważa ponadto, że nie jest zobowiązany do pokrycia kosztów leczenia skutków zatrucia Salmonellą, a jedynie samego zatrucia, mimo iż lekarze specjaliści (chorób dzieci, chorób zakaźnych, gastroenterolog) wyraźnie wskazują, jakie schorzenia pojawiły się właśnie w wyniku salmonellozy. 

    W związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad młodszym synem (dziecko nie mogło uczęszczać do przedszkola ze względu na stwierdzone nosicielstwo Salmonelli i zaburzenia układu pokarmowego) utraciłam możliwość zarobku. Wydatki na lekarstwa, konsultacje lekarskie, lekkostrawną dietę pochłonęły nasze oszczędności. 

    Czujemy się upokorzeni i zmęczeni ciągłym dochodzeniem w PZU prawa o naprawienie naszej szkody, tym bardziej, że przez wiele miesięcy próbowano wyprzeć się odpowiedzialności za moje zatrucie Salmonellą. W rozmowach przedstawiciel PZU przytakuje, że nasze roszczenia są uzasadnione (chociaż – jak twierdzi - ich realizacja byłaby w PZU precedensem), jednak w praktyce robi się coś innego i nikogo nie interesuje, czy mamy pieniądze na leczenie się, czy też nie. Lekarz orzecznik PZU podważa opinie lekarzy, którzy zajmują się naszym leczeniem, i do których zaleceń się stosujemy, a dzięki temu PZU oszczędza na zwrocie kosztów leczenia, do którego jest zobligowany przepisami Kodeksu cywilnego. 

    Zwracamy się do Państwa z zapytaniem, czy są Państwo w stanie pomóc nam w dochodzeniu w PZU naprawienia naszej krzywdy. Tutejszy Oddział Federacji Konsumentów twierdzi, że nie może się w tą sprawę angażować, ponieważ nie jest to sprawa typowo konsumencka, gdyż dotyczy zdrowia. Natomiast w Okręgowej Izbie Lekarskiej, do której również udaliśmy się, powiedziano nam, że Izby Lekarskie zajmują się wyłącznie sprawami, dotyczącymi błędów lekarskich. 

    Z poważaniem

    M. K.


     



     

    MEDYCZNE CENTRUM KONSUMENTA



    ALFABETYCZNY SPIS ZAWARTOŚCI
    STRON INTERNETOWYCH DOMENY HALAT.PL
    DOTYCZĄCYCH OCHRONY ZDROWIA